كۇنى كەشە الماتىدا بولعان اتىس، بىرنەشە پوليسەي مەن قاراپايىم ازاماتتاردىڭ قازا بولۋى، جارالانۋى ەل ازاماتتارىنىڭ قابىرعاسىن قايىستىردى. وقيعادان حاباردار بولعان جۇرت قاندىقولدى قاتاڭ ايىپتاۋدا.
پرەزيدەنت تەراكت دەپ باعالاعان، ۇقك باسشىسى سالافيزممەن بايلانىستىرعان ر. كۇلىكبايەۆتىڭ قىرعىنىن الەۋمەتتىك جەلىنىڭ بەلسەندى ءھام تانىمال قولدانۋشىلارى قالاي باعالادى؟ قوعامدىق پىكىر قىج-قىج قايناعان فەيسبۋك جەلىسىن ءبىر شولىپ وتەيىك.
سەرىك جانبولات:ءسالافيزمنىڭ تۇرمەگە ەنىپ كەتۋى - وتە ۇلكەن ءقاۋىپ! قىلمىس پەن ءدىني اعىم قوسىلعان جەردەن ءدىنى قاتتى، تاربيەگە كونبەي تەپسىنگەن، قانى سۇيىق ماڭگۇرتتىڭ شىعاتىنى بەسەنەدەن بەلگىلى. ونداي ادامنىڭ اقيقاتتى وزىنشە ىزدەۋى - قوعامدى شايقاپ جىبەرەدى.
ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، بۇگىن بۇكىل الەمدى شايقاپ تۇرعان سيريادا ءتورت دۇنيە توعىسقان: ساياسات، كاپيتال، ءدىني اعىم، كريمينال. قازاقستان سالافيتتەرىنىڭ اراسىندا كريمينالدىڭ از ەمەستىگى ايتىلىپ تا، جازىلىپ تا جۇرگەن. مىنە، سونىڭ ناتيجەسىنە كوز جەتكىزە باستادىق. ەندى، بۇعان، وزگە ەلدەردىڭ ساياسي كۇشتەرى مەن كاپيتالى كەلەتىن بولسا، دۇنيەنىڭ قالاي قاراي دوڭگەلەيتىنىن بولجاۋدىڭ ءوزى قيىن. قيىن! سوندىقتان دا ءدىني ساۋاتتىلىق ماسەلەسىن تەزدەتىپ قولعا الماساق - بولمايدى. ونسىز دا رۋعا، جۇزگە، باي مەن كەدەيگە، ورىس ءتىلدى مەن قازاق تىلدىگە ءبولىنىپ وتىرعان قوعامدى ەندى ءدىني اعىمعا ءبولىپ، ءىرىتىپ جىبەرۋى وپ-وڭاي.
قۇزىرلى ورگاندار مەن مينيسترلىكتەگى جىگىتتەر، قول قۋسىرىپ قاراپ وتىرا بەرەسىڭدەر مە؟ قوي ەكەش قوي دا تۇياق سەرپۋشى ەدى عوي، قيمىلداساڭدارشى! ەندى بولماسا - كەش قالامىز. كەشەگى اتىس – وتە جامان لەپ، جامان سيمپتوم.
كەشە تەلەديدارعا قاراپ قورقىپ وتىر ەك، ەندى تەرەزەگە قاراپ قورقىپ وتىرمىز. ءپاريجدى ستامبۋل ۇمىتتىرىپ ەدى ، ستامبۋلدى الماتى ەستەن شىعارۋدا... قاۋىپتەن قورعايتىن پوليسياعا تاپ بەرگەن قورقاۋلار قاراپايىم xالىقتى نە ىستەمەك. جاۋىزدارعا اللانىڭ لاعىنەتى جاۋسىن! ەكى دۇنيەدە جازاسىن السا ەكەن. تاعى دا جەسىر قالعان جۇبايلار، جەتىم قالعان بالالار. اللا پانا بولسىن! ەلىمىزدىڭ بەرەكەسى قاشپاسا ەكەن.
