«ءوز ءۇيىم – ولەڭ توسەگىم» دەگەن قازاققا نارىق زامانى «وزگەنىڭ ءۇيى – ءوز توسەگىم» دەگىزدى. ەرتەگىلەردەن «بۇرىن ءبىر باي بولىپتى، ءتورت تۇلىگى ساي بولىپتى، ءبىر بالاعا زار بولىپتى»،- دەگەندى وقۋشى ەدىك. ءقازىر اللادان تىلەپ العان بالاسىن ءوز ۇيىڭدە ءوسىرۋ ءۇشىن، ءبىر باسپاناعا زار بولىپ جۇرگەن قازاق قانشاما؟! قازاقتىڭ سانى از، كوبەيۋىمىز كەرەك دەيمىز. «تورعاي ەكەش تورعاي دا، بالاپانىن قورعايدى» دەمەكىشى تورعاي دا بالاپان باسۋ ءۇشىن الدىمەن ءۇيا سالادى. سول سەكىلدى ءۇيسىز قازاقتى ءوسىپ كەتەدى دەۋگە كەلمەس. ويتكەنى، ءار قازاق بالاسىنىڭ بالالىق شاعىنىڭ وزگەنىڭ اۋلاسىندا وتكەنىن قالامايدى.
ءبىر ۇيگە زار بولعان قازاقتىڭ قولىن باسپاناعا جەتكىزەمىز دەگەن جوبانىڭ ءبىرى «قولجەتىمدى باسپانا -2020» باعدارلاماسى ەدى. بۇل باعدارلامادانىڭ وزگە ارتىق-كەمىن ايتپاعاندا، قازاق ءۇشىن ەڭبىر قولجەتىمسىز جەرى – استانا مەن الماتى قالاسى ءۇشىن 2 جىل تۇراقتى تىركەۋدە بولۋىڭ مىندەتتى. بۇل دەگەنىڭىز الماتى مەن استانانداعى ءۇيسىز قازاقتىڭ ءۇيلى بولۋىنا جاسالىپ جاتقان جاساندى كەدەرگى دەۋگە بولادى. كەشەگى دالالىق كوشەپەندىلىك ءومىرىمىز، ءقازىر قالالىق كوشپەندىلىككە اۋىسقان. ەلىمىزدەگى باسپانا ماسەلەسىنىڭ ەڭ ءبىر شەشىمى قىيىن جەرى وسى ەكى قالا. بۇل قالالار دا ءۇيسىز جۇرگەندەردىڭ سانى اناعۇرلىم جوعارى، ونىڭ ۇسىتىندە باسىم ءبولىمى قازاقتار. وزىندە ءۇي جوق قازاقتان، تۇراقتى تىركەۋ تالاپ ەتۋ – قازاقتىڭ باسپانالى بولۋىنا قارسى جاسالعان تاعى ءبىر ارەكەت دەۋگە بولادى. ويتكەنى، ءۇيسىز جۇرگەن قازاققتى كىم ۇيىنە تۇراقتى تىركەۋگە وتىرعىزباق؟ ءتىپتى، بۇل جوبا جاسالعان كەزدە الماتىدا تۇراقتى تىركەۋىڭ 5 جىلدان كەم بولماۋى كەرەك دەگەن تالاپتى ەنگىزبەك تە بولعان. اقپارات قۇرالدارىنداعى قارسىلىقتان كەيىن بۇل شارت 2 جىلعا قىسقاردى.
قالالىق تىركەۋ تەك بۇرىننان قالادا ءومىر ءسۇرىپ كەلە جاتقان، قالادا ۇيلەرى بار تۇرعىندار دا عانا بار. سوندا، «قولجەتىمدى باسپانا – 2020» بۇرىننان قالا ءومىر ءسۇرىپ كەلە جاتقانداردىڭ بالا-شاعاسىنىڭ ءۇيلى بولۋى ءۇشىن عانا جاسالعان باعدارلاما دەۋگە بولادى. بۇدان، ۇكىمەت قوس قالاداعى ميليونداعان ءۇيسىز قازاقتاردىڭ ءۇيلى بولۋىنان باس تارتىپ وتىر دەسەك ارتىق ايتقاندىق بولمايدى. ميلليونداعان قازاقتىڭ ءۇيلى بولۋىنان باس تارتۋ - دۇنيەگە نەشە ميلليون قازاقتىڭ كەلىپ، قازاقتىڭ سانىنىڭ وسۋىنە جاسالعان قاستاندىق ەكەنى ايدان انىق.
ەگەر، ۇكىمەت قازاقتىڭ باسپانالى بولىپ، ءوسىپ ونۋىنە قارسى بولماسا، جوعارىداعى اتالعان تالاپتى «قولجەتىمدى باسپانا – 2020» باعدارلاماسىنان الىپ تاستاۋى ءتيىس. ونسىزدا از قازاقتىڭ كورگەن تاۋقىمەتى از ەمەس، ەندى ازات وتانىندا ەرجەتكەن بالا وزگەنىڭ قاباعىنا قاراپ وسپەۋى ءتيىس.
تۇردىبەك قۇرمەتحان
