ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا اۆتوموبيل جولدارىنىڭ قوسار ۇلەسi مول. ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ ءوز ءسوزiندە جايلى دا ساپالى جول سالۋعا ۇيرەنبەيiنشە، ءوزiمiزدiڭ ستراتەگيالىق ماقساتىمىزدىڭ بiردە-بiرiنە جەتە المايتىنىمىزدى اتاپ وتكەن بولاتىن. وسى ورايدا ەلiمiزدەگi ايتۋلى سالانى دامىتىپ، حالىقارالىق دەڭگەيگە كوتەرۋ ماقساتىندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان «باتىس ەۋروپا–باتىس جۇڭگو» حالىقارالىق ترانزيتتiك اۆتوكولiك ءدالiزi وتە ماڭىزدى جانە iرi جوبالاردىڭ بiرi ەكەندiگi داۋسىز. مەملەكەتiمiز حالىقارالىق، رەسپۋبليكالىق، وبلىستىق جانە اۋداندىق، قالا بەردi شالعاي اۋىلداردىڭ اراسىن جالعايتىن اۆتوكولiك جولدارىنا ەرەكشە ءمان بەرiپ، ولاردى قالپىنا كەلتiرۋگە، جاڭاسىن سالۋعا قىرۋار قارجى بولۋدە. وسىنىڭ ارقاسىندا قوزعالىس قاۋiپسiزدiگi بiرشاما جاقسارىپ، جولاۋشىلار دiتتەگەن جەرلەرiنە التىن ۋاقىتتارىن ۇنەمدەي وتىرىپ جىلدام جەتەتiن جاعدايعا قول جەتكiزدi.
وسىناۋ يگiلiكتi iستە «شاردارا جولدارى» جاۋاپكەرشiلiگi شەكتەۋلi سەرiكتەستiگiنiڭ دە ءوزiندiك قولتاڭباسى بار. جولاۋشىلارعا بار جاعدايدى جاساپ، شارشاتپاي، تەگiس تە ساپالى جولمەن قامتاماسىز ەتۋگە بۇل مەكەمەنiڭ قوسىپ كەلە جاتقان ەڭبەگi زور.
«ءوڭتۇستiك جولدارى» مكك-نا قارايتىن «شاردارا جولدارى» جشس-i 1999 جىلى قۇرىلدى. وعان ءوز iسiنiڭ بiلگiر مامانى، ءتاجiريبەلi اۆتوجولشى مارات ءابدۋايت ۇلى سىدىقوۆ باسشىلىق ەتiپ كەلەدi. ديرەكتوردىڭ ايتۋىنشا، سەرiكتەستiك بيىل جول جوندەۋگە ەرتە كiرiسiپ، وزدەرiنە بەكiتiلگەن ۋچاسكەلەردەگi جۇمىستى تولىعىمەن اياقتاۋعا جاقىن. بيىلعى جىلعا وبلىستىق بيۋدجەتتەن 28 ملن. تەڭگە ءبولiنiپ، سونىڭ 90 پايىزى يگەرiلگەن. قازiرگi ۋاقىتتا شاردارا اۋدانىنداعى وبلىستىق ماڭىزى بار اۆتوموبيل جولدارى 253،5 شاقىرىمدى قۇرايدى. «شاردارا جولدارى» جشس-i «شاردارا – اباي»، «شاردارا – ارىس – تەمiرلان»، «كح-73 كوكسۋ – ءنالiباي»، «شاردارا – جاۋشىقۇم»، «شاردارا – قالعانسىر»، «قىزىلقۇم – سۇتكەنت»، «شاردارا – پiشەنتوبە» سياقتى 7 باعىتتاعى اۆتوكولiك جولدارىن قايتا قۇرۋ، كۇتiپ-باپتاۋ جۇمىستارىن تولىقتاي جۇرگiزدi. ويىس جولداردى قالپىنا كەلتiرiپ، قاۋiپسiز كولiك قوزعالىسىمەن قامتاماسىز ەتiپ وتىر.
قازiرگi كەزدە سالىنىپ جاتقان «شاردارا – اسىقاتا» جولىنىڭ جۇمىسى قىزۋ قارقىن الۋدا. بۇل باعىتتاعى بارلىق جولدىڭ جاعالارى مەن جيەكتەرi تەگiستەلiپ، ارنايى بەلگiلەر دە قويىلىپ ۇلگەردi. قىس ماۋسىمىنا دايىندىق بارىسىندا جۇمىسقا 2 كاماز، 2 اۆتوگرەيدەر، سونداي-اق، تiركەمەلi اۆتوگرەيدەرلەر جانە «متز-80» تراكتورلارى قوسا جۇمىلدىرىلعان. كوكتايعاق كەزiندە جول ءۇستiنە سەبiلەتiن قۇم، تۇز سياقتى كەرەكتi ماتەريالدار جەتكiزiلiپ، ماۋسىمدىق كەزەڭگە ساقاداي ساي تۇر. سونداي-اق، سەرiكتەستiك جانار-جاعارماي ماسەلەسiنە ەش الاڭدامايدى. ويتكەنi، ولار جەكە كاسiپكەر ك.ءجۇسiپوۆپەن كەلiسiمشارتقا وتىرعان.
– سەرiكتەستiكتە بۇگiنگi تاڭدا 16 ادام جۇمىس iستەيدi. ولاردىڭ iشiندە قاجىرلى ەڭبەك ەتiپ جۇرگەن اناتوليي ياروپولوۆ، سامات ايداروۆ، سەرگەي پريۆالوۆ، باۋىرجان سىدىقوۆتىڭ ەسiمدەرiن ەرەكشە اتاپ ايتۋعا بولادى، – دەيدi سەرiكتەستiك باسشىسى مارات ءابدۋايت ۇلى. – مۇنداعى جۇمىسشىلاردىڭ بiلiكتiلiگi وتە جوعارى. سەبەبi، بiز جۇمىسقا قابىلدار الدىندا ءاربiر مامانعا ۇلكەن تالاپ قويامىز. اۋەلi ماماندىعىنا، ودان كەيiن ءتاجiريبەسiنە اسا ءمان بەرەمiز. ولاردى ارنايى وقىتۋ كۋرستارىنا جiبەرەمiز. راس، جاستار جاعى كوپ تۇراقتامايدى. كاسiپتiك باعدار بەرەتiن ۋچيليششەنi بiتiرiپ كەلگەندەر تەك جاز مەزگiلiندە عانا ءتاجiريبەدەن ءوتۋ ءۇشiن ەڭبەك ەتiپ، كۇز باستالىسىمەن-اق ايلىعىن قالتاسىنا سالىپ، قالاعا تايىپ تۇرادى. جۇمىسشىلارىمىزدىڭ ايلىعى جاقسى. اۆتوگرەيدەرشiلەردiڭ ورتاشا ايلىعى 92000 تەڭگەنi قۇراسا، تراكتورشىلارىمىز 72000 تەڭگە، جول جۇمىسشىلارى 50000 تەڭگەنiڭ ءۇستiندە جالاقى الادى.
ماراتتىڭ اكەسi ءابدۋايت شاردارا اۋدانىندا 1977 جىلى اشىلعان «دەۋ-266» جول ءبولiمشەسiندە 30 جىلدان استام جۇمىس iستەدi. بار سانالى عۇمىرىن جول سالاسىنا ارنادى. ق ر جولدارىنا ەڭبەگi سiڭگەن قىزمەتكەر.
– مەن دە اكەمنiڭ iزiنەن ەرiپ، جول سالاسىن تاڭدادىم. جاس كەزiمنەن اكەمە ۇقساعىم كەلەتiن. ويتكەنi، ول وتە اقىلدى، ادال جانە ءادiلەتتi ءارi ءارiپتەستەرi مەن اۋىلداستارى اراسىندا سىيلى جان بولاتىن. تاعى بiر جاقسى قاسيەتi – ادامعا جاساعان جاقسىلىعىن ەش مiندەتسiنبەيتiن، سونى بالالارىنا دا ۇيرەتiپ وتىراتىن. مiنە، سول اقىلىن قازiر مەن دە ءوز بالالارىما، نەمەرەلەرiمە ايتىپ، ۇيرەتiپ وتىرامىن. «اتادان ۇل تۋماس پا، اتا جولىن قۋماس پا؟» دەگەندەي، وسىناۋ ۇلاعاتتى تاربيەنiڭ ماڭىزى زور ەكەندiگiنە تاعى بiر كوز جەتكiزگەندەي بولامىن. نەگە دەسەڭiز، سىدىقوۆتار اۋلەتi وسىلايشا ەلiمiزدiڭ كۇرە تامىرى بولىپ تابىلاتىن جول سالاسىنىڭ دامۋىنا ءوزiندiك ۇلەس قوسىپ كەلە جاتىر. اياۋلى انامىز بايان دا كولحوزدا جۇمىسشى بولا ءجۇرiپ، بiزدەردi «قاناتتىعا قاقتىرماي، تۇمسىقتىعا شوقىتتىرماي» ءوسiردi، جەتكiزدi. قازiر زەينەتكەر، جاسى 76-دا. بۇگiندە اكەم ءابدۋايت پەن انام بايان ەكەۋi وزدەرi ءوسiرiپ، تاربيەلەگەن 7 بالادان 28 نەمەرە، 21 شوبەرە ءسۇيiپ وتىرعان باقىتتى اتا مەن اجە، – دەيدi مارات.
ۇزاق جىلدار بويى جول سالاسىندا ەڭبەك ەتەتiن مارات سىدىقوۆ ەلiمiزدiڭ وركەندەۋiنە ءوز مۇمكiندiگiنشە ۇلەس قوسىپ كەلەدi. ءومiرلiك جارى ايسارا مىرزانوۆا ەكەۋi التىن اسىقتاي بەس ۇل تاربيەلەپ، ءوسiرiپ وتىر. ۇلكەن بالاسى عالىمجان ءوز الدىنا جەكەمەنشiك «گازەل» اۆتوكولiگiمەن جولاۋشى تاسىمالدايدى. وتباسىلى. ودان كەيiنگi باۋىرجان قاراماعىندا اۆتومەحانيك بولىپ جۇمىس iستەيدi. ءۇشiنشi ۇلى ەلامان اكە جولىن قۋىپ، جول سالاسى ماماندىعىن تاڭدادى. بۇگiندە الماتىداعى جوعارى وقۋ ورنىنىڭ ستۋدەنتi، بولاشاق اۆتوجولشى. جاسۇلانى – شىمكەنتتە كوللەدجدە، ال، كەنجەسi ەرعالي 7-سىنىپتا وقيدى.
«جول مەن كوپiر سالعان پەيiشكە بارادى» دەمەكشi، بiزدiڭ العا قويعان ماقساتىمىز – مەملەكەتتiڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ اياسىندا حالىقارالىق، رەسپۋبليكالىق جانە وبلىس پەن اۋداندىق ماڭىزى بار جالپىعا ورتاق اۆتوموبيل جولدارىنىڭ قۇرىلىسىن، قايتا جوندەۋ، جوندەۋ جانە كۇتۋ جۇمىستارىن بارىنشا ساپالى جۇرگiزiپ، قاۋiپسiز كولiك قوزعالىسىمەن قامتاماسىز ەتۋ، سوعان كۇش سالۋ، – دەيدi مارات ءابدۋايت ۇلى.
اقمارال جيەنباي قىزى. شاردارا اۋدانى.