ايدوس جۇقان ۇلى:وسىدان بىلاي «ستۋكاچ» بولامىن. پاراقشامدا "اناۋ كۇنا، مىناۋ شيرك" دەگەن سياقتى پىكىرلەردى قايتا-قايتا جازا بەرەتىن ادامداردى ۇقك-عا تاپسىرامىن. نەنىڭ ۇيات نارسە ەكەنىن، نەنىڭ تۋرا جول ەمەس ەكەنىن ايىراتىن جاستامىز، قۇدايعا شۇكىر. جاڭاعى ادامداردى تەكسەرسىن، انىقتاسىن. "ۋمەرەننىي ساليافيت ەرتەڭ ۋۆەرەننىي تەرروريست" بولىپ كەتۋى دە مۇمكىن عوي. ونى اقتوبە مەن الماتىدان كوردىك.
وسى ۋاقىتقا دەيىن تولەرانت بولىپ كەلگەنىم ءھام دەموكراتياعا قايشى بولماسىن دەپ پىكىرلەرىن وشىرمەي جۇرگەنىم دە جەتەر. ال بانعا جىبەرگەن جۇزدەن استام (ءوزىم وسىلار راديكالدار-اۋ، اسىرەدىنشىلگە ۇقسايدى دەلىنگەن) ادامدى باننان شىعارامىن. ەندىگى قىلىقتارىن بايقايىن. ءسويتىپ، ساقتىق جاسايىن. ويتكەنى، پوليسەي كۇيەۋ بالام بار. ەرتەڭ تۋىسقان قارىنداسىمنىڭ جەسىر قالعانىن قالامايمىن.
الماتىدا قاندىقول قىلمىسكەرلەردىڭ راديكالدى ۇستانىمدا ەكەنىن جانە راديكالدىق ماقساتتا قىلمىسقا بارعاندىقتارى جايلى ناقتى دالەل بار ما؟ ءالى تەرگەۋ جۇمىستارى باستالعان جوق.اقپارات تاراتۋعا كەلگەندە ءبارى ءماستىر.
ماسەلەن، ەلىمىزدە اتىس-شابىس دەگەن 90 جىلداردىڭ باسىندا ءجيى بولاتىن.تەك، ونى كورگەنىڭدى جازىپ، سۋرەتىن ۆاتساپ ارقىلى تاراتىپ جىبەرىپ، وتىرعان ەلدى دۇرلىكتىرۋ بولماعاسىن با، مۇنداي رەزونانس بولمادى دا.
ايتپاعىم، قىلمىستىق ارەكەتتەردىڭ بارلىعىن ءدىني راديكاليزمگە تاڭىپ تاستاپ، «ۆاحابيت»، «ءسالفيت» دەگەندەردىڭ ەلدى ۇرەيلەندىرۋ، قورقىتۋ سىندى باستى ماقساتتارىنا ءوز قولىمىزبەن جول اشىپ جاتقان جوقپىز با؟
جومارت ايتقازى:ارامداردىڭ قولىنان قازا تاپقان ازاماتتار بىرىمىزگە اعا، بىرىمىزگە ءىنى، بىرەۋگە ۇل، بىرەۋگە اكە... سول وققا ۇشقان بوزداقتاردىڭ ورنىندا كەز-كەلگەن قاراگوز بولماسىنا كىم كەپىل؟! سوندىقتان ەل بولىپ، حالىق بولىپ، بۇگىنگىمىز ءۇشىن، بولاشاق ءۇشىن ۇيىسىپ قاتىگەزدىك پەن جاۋىزدىقتىڭ، جالپى اردىڭ دا، زاڭنىڭ دا الدىنداعى قىلمىستىڭ كەز-كەلگەن تۇرىنە توزبەۋشىلىك تانىتىپ، قارسى تۇرۋىمىز كەرەك. ەلىمىزدىڭ تىنىشتىعىن بۇزىپ، تۇعىرىن شايقالتپاق بولعانداردى بولاشاق ۇرپاق ءۇشىن بۇگىن قاتاڭ جازالاۋىمىز قاجەت. جۇرەكتەرىمىز "ءار قازاق - مەنىڭ جالعىزىم" دەپ جىلاپ، شاھيتتەرىمىزدى جوقتاۋىمىز كەرەك. ۇمىتپايمىز! كەشىرمەيمىز!
