«Qazaqstan-2050» Strategıasy men Ult josparynda memleketimizdiń basty baılyǵy adamdar jáne olardyń densaýlyǵy ekendigi kórsetilgen. Talas joq, tek deni saý ult qana óziniń aldyna qoıǵan maqsattaryn oıdaǵydaı oryndap shyǵa alady. Áıtse de, qaıtersiz keıbir faktorlardyń áserinen temirdeı densaýlyqqa nuqsan keletin jaıttar de bolyp turady. Sondaı adamdardyń eleýli bir bóligin respýblıkanyń batys óńirindegi Azǵyr jáne Kapýstın Iar polıgondarynan zardap shekkender quraıtyny da qupıa emes.
Bul turǵyda atalǵan synaq alańdarynyń tabıǵat pen qorshaǵan ortaǵa jáne adamdar densaýlyǵyna tıgizgen zalalyn tabany kúrekteı 20 jylǵa jýyq ýaqyt boıy baqylap, zerttep kelgen «Naryn» qoǵamdyq qozǵalysynyń jetekshisi Káken Kóbeısinovtiń alǵa tartqan derekterine súıengimiz keledi. Ol kisiniń málimdeýinshe, búgingi kúnge deıin polıgondar mańaıyndaǵy jıyrma myń adam ártúrli sozylmaly aýrýlarǵa dýshar bolǵan. 2500 bala kemtar kúıinde týylǵan. Úsh myńǵa tarta adam múgedektikke shaldyqqan.
Bul derekterdiń qaı-qaısysy da oılandyrmaı, tolǵandyrmaı qoımaıdy. Sirá, mundaı jaǵdaıda tek bir ǵana oılanyp, tolǵanýmen is bitpese kerek. Osy turǵyda budan alty jyl buryn respýblıkanyń batys óńirinde ońaltý ortalyǵy salynyp paıdalanýǵa berilýi sol kezeńniń basty bir jańalyǵy bolǵany talassyz. Ári sol bir jyldarda jergilikti jerden kóterilgen únqosýlar men suranystarǵa jáne qoǵamdyq oı-pikirlerge qoldaý kórsete bilgen Elbasynyń tıgizgen shapaǵaty da umytyla qoıǵan joq.
Sonyń nátıjesinde Kapýstın Iar jáne Azǵyr polıgondarynan zardap shekken turǵyndardy saýyqtyrý baǵytynda júz oryndyq ońaltý ortalyǵy boı kóterdi. Osy tektes saýyqtyrý qurylymynyń elimizde eshqandaı balamasy joq ekenin de aıta ketken jón. Ári úsh qabatty záýlim ǵımaratty belgili bir oblys ortalyǵynda nemese elordasy – Astanada emes, polıgon zardaptary neǵurlym kóbirek baıqalatyn aımaqtyń biri – Jańaqala jerinde salynýy da ádilettilikke birshama jaqyndaıdy. Halyqtyq uǵym-túsinik pen beıresmı túrde Qamys-Samar eli atanyp ketken bul mekenge atalǵan polıgondar aımaǵyna Bókeı orda, Jánibek jáne Kaztalov aýdandary da qashyq emes. Sonymen birge, aýyly aralas, qoıy qoralas irgedegi Atyraý oblysyna qatysty da osylaı deýge bolady. Iaǵnı, bul arada atalǵan ońaltý ortalyǵynyń oblysaralyq mańyzy bar desek qatelespeımiz.
– Búginde ortalyqta medısınalyq, psıhologıalyq jáne áleýmettik turǵydan joǵary memlekettik standarttarǵa saı keshendi kómek kórsetilýde. Munda ońaltýdyń barlyq tehnologıasy men ádisteri engizilgen. Joǵary sapaly emge qosa bizdiń árbir qyzmetkerimizdiń ashyq qabaǵy men iltıpaty jáne jyly júregi emdelýshilerdiń tezirek saýyǵyp ketýine oń áserin tıgizýde, – deıdi ortalyq dırektory Qobylandy Bekenov.
Biz joǵaryda raketalyq polıgondardan kóbirek zardap shekken jáne onyń mańaıynda ornalasqan aýdandardy ataǵan edik. Buǵan qosarymyz Batys Qazaqstan oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasy men óńirdegi áleýmettik jáne medısınalyq kómek kórsetý uıymdary departamentteriniń jetekshileri osy shalǵaı óńirlerge jıi atbasyn buryp qoǵamdyq tyńdaýlar ótkizýdi tájirıbe men dástúrge aınaldyrǵany da atap aıtýǵa turarlyqtaı.
Osy kezdesýlerde densaýlyqty jaqsartý men saýyqtyrýǵa qatysty el-jurtty tolǵandyryp otyran máseleler ortaǵa tastalady. Keıin osy qoǵamdyq tyńdaýlar kezinde aıtylǵan oıly pikirler men usynystar qorytylyp, elenip, ekshelip sala kóshbasshylary ustanatyn basty qaǵıdaǵa aınalatynyna da kýá bolyp kelemiz.
Taǵy bir aıtarymyz, Azǵyr jáne Kapýstın Iar synaq alańdary mańaıynda dúnıege kelgen densaýlyǵynda aqaýy bar balalar men jetkinshekter de jazǵy demalys ýaqytynda ortalyqta emdeý-saýyqtyrý kýrsynan óte alady. Osylaısha olardyń jańa oqý jylyna em alyp, dem alyp kirisýine mol múmkindikter jasalǵan. Eń bastysy, qarapaıym turǵyndarǵa qoljetimdi medısınalyq kómek kórsetý 115 adamnan turatyn ortalyqtyń uıymshyl ujymynyń basty maqsaty bolyp qala bermek.
Derekkóz: "Egemen Qazaqstan"
