جاپونيانىڭ توياما پرەفەكتۋراسىنىڭ اڭىزى
توياما پرەفەكتۋراسىنىڭ كاسۋدزۋكا دەگەن تاۋلى ولكەسىندە وتە باي كىسى بولىپتى. التىن مەن كۇمىستەن تۇراتىن دۇنيە-مۇلكىندە ەسەپ جوق، داڭقى الىستاعى ەلدەرگە دەيىن تاراعان داۋلەتتى ەكەن. ونداعان ءزاۋلىم سارايلارىن اپپاق داربازالارمەن قورشاپ، ال ءۇي ارتىنداعى تاۋ ىشىنە جەر قويماسىن قازدىرىپ، اسىل دۇنيەلەردى سوندا تاسىپ، جاسىرادى ەكەن. كاسۋدزۋكالىق باي سونىمەن قاتار ۇشى قيىرىنا كوز جەتپەس ەگىستىك القاپتارىن ۇستاپتى. قۇرعاقشىلىقتا دا بايدىڭ ەگىنى جايقالىپ شىعىپ، قامباسى استىققا تولىپتى.
بايدىڭ جالعىز قىزى بار ەكەن. التىن شىقتان جاراتىلعانداي سۇلۋ ەكەن. شاشىنا اق تۇسكەندە كورگەن جالعىزى بولعاندىقتان باي قىزىن ەرەكشە ماپەلەپ ءوسىرىپتى. اۋىل ادامدارى قىزدىڭ سۇلۋلىعىن التىن ءتۇستى شىققا تەڭەپ، «ول دۇنيەگە كەلگەندە التىن تامشىلارىنان جينالعان سۋعا شومىلدىرعان-اۋ، ءسىرا» دەپ، تامسانىپتى. «بۇل قىزدى العان ادامدا ارمان بار ما ەكەن؟» دەسىپتى. قىسقاسى، كاسۋدزۋكالىق سۇلۋدى جۇرت اڭىز عىپ جۇرگەندە، بايدىڭ قىزىن كۋنگياماداعى (نيۋدزەن قالاسى) باندوۋ دەگەن بايدىڭ بالاسىنا ۇزاتاتىن بولىپتى. باي قىزىنىڭ ۇزاتۋ تويىن بۇرىن-سوڭدى بولماعانداي ەتىپ، ايرىقشا سالتاناتتى ەتىپ جاساماق بولادى. توي وتەتىن جەرگە جەتى ساراي سالدىرىپ، سەكسەن سابا ساكە اكەلىنەدى.
باي اۋىل-ايماقتان جۇرتتى جيناپ، جەتى كۇن جەتى ءتۇن تويلاپتى. اۋىلداستارى «مىرزا، التىن ىدىستارداعى مىنا استىڭ ءوزى التىننان جاسالعان جوق پا؟» دەپ، تامسانىستارىن جاسىرماپتى.
باي «ۇركەردىڭ قىزىنداي ۇلپىلدەتىپ وسىرگەن جالعىزىم. ۇزاتقاندا جەر باستىرىپ جۇرگىزگەنىم بولماس» دەپ، جۇرتتى ودان سايىن تاڭداندىرۋ ءۇشىن قىزىنىڭ جۇرەتىن جولىنا ەرەكشە بىردەڭە توسەۋدى ويلايدى. ءسويتىپ، باي قىزىن ءموچيدىڭ (كۇرىشتەن جاسالاتىن كۇلشە) ۇستىمەن ۇزاتپاق بولادى. ول قىزمەتشىلەرىنە ايناداي جىلتىراعان موچي ازىرلەۋدى بۇيىرادى. اسپازشىلار جەتى كۇن جەتى ءتۇن كۇلشە يلەۋمەن بولادى. جەتى تاۋلىك وتكەندە باي مەن ونىڭ باندوۋ قۇداسىنىڭ ۇيىنە دەيىن سوزىلعان سەگىز شاقىرىمدىق كۇلشەدەن جاسالعان جول دايىن بولادى. بىلتىر قۇرعاقشىلىق بولعاندىقتان ەل اسقا جارىماي وتىر ەدى. تەك بايدىڭ ەگىستىگى عانا مول ءونىم بەرگەندىكتەن داڭقى ءۇشىن كۇلشەدەن جول توسەۋدەن ايانباپتى. ءبىر تۇندە توسەلگەن اپپاق جولدى كورگەن اۋىل اقساقالدارى «اپىراي، نە بولار ەكەن؟» دەپ جاعالارىن ۇستاپتى.
ايناداي جول كوكتەمنىڭ كۇن ساۋلەسىمەن جىلتىراي شاعىلىسقاندا ۇلدە مەن بۇلدەگە ورانعان باي قىزى سارايدان شىقتى. اپپاق بوپ جىلتىراپ جاتقان العاشقى كۇلشەنى اياعىمەن باسا بەرگەنى سول ەكەن، و توبا، دومالاق نان اققۋعا اينالىپ اۋەگە كوتەرىلدى. ەكىنشى قادام، ءۇشىنشى قادام... قالىڭدىقتىڭ اياعىنىڭ استىنان اققۋلار بىرىنەن كەيىن ءبىرى ۇشىپ جاتىر، ۇشىپ جاتىر. جۇرت تاڭ-تاماشا. اسپانعا كوتەرىلگەن ءبىر توپ اققۋ بايدىڭ ءۇي-جايىنىڭ ۇستىنەن ءبىر اينالدى دا الىسقا ۇزاپ، كوزدەن عايىپ بولدى. بايدىڭ بار باقىت بەرەكەسى اققۋ كيەمەن وسىلايشا ۇشىپ كەتتى.
كۇز كەلدى. ەل ەگىن جيناۋعا كىرىسەدى. ال قىزىن ۇزاتقان بايدىڭ ەگىستىگىنە ءبىر ءتۇيىر ءدان شىقپايدى. كەلەسى جىلى دا ەگىستىك ءونىم بەرمەيدى. ودان كەيىنگى جىلى دا.. ءسويتىپ، بۇرىنعى التىن ءداندى القاپ تاقىر شولگە اينالىپتى. بەرەكەسى كەتكەن بايدىڭ دۇنيە-مۇلكى بىرتە – بىرتە ازايىپ، اقىرىندا ءسىڭىرى شىققان كەدەي بولادى. ونىڭ قىزىن العان باندوۋ بايدىڭ اۋلەتى دە كوپ ۇزاماي تاقىر كەدەيگە اينالىپتى دەيدى.
جاپون تىلىنەن اۋدارعان: شارافات جىلقىبايەۆا
