Álemdegi ulttar úsh nıetke beıimdelip boldy: shalqar ulttar qaınar qamymen, dástúr ulttar zaman qamymen, shekti ulttar janbaǵys qamymen jasaıdy.
Atazaman ulttar ara qaqtyǵysý ózderin áıgileý úshin bolǵan. Qandaı da ult soǵysqa umtylys jasamasa, óz yryqtylyǵynan aıyrylatyn nemese ulttyq ákimıaty aıaqtaıtyn. Al qazir memleket aıqyndalyp, bir birine úlgi bolýǵa umtylys jasaýda. Qaqtyǵysý shapaǵat shyǵysýǵa aınaldy. Órkenıet birlikti halqaralandyryp álem tynyshtyǵyn saqtaýǵa órledi. Sondyqtan árqandaı ult úlgi birligimen qulshynsa, búgin dúnıege hosh kórinedi. Shartarapty alýandúr sáıkesýge qyzyqtyrady. Munda ult órkenıetimen baýraý tótenshe abyroıly. Alaıda, úlgi bolarlyq ulttyq birlik kórsete almasa eshkim de mensinbeıdi. Qaıta kim kóringen ketik-tetigin ańdyp, jan dúnıesin muryndyqtaıdy. Birte-birte óz nársesine ózi ıe bolýǵa múmkindik te qaldyrmaıdy. Óıtkeni, serke ulttar jaı ulttardy tek olja, qaınar retinde ǵana qabyldaıdy.
Iá, aıaq astynan qazaqtyń baıy júdep, kedeıi jýarǵan, ult jandysy tutyǵyp, orysnıettisi saıraǵan, sonyń saldarynan 70 jyl birin biri renjitip júrip ózara kóńilderin sýytyp alǵan. Attan dese túgel attanatyn halyq , aıaǵy birine biri tyńdap ermeıtin rýhy tozǵan halyqqa aınalǵan, biraq bul mámile bap sıaqtanǵanymen shyn máninde atústi silteme, ómir bolmysnıetin shynaıy túsinbeıtinderdiń tuıyqdil kózqarasy ǵana, sebebi sol dáýirde memleket múddesi orys múddesimen sabaqtas edi, qoǵam orysty moıyndamaıtyn daryndylarǵa ese bermeı, jaqtaıtyn aqymaqtardy qoldap turǵan. Árıne, ataqqa umtylmaıtyn qý týmaıtyndyqtan, ómirde asa kóńilshek pen naǵyz shynshyl mandymaıdy; halyq qalaýyn biletin aqyldy jomart pen daryndy ádil ǵana dúnıeni ózgerte alady. Bilsek danyshpan Abaı eli tyńdamaǵan sebebin uqpaı, aq dalaǵa ýaǵynda kelgen saýat oraıyn jiberip qoıǵan. Taǵdyr ony aǵa sultan shańyraǵyna jaısha buıyrmaǵan bolsa kerek, búgingi Nursultandy arnaǵandaı. Ákki qoǵam qysyp týrǵanda da «16 jeltoqsan» táýelsizdikke negiz boldy ǵoı. Demek, qazaq qashan da uly taýdyń erkek qas ózeni ispetti, bógese dúleı tasqynda qadirin bilse jaqynǵa rýhanı sýsyn!
Ulttyq rýh – ultqa degen azamattyq dil (júrek). Al qazaqı úlgi – dara jandardyń daryny jáne qara halyqtyń hoshy arqyly qalyptasqan. Endeshe, ózin sonshalyq tanytýǵa óz azamatyn sultan, ózge azamatyn ultan sanatatyn ulttyq múdde sebep bolǵan. Óıtkeni, ult múddesi – rýhtyń jany, birliktiń júzi, taǵdyrdyń týy!
Ádil Sanatbek
