اسەل ءارىنوۆا بالا تاربيەسى تۋرالى كەڭەستەرىمەن ءبولىستى

/uploads/thumbnail/20170709045133626_small.jpg

انەل ءارىنوۆا – تابىستى ايەل، ءانشى ءارى اياۋلى انا. جالعىز ۇلى جۋىردا ەكى جاسقا تولادى. وسى ۋاقىت ىشىندە ءانشى جاڭا الەمنىڭ ەسىگىن اشىپ، بالا تاربيەسىندە ءتۇرلى ءادىس اشقان.بۇل تۋرالى ءانشى Comod.kz باسىلىمىنا بەرگەن سۇحباتىندا ايتىپ بەردى، -  دەپ حابارلايدى Qamshy.kz  Stan.kz - كە سىلتەمە جاساپ.

1) كوپ ادام ءسابيدىڭ اتا-اناسىنىڭ قىلىقتارىن قايتالايتىنىن ەسكەرمەيدى. سوندىقتان وتباسىندا، وشاق قاسىندا ءوزىڭىزدى قالاي ۇستايتىنىڭىز وتە ماڭىزدى. بارلىعىنا نازار اۋدارىڭىز! ءبۇلدىرشىن كورگەن-بىلگەندەرىن ارنايى ديسكىگە جازىپ وتىرادى. سوندىقتان كەز-كەلگەن اتا-انا بالا تاربيەسىنە كىرىسپەس بۇرىن ءوزىن جاقسىلاپ تاربيەلەۋى ءتيىس.

2) بالاپانىمدى ەركەلەتكەندى قاتتى جاقسى كورەمىن. ۇنەمى "ۇلىم مەنىڭ"، "ءتاتتىم سول" سىندى سوزدەردى ءجيى ايتامىن.

3) ءار كۇنىمىزدى الدىن الا جوسپارلايمىز. يمرانعا كۇنى بويى نە ىستەيتىنىمىزدى ايتىپ وتىرامىن. "بالاپانىم، ءبىز ءقازىر تۇسكى اس ىشەمىز. سوسىن بىرگە وينايمىز دەگەن سىندى. وسىلايشا يمران الدىدا ءوزىن نە كۇتىپ تۇرعانىن شامامەن بولجاي الادى.

4) بالاڭىز قانشا جاستا بولسا دا، سانالى جان ەكەنىن ۇمىتپاعايسىز. وعان ءوزىنىڭ ءاردايىم سىي-قۇرمەتكە لايىق ەكەنىن كورسەتىڭىز. ءار سۇراعىنا اسقان ىجداحاتتىلىقپەن جاۋاپ بەرىڭىز. بىرنارسە ايتسا، ەرىنبەي تىڭداڭىز. ايتپەسە، ەسەيگەن شاعىندا ول سىزگە قامقورلىق تانىتپايتىن بولادى.

5) مەن كەز-كەلگەن اتا-انانىڭ جۇمىس ىستەيتىنىن، ۇيگە شارشاپ كەلەتىنىن جاقسى تۇسىنەمىن. دەسە دە، بالانىڭ كوزىنشە ەشۋاقىتتا ۇرىسپاڭىزدار. سابىرسىزدىعىڭىز بەن اشۋشاڭدىعىڭىزدى باسا ءبىلىڭىز. كەيدە ءۇي شارۋاسىمەن عانا اينالىسقىم كەلەتىن ساتتەر بولادى. الايدا مۇنى كىشكەنە باتىرعا تۇسىندىرە الامىن با؟ سوندىقتان نە ىستەپ جاتسام دا، ول شاقىرعان كەزدە كىرىم مەن ىدىسىمدى جۋىپ بىتپەسەم دە قاسىنا بارامىن.مەن ءۇشىن يمران مەن ونىڭ قالاۋى وتە ماڭىزدى. ونىڭ جانىندا ءوزىم دە بالاشا ءماز بولىپ، بىرگە سۋرەت سالامىن، قارىنداشتار لاقتىرىپ، ەڭبەكتەپ جۇرەمىز، ءبىر-بىرىمىزدى قۋالاپ، ويىنشىق كولىكتەرمەن وينايمىز. كەيدە ءوزى قولىما كىتاپ ۇستاتىپ، ونى وقىپ بەرۋىمدى سۇرايدى. ەگەر وقيعا وعان ۇناماسا، ونى سوڭىنا دەيىن تىڭداتىپ قينامايمىن. قىزىق بولار دەگەن جاڭا بىرنارسە ۇسىنامىن.

6) بالاسى ءتىلىن الماعان كەزدە اكە-شەشەلەرىنىڭ "سەن وسىنى جاساماساڭ، مەن سەنى جاقسى كورمەي قويامىن" دەگەن سوزدەرىن ءجيى ەستىپ جاتامىن. مەنىڭشە، بۇل ۇلكەن قاتەلىك. كەرىسىنشە يمرانىم قانداي جاعداي بولسا دا، وعان قولداۋ كورسەتىپ، ونى جاقسى كورەتىنىمدى ايتقىم كەلەدى.

7) بالامنىڭ ءوزىن-وزى جوعارى باعالاۋى مەن ءۇشىن وتە ماڭىزدى. ادەتتە بالا جۇرتتىڭ ءوزى تۋرالى پىكىرلەرىنەن قۇرالادى. ءقازىر ءتىلى شىقپاسا دا، بولاشاقتا جادىندا قالعان جاقسى ەستەلىكتەردى ايتىپ بەرەدى دەگەن ۇمىتتەمىن. ءبىز ءاردايىم وعان ءوزىنىڭ قانداي سىمباتتى، مەيىرىمدى، اقىلدى ەكەنىن ءجيى ايتىپ وتىرامىز.

8) ومىردەن العان تاجىريبە. ءبىزدىڭ سىنىپتا تورتتىك باعا السا جىلاپ وتىرىپ الاتىن بالا بولاتىن. مۇنىمەن قاتار، بالالالارىنىڭ وزگەلەردەن ەرەكشە ەكەنىن ءجيى ايتىپ وتىراتىن اتا-انالار بولدى. الايدا مۇنداي تاربيە العان بالالار جارىستان جەڭىلىس تاپسا، ساعى سىنىپ، بەتى قايتىپ قالادى. مەن ەشۋاقىتتا بالاما "سەن بارىنەن دە جاقسىسىڭ" دەپ ايتقان ەمەسپىن. بار بولعانى ءار ادامنىڭ وزىندىك ەرەكشەلىكتەرى بار ەكەنىن ءتۇسىندىرىپ بەرەمىن. مەن ءۇشىن ونىڭ ءاربىر جاساعان ىسىنەن ءلاززات العانى ماڭىزدى.

9) ءبىر كەزدەرى الەۋمەتتىك جەلىدە "بالاڭىزعا داۋىس كوتەرەسىز بە؟ يمراندى بۇزىقتىقتارى ءۇشىن جازالايسىز با؟” دەگەن سۇراقتار ءجيى قويىلاتىن ەدى. بالانى ۇرسىپ، ۇيالدىرۋدