Keıde qansha jaqsylyq jasaǵymyz kelse de, qaltamyzdan aqsha shyǵaryp, ózgelerge sadaqa berýge múmkindik týmaı jatady. Mundaı jaǵdaıda ne isteýge bolady? Qaltamyzdy juqartpaı-aq jaqsylyq jasap, saýap tabýdyń joldary bar ma? Bul jaıynda Qamshy aqparattyq agenttigi Ummet.kz saıtyna silteme jasaı otyryp jazady.
Shyndyǵynda, saýap tapqysy kelgen adam úshin ıgilikke aparatyn jol óte kóp. Endeshe, nazar salyńyz. Alla Taǵala Quranda: “Qaıyrdan ne isteseńder de, kúdiksiz Alla ony biledi”, “Sonda kim zattyń eń kishkentaı bólsheginiń salmaǵyndaı jaqsylyq istegen bolsa, Ol ony kóredi” – deıdi. Al adamnyń júzine jymıyp qaraý da – sadaqa. Paıǵambarymyz: “Esh ýaqytta sharıǵattyń ruqsat etkenin elemeýshi bolma, kerek deseń, ol baýyryńdy kúlimdep qarsy alý turǵysynan bolsa da”, – dep kúlimdeýdiń de ómirde óz mańyzy bar ekenin aıtyp ketken.
Qaltańyzdan qarajat shyǵarmaı sadaqa berem deseńiz, bar bolǵany myna amaldy jasańyz.
Joldan kedergini alyp tastaý da sadaqanyń túrine jatady. Ózgelerge kedergi keltiretin artyq zatty alyp tastaý da – saýaby mol ıgi is. Sebebi, Paıǵambarymyz “Men Jánnátta, osy dúnıede musylmandardyń júrýine kedergi jasaǵandyǵy úshin, kesip tastaǵan aǵashynyń kóleńkesinde rahattanyp jatqan adamdy kórdim”, – degen.
Únemi jaqsy sóıleýge tyrysyńyz. Jaqsy sóz sóıleý – sadaqa. Óziniń shynshyldyǵymen tanylǵan Ábý Bákir (r.a) jıi-jıi tilin qolymen ustap tartady eken. Hazireti Omar (r.a) munyń syryn suraǵanda: “Bul – maǵan qaýip tóndiredi” dep jaýap beretin kórinedi. Shyndyǵynda, Álı ıbn ábý Talıb aıtqandaı, “Júrek taza bolǵanda ǵana tilden ádemi sóz shyǵady”. Al siz kúndelikti sóılegen sózderińiz arqyly da saýap, ne kúná arqalaı alasyz. Máselen, bireýge komplıment aıtý. Komplıment (qoshemet, marapat) – adam kóńiline qýanysh syılaıtyn, marqaıtatyn sóz. Ony tipti motıvasıaǵa da aınaldyrýǵa bolady. Óıtkeni, ózi týraly jaqsy pikirdi estigen adam odan da jaqsy bolýǵa tyrysady. Bul, ásirese, erli-zaıyptylarǵa asa qajet ádisterdiń biri.
Allany únemi eske alyp júrý. Alla Elshisi: “Kún shyqqan ár kúni árqaısysyń denelerińde neshe býyn bolsa, sonsha sadaqa berýge tıistisińder. Árbir aıtylǵan “Sýbhana-Llah”sadaqa bolyp tabylady jáne, “Álhamdý lı-Llah” sadaqa bolyp tabylady jáne ár bir aıtylǵan “Lá ıláhá ıla-Llah” sadaqa bolyp tabylady jáne árbir aıtylǵan “Allahý Ákbar” sadaqa jáne jaqsylyqqa shaqyrý sadaqa bolyp tabylady, jamandyqtan tyıý sadaqa, biraq osynyń bárin tańertińgilik oqyǵan eki bas nápil namaz (dýha) aýystyra alady”, – degen (Mýslım).
Árbir tiri nársege jasalǵan jaqsylyqta saýap bar! “Birde óziniń jolymen kele jatqan adam qatty shóldeı bastaıdy. Ol bir qudyq taýyp, onda túsip shólin qandyryp shyqqanda, shóldegennen laı topyraqty jep jatqan bir ıtti kóredi. Osyny kórgen ol ózine-ózi: «Bul ıt men shóldegendeı qatty shóldep jatyr”, – deıdi de, qaıtadan qudyqqa túsip aıaq kıimine sý toltyryp, ony tisimen tistep syrtqa kóterilgenshe tisinen túsirmeıdi. Sosyn syrtqa shyǵysymen ıttiń shólin qandyryp sý beredi. Osy amaly úshin Alla ol adamnyń búkil kúnálaryn keshirip alǵysyn bildiredi”. Muny estigen adamdar: “Iá Allanyń Elshisi, bizge haıýandar úshin de saýap berile me?”, – dep suraıdy. Sonda Paıǵambarymyz: “Saýap barlyq tiri jan úshin beriledi”, – dep jaýap bergen (Buharı, Mýslım).