وتە كەرەك بولماسا دالاعا شىقپاي وتىرا تۇرايىق. سەكتانتتار كوپ ولارمەن كۇرەسۋ كەرەك دەپ كەلە جاتقانىمىزعا كوپ جىل بولدى. كۇرەسىپ جاتقان ەشكىم جوق. اقتوبەدە قىرىپ تاستادى شتۋرم جاساپ، راحمەت، ءبىراق ول سۋدىڭ بەتىنە قالقىپ شىققاندارى عوي. ولاردى تامىرىنان شابۋ كەرەك.
دوستار! قورىقپاڭدار، تۋىس دەپ اياماڭدار. ۇستاپ بەرىڭدەر. پوليسياعا كورسەتىڭدەر. ولار وتە از. ءبىر كوپپىز. ءبىز جەڭەمىز. حالقىمىز نادان ەمەس سيرياداعى حالىقتاي. كۇرەسەيىك. اققا قۇداي جاق دەيدى. ءبىز اقپىز، نيەتىمىز دۇرىس. ولاردىڭ قارا نيەتتەرى بار، بۇكىل الەمدى باسىپ الۋ، حالىقتاردى قىرىپ، قالعاندارىن قۇل قىلىپ ۇستاپ وتىرۋ. ولاردا ۇلت جوق، بولاشاق جوق، تەك 1800 جىلى تۋعان ءبىر تۇقىمىقۇرعىردىڭ يدەياسى بار. ءوزى جوق بولسا دا يدەياسى جالعاسۋدا. ناداندار جالعاستىرۋدا. بىرىگىپ قۇرتايىق.
ەسەنگۇل كاپ قىزى:جيىرما بەس جىلدان استام ۋاقىت ءومىر سۇرگەنىمدە الماتى ءدال بۇگىنگىدەي ۇرەي قۇشاعىنا ەنبەگەن ەدى. الەمدە ەڭ تىنىش قالا قايدا دەسە، ويلانباي-اق الماتى دەر ەدىم، الەمدەگى ەڭ بەيبىت قالا قايدا دەسە، ويلانباي-اق، الماتى دەر ەدىم. بۇگىن سول بەيبىت، جۇماق قالا الماتىنى تاڭەرتەڭنەن ۇرەي تەربەتتى. ءوزىڭنىڭ تۋعان قالاڭدا ۇرەيدەن دىرىلدەپ، اياعىڭدى باسۋدان قورقىپ، ۇيىڭە جەتكەنشە، الاڭداۋدان وتكەن قورلىق جوق ەكەن. ءدال سەن ءجۇرىپ وتكەن كوشەدە، قيىلىستا، سەن توقتاپ تۇرعان الاڭدا كىسى ءولىمى بولىپ جاتىر نەمەسە بولىپ وتكەن، نەمەسە بولادى... قانداي قورقىنىش؟!
بارىنەن بۇرىن وسى زور وزگەدەن ەمەس قانى ءبىر قانداسىڭنان، ءدىنى ءبىر قارىنداسىڭنان كەلىپ جاتىر. ۇستالعانداردىڭ ءبارى، كەشە اقتوبەدە قارۋ الىپ، حالىققا وق اتقانداردىڭ ءبارى قازاقتىڭ ورىمدەي جاستارى. قازاققا زاۋال قازاقتان كەلەدى دەگەندى ويلاۋدىڭ ءوزى قيىن ەكەن. اللا اداسقانداردان ساقتاسىن! كەمەدەگىنىڭ جانى ءبىر، تىلەۋى ءبىر... امان بولايىق، اعايىن!
