«Ózin-ózi jumyspen qamtýdy qoldaıtyn bolsaq, onda ol ekonomıkalyq turǵydan aqtalý kerek», - degen Azat Perýashev shalǵaı aýyldardaǵy kásipkerlerin salyqtan múldem bosatqan ózbek eliniń tájirıbesin mysal etti dep habarlaıdy Qamshy.kz aqparat agenttigi«Aq jol» QDP baspasóz qyzmetine súıene otyryp.
«Aq jol» demokratıalyq partıasynyń tóraǵasy Azat Perýashev Májiliste ótken jumyspen qamtý salasynyń máselelerine arnalǵan parlamenttik tyńdaýda: «Ózin-ózi jumyspen qamtýdy qoldaıtyn bolsaq, onda ol ekonomıkalyq turǵydan aqtalý kerek», - dep málimdedi.
«Saýda aınalymsyz, qarjylaı kirissiz, ózin-ózi jumyspen qamtý – bul ekonomıka emes, bul salyq tólenbeıtin, qosymsha qun óndirmeıtin, natýraldy sharýashylyq. Osyny nasıhattaý - XXI ǵasyrda, ıaǵnı sıfrlandyrý men tórtinshi ındýstrıaldy revolúsıa zamanynda, XIX ǵasyrdaǵy klasıkter Úndistan úlgisinde «Óndiristiń Azıalyq ádisi» dep ataǵan qarabaıyr (prımıtıvtik) ekonomıkaǵa tartý», - dedi depýtat.
Halyq qalaýlysynyń sózine súıensek, elimizdegi «jumyspen qamtý» uǵymynyń ekonomıkalyq maǵynasy artta qalǵan. Máselen, adam óndirgen ónimin (kókónisti, et pen sútin) satatyn jeri qol jetimdi bolsa, ózin jumyspen qamtý da, mıkro-nesıelendirý de aqtalady. Al, tapqan tabysy, bazarǵa deıingi jolyna ketse, ondaı jumystyń eshqandaı ekonomıkalyq máni joq. Onyń ústine Qazaqstanda logıstıkalyq shyǵyndar kez-kelgen shaǵyn óndiristi joıyp jiberýge qaýqarly.
«Aq jol» parlamenttik fraksıasynyń jetekshisi: «Mıkro-nesıelendirý – jańalyq retinde Bangladeshte paıda boldy. Al onda halyqtyń tyǵyzdyǵy bir sharshy shaqyrymǵa 1142 adamnan keledi. Iaǵnı olar óz ónimderin dál úıiniń janynda turyp-aq beımaral sata alady. Al, bizde halyqtyń tyǵyzdyǵy – bir shaqyrymǵa - 6 adam, ıaǵnı 190 ese az, jáne mıkro-nesıelendirýdin tıimdiligi de dál osyndaı mardymsyz.
Osy oraıda, «bul jaǵynan bizge ózbek eliniń tájirıbesi úlgi bolýy múmkin. Olar shalǵaı aýyldardaǵy kásipkerlerdi salyqtan múldem bosatqan», - dep ashyq aıtty.
Perýashevtiń pikirinshe, eger mıkro-nesıelendirý iri qalalarda ózin aqtaıtyn bolsa, al qalalyq aglomerasıanyń syrtynda ol ekonomıkalyq emes, tek áleýmettik quralǵa, qaıyrylymdyqqa jatady.
Bizde qalaı, ózin-ózi jumyspen qamtýshylardyń krıterıi bulyńǵyr bolǵandyqtan, bul topqa qarajaty joq adam da, qolda bar tabystaryn ádeıi jasyratyn adamdar da kirýi múmkin.
«Jaǵdaıy bar, biraq «aýyrdyń ústimen, jeńildiń astymen» júretin «pysyqtarǵa» adal jumys isteıtinderdin arqasynda kún kórýge jol bermeýimiz kerek», - dedi bul máselege óz alańdaýshylyǵyn bildirgen «Aq jol» jetekshisi. Olarmen jumys isteý úshin ártúrli tásil qajettigine nazar aýdardy.
Esterińizge sala keteıik, kezinde kólik salyǵyna jeńildikterdi alyp tastaý kezinde, eń qymbat jıp pen lımýzınder jumys istemeıtinderdiń atyna jazylǵany anyqtalǵan bolatyn.