AQSH prezıdenti Donald Tramp ákimshiligi Grenlandıany AQSH quramyna qosý múmkindigin qaıtadan kún tártibine shyǵardy.
BAQ málimetinshe, Vashıngton Grenlandıa halqynyń árbir turǵynyna 10 myńnan 100 myń dollarǵa deıin birjolǵy tólem jasaý nusqasyn talqylap jatyr. Halqy shamamen 57 myń adam bolatyn aral úshin bul jospardyń jalpy quny 6 mlrd dollarǵa deıin jetýi múmkin.
Aq úı bul qadamdy ulttyq qaýipsizdikpen baılanystyryp, Arktıka aımaǵynda Reseı men Qytaı yqpalyna tosqaýyl qoıý qajet ekenin alǵa tartýda.
Tramp Grenlandıanyń strategıalyq mańyzy zor ekenin, onyń paıdaly qazbalarǵa baı ári Arktıkadaǵy áskerı baqylaý úshin sheshýshi aımaq ekenin málimdedi. Alaıda Danıa men Grenlandıa bıligi araldyń satylmaıtynyn qatań aıtyp, bul usynysty halyqaralyq quqyqqa qaıshy dep baǵalady.
Eýropa elderi bul bastama NATO ishindegi senimge nuqsan keltirýi múmkin ekenin eskertýde. Al Grenlandıa premer-mınıstri AQSH-ty qysym men aneksıa týraly málimdemelerdi toqtatyp, tek dıplomatıalyq jolmen sóılesýge shaqyrdy.
Sarapshylardyń pikirinshe, Grenlandıa tóńiregindegi bul talqylaýlar Arktıkadaǵy geosaıası básekeniń kúsheıip kele jatqanyn kórsetedi.
AQSH-tyń Grenlandıaǵa qyzyǵýshylyǵy jańa emes. 1867 jyly Aláskany satyp alǵannan keıin Vashıngton alǵash ret Grenlandıany da alý ıdeıasyn talqylaǵan. 1946 jyly AQSH prezıdenti Garrı Trýmen Danıaǵa araldy 100 mıllıon dollarǵa satyp alý jóninde resmı usynys jasaǵan, alaıda Kopengagen bul usynysty qabyldamaǵan. Soǵan qaramastan, AQSH Grenlandıada áskerı bazalar ornalastyryp, aımaqtaǵy strategıalyq yqpalyn saqtap qaldy.
