Qazirgi elimizdegi qubylmaly aýa raıy týraly osydan birneshe ǵasyr buryn ata-babamyz bilip, saqtanyp otyrǵan. Bul «besqonaq» dep atalatyn kún sáýir aıynyń 10 – 18 aralyǵyn qamtıdy. Bul qubylys týraly  málimet elimizdiń ońtústik óńirinen góri batys halqynda jaqsy saqtalǵan. Bul týraly ańyz da bar.Baıaǵyda bir aýylǵa 5 konaq jaıaýlatyp,kúnniń ystyǵymen rahattanyp 5 kúnniń ishinde jetedi eken.Olar sol aýylda 5 kún jatqannan keıin qaıtý kerek bolady. Dál sol kúni kún kenetten borap aýa-raıy kúrt ózgeredi. Sol aýyldyń adamdary olarǵa qala turyńdar dese olar tyńdamaı 5 kún jolǵa shyǵyp ketedi. Jurttyń aıtýy boıynsha olar sol saparda  qaıtys bolǵan desedi. Sonda qazirgi 5 kún keledi 5 kún bolady 5 kún qaıtady degen  «bes qonaqtyń» ańyzy osylaı bolǵan-dy. Bul kúnderdiń «bes qonaq» atalýynyń óz sebebi bar. Kónekóz aqsaqaldarymyzdyń aıtýy boıynsha, osy kúnderi aýa raıy birde jyly bolyp, keıde kúrt sýyp ketýi múmkin. Tipti keı jyldary qys mezgiline qaıta kelgendeı áser qaldyrady. Qar aralas jaýyn jaýyp kún sýytady.  Sol sebepten ár kúni aýa raıy myń qubylyp, kútpegen jerden qonaq kelgendeı bolady dep «bes qonaq» atalǵan. Qazirgi kezdegi elimizdegi qubylmaly aýa raıy osy aıtylǵan málimetpen sáıkes keledi. Bul kezde qazaq halqy jeńil kıinip saparǵa shyqpaǵan, maldy  uzaq óristetip jaımaǵan. Aýa raıynyń osyndaı qubylmaly bolýyna  qaramastan halyqtyń bári «bes qonaq» yrymdasa eken dep kútip otyrǵan. Eger de «bes qonaq» yrymdamasa jaz qalaı bolar eken dep alańdaıtyn bolǵan. Olardyń kúdikteri beker emes, sebebi sol jyly jaz jaýyn-shashynsyz, qurǵaq bolyp, astyq bitik shyqpaıdy. Iaǵnı, besqonaq – qazaqtyń birneshe jyldar boıy jınaǵan tájirıbesi, ómirden túıgen sabaǵy. Osy málimetterge súıensek osy jyly jaz shuraıly, jaýyn-shashyndy bolyp astyq mol shyǵady dep úmittenemiz. Sonymen birge qamshygerler sáýir aıynyń 18 juldyzyna deıin jyly kıimderin jınap tastamaýǵa, jeńil kıimmen saparǵa shyqpaýǵa keńes beredi. 

Avtory: Ásel Óteshova