2015 جىلدىڭ نەگىزگى وقيعالارى

/uploads/thumbnail/20170708210447043_small.jpg

مىنە، سان سالالى وقيعالارعا تولى 2015 جىل دا تاريح قويناۋىنا ءوتتى. جامان بولسىن، جاقسى بولسىن، قازاق ەلى ءتول تاريحىنىڭ تاعى ءبىر جاڭا پاراعىن شىپ وتىر. وسى رەتتە وتكەن جىلدىڭ ماڭىزدى وقيعالارىنا تاعى ءبىر مارتە كوز جۇگىرتىپ وتكەندى ءجون سانادىق.

وتكەن جىلدىڭ باستى اڭگىمەسى داعدارىس پەن ديەۆالۆاسيا بولىپ وتىر. بۇل قۇبىلىس جاڭا جىل كىرىسىمەن ساپ تىيىلا قويادى دەۋدەن دە اۋلاقپىز. ال، 2015 جىلدىڭ تامىزىنان باستاپ ءتول تەڭگەمىز قۇلدىراۋ باعىتىندا «ءجۇزىپ كەلەدى». دەگەنمەن دە بارىنە كەزەك-كەزەك توقتالعان دۇرىس بولار.

سونىمەن، وتكەن جىلى سولتۇستىك كورشىمىزدىڭ باسشىسى ۆ. پۋتين مىرزا «قازاقتاردا مەملەكەت بولماعان» دەپ مالىمدەگەن سوڭ، پرەزيدەنت ارنايى تاپسىرما بەرىپ، اپىل-عۇپىل قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىن اتاپ وتتىك. تارازداعى توي مەن وسى داتاعا وراي باسقا دا ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارى بيلىك دالىزىندە باقىتتان باسى اينالىپ جۇرگەن مادەنيەت پەن سپورتتىڭ ءمينيسترى ارىستانبەك مۇحامەدياۇلىنا تاپسىرىلعان. وسى ايتۋلى وقيعاعا وراي 20 سەريالى «قازاق ەلى» سەريالىن ءتۇسىرۋ تۋرالى شەشىم شىعارىلعان.

الايدا، كينوعا دەپ بەرگەن قاراجات قايدا كەتكەنى تۇسىنىكسىز. فيلم سەريالارى قىسقارا-قىسقارا قۇردىمعا كەتتى. ازىرگە سارىلا كۇتكەن سەريالدىڭ تەك ترەيلەرىن عانا كوردىك. ال، سەريالدىڭ ءوزىن كەلەر جىلى كورىپ قالۋىمىز مۇمكىن.

وتكەن جىلدىڭ باستى وقيعالارىنىڭ بىرىنە مەرزىمىنەن بۇرىن وتكەن پرەزيدەنت سايلاۋىن دا جاتقىزۋعا بولار. قازاقستان حالىق اسسامبلەياسى باس بولىپ، پارلامەنت ءبىراۋىزدان ماقۇلداپ، ءساۋىر ايىندا پرەزيدەنتىمىزدى قايتا سايلاپ الدىق. حالىقتىڭ 97،7 پروسەنتى تۇڭعىش پرەزيدەنتتى قولداپ داۋىس بەردى.

پرەزيدەنتتىڭ اينالاسىنان ۇزاماي تۇرىپ، تاعى ءبىر ساياسي وقيعانى ەستەرىڭىزگە سالايىق. ول – داريعا نۇرسۇلتان قىزىنىڭ پرەمەر-مينيستردىڭ ورىنباسارى لاۋازىمىنا تاعايىندالۋى. بۇعان دەيىن ءماجىلىس ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى بولعان داريعا نازاربايەۆا قىركۇيەك ايىنىڭ باسىندا ۇكىمەت ءتوراعاسىنىڭ الەۋمەتتىك سالا، ءبىلىم جانە عىلىم، دەنساۋلىق ساقتاۋ، مادەنيەت سىندى ماسەلەلەرگە جاۋاپتى ورىنباسارى بولىپ تاعايىندالدى.

27 شىلدەدە قازاقستان رەسمي تۇردە دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنا مۇشە بولدى. جەنيەۆادا ۇيىمنىڭ باس ديرەكتورى روبەرتو ازيەۆەدو مەن قازاقستان پرەزيدەنتى ن. نازاربايەۆ ورتاق حاتتاماعا قول قويدى.

حالىقارالىق دەڭگەيدەگى تاعى ءبىر ماڭىزدى وقيعا - قازاقستاندا قىسقى وليمپيادا ويىندارىن وتكىزبەۋ تۋرالى شەشىم. حالىقارالىق وليمپيادا كوميتەتىندە 2022 جىلعى قىسقى وليمپيادانى وتكىزۋگە ۇمىتكەر ەكى قالانىڭ ءبىرى الماتى بولاتىن. داۋىس بەرۋ قورىتىندىسى بويىنشا 40-44 ەسەبىمەن جۇڭگو استاناسى پەكين 2022 جىلعى قىسقى وليمپيادا ويىندارى وتەتىن قالا دەپ تانىلدى. "بۇل جاڭالىقتى ەستىگەن قازاقستاندىقتاردىڭ قۋانىشىندا شەك بولعان جوق"، - دەپ جازدى شەتەلدىك اقپارات قۇرالدارى.

وتكەن جىلدى ويلاساق ەسكە تۇسەر تاعى ءبىر وقيعا – قازاقستان تاريحىندا ەكىنشى مارتە پرەمەر-مينيستر لاۋازىمىن اتقارعان تۇلعانىڭ ءىستى بولۋى. ءا. قاجىگەلدينەن سوڭ سەرىك احمەتوۆكە جەمقورلىق قىلمىستار جاسادى دەپ ايىپ تاعىلىپ، ول 10 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايرىلدى. احمەتوۆپەن بىرگە ونىڭ كومانداسىندا بولعان  بىرنەشە شەنەۋنىك تە تەمىر توردىڭ ار جاعىنا اتتاندى.

وتكەن جىلعى راحات الييەۆتىڭ ءولىمى مەن مس سايلاۋبەكتىڭ «بىدى-بىدىسىنا»، كارىم ءماسىموۆتىڭ شىعىستاعى كورشىمىزدە وتكەن ءبىر جيىندا حانزۋشا شۇلدىرلەگەنىنە سوقپاي ەلەۋلى وقيعالاردى ودان ءارى تىزبەكتەسەك. داعدارىس قىسپاققا العاندا، سىرتقا ساتىلاتىن باستى ءونىم مۇناي باعاسى قۇلدىراعاندا ءبىزدىڭ بيلىك باس سالىپ الەمدىك قارجى ۇيىمدارىنان نەسيە الۋدى ادەتكە اينالدىرىپ كەلەدى. الدىڭعى العانى بار، كەيىن قوسىلعانى بار، بۇگىندە قازاقستاننىڭ سىرتقى قارىزى 7 تريلليون تەڭگەدەن اسىپ وتىر.

قىركۇيەك ايىنىڭ العاشقى ون كۇنىندەگى اڭگىمە ايدىن ايىمبەتوۆ دەگەن جىگىتتىڭ عارىشقا ۇشۋى توڭىرەگىندە بولدى. باس گازەت «ەگەمەن قازاقستان» «اي مەن ايدىن» دەپ ماقالا بەرىپ، جەر-جاھانعا جار سالعان عارىشكەرىمىزدىڭ تەگىن جازۋ ايعا ۇشقاننان دا قيىنعا سوققانداي. سەبەبى، ءدال وسى ماسەلەدە قازاق ءباسپاسوزى ءبىرشاما ءدۇدامالدىققا ءتۇستى. قازاقشا بىلمەگەن سوڭ، بۇعان ۇشقىشىمىزدىڭ ءوزى باسىن قاتىرا قويماعان بولار. ال، وتاندىق اقپارات قۇرالدارى تاراتقان حابارلاردا «ايىمبەتوۆ» پەن «ايمبەتوۆ» دەگەن فاميليالار جارىسا جازىلدى. مەملەكەت بولسا الگى جىگىتتى عارىشقا ۇشىرۋ ءۇشىن قازىنادان 20 ميلليون اقش دوللارىن جۇمساپتى. تاۋەلسىزدىك كۇنى قارساڭىنداعى جيىنداردىڭ بىرىندە ەلباسى «ايىمبەتوۆتىڭ عارىشتا نە بىتىرگەنىن ەشكىم بىلمەيدى» دەپ قويىپ قالدى. دەگەنمەن، ءۇشىنشى عارىشكەر «قازاقستاننىڭ حالىق قاھارمانى» اتاندى.

اڭگىمە باسىندا ايتىلعانداي، وتكەن جىلعى وزەكتى تاقىرىپ – اقشا. اقشا بولعاندا دا، ءتول تەڭگەمىزدىڭ تاعدىرى. تامىز ايىنىڭ 20-ى كۇنى ۆاليۋتا نارىعىن ۇيلەستىرۋشى مەملەكەتتىك ورگان ۇلتتىق بانك ۆاليۋتا باعامىنا باسشىلىق جاساۋدان ات-تونىن الا قاشىپ، تەڭگەگە قولداۋ بىلدىرۋدەن باس تارتتى. مۇنى وزدەرى ۇلتتىق ۆاليۋتانى «ەركىن جۇزۋگە جىبەرۋ» دەپ ءتۇسىندىردى. ال، بۇل جاعدايلارعا قاراپ حالىق عالامدىق داعدارىستىڭ دۇمپۋىنەن بيلىكتەگىلەردىڭ وزدەرى «جىبەرىپ» قويمادى ما ەكەن دەپ اڭ-تاڭ بولدى. تامىزداعى تەڭگە تالكەگىندە ۇلتتىق ۆاليۋتا بىردەن 87 پايىزعا قۇنىن جوعالتتى.

كوپ ۇزاماي باس بانكير قايرات كەلىمبەتوۆ كەتىپ، ورنىنا دانيار اقىشيەۆ كەلدى. كەلىمبەتوۆپەن بىرگە كەتكەن تەڭگەنىڭ داۋرەنى اقىشيەۆتىڭ كەلۋىمەن ورالمادى. دانيار دا الدىڭعى ارىپتەسىنەن اسىپ تۇسپەسە كەم قالمادى. ناتيجەسى – وزدەرىڭىز كورىپ جۇرگەندەي، اقش دوللارىنىڭ باعامى 340 تەڭگەگە جەتتى. حالىق وسىنشاما ۆاليۋتالىق سەكىرىستەردىڭ سانىنان جاڭىلىپ، قايسىسى ديەۆالۆاسيا، قايسىسى «ۆاليۋتالىق تولقۋلار» ەكەنىن اجىراتۋدان قالدى.

تەڭگە توڭىرەگىندەگى تاعى ءبىر تاقىرىپ – اينالىمعا 20 مىڭدىق بانكنوتتىڭ شىعۋى.

ۇلتتىق بانك «ديەۆالۆاسيا» جوباسىمەن قوسا، اينالىمعا 20 مىڭ تەڭگەلىك «تۋىندىسىن» ۇسىندى. سويتسەك، بۇل ەرتەرەكتە ازىرلەنىپ قويعان، تەك سىن ساعاتىن كۇتىپ تۇرعان بانكنوت ەكەن. مۇنى پرەزيدەنتتىڭ ءوزى «ەندى تويعا بارعاندا قينالمايسىڭدار. بىردەن سىيلىققا وسىنى اپارىڭدار» دەپ ءتۇسىندىرىپتى.

قازاقستاندىق كاسىپقوي بوكسشى قانات يسلام قاراشا ايىندا كاسىبي رينگتەگى جيىرماسىنشى جەكپە-جەگىن جەڭىسپەن اياقتادى. "قازاقستان" ۇلتتىق ارناسى وتكىزگەن "جىل ۇزدىگى-2015" بايقاۋىندا قانات "ۇزدىك سپورتشى" اتاعىن يەلەندى. 

شىلدە ايىندا الماتى قالاسىنىڭ ناۋرىزباي اۋدانىنداعى قارعالى جانە قاراعايلى اۋىلدارى ماڭىدا وزەندەر ارناسىنان اسىپ، لاي كوشكىنىنە تولدى. الماتى قالاسىنىڭ سول كەزدەگى اكىمى احمەتجان ەسىموۆ شاھاردا توتەنشە جاعداي جاريالادى. جاڭادان تاعايىندالعان اكىم باۋىرجان بايبەك «تج» رەجيمىن الىپ تاستادى. سەل زارداپتارى كوپشىلىكتىڭ كومەگىمەن جويىلدى.

وتكەن جىلدىڭ باستى وقيعالارىن وسىلايشا تىزبەكتەگەن بولدى. سونداي-اق سايتىمىزدان 2015 جىلى باقيعا اتتانعان تانىمال تۇلعالار مەن وتكەن جىلدىڭ باستى تاعايىنداۋلارى تۋرالى ماقالالاردى دا وقي الاسىزدار.

 

قاتىستى ماقالالار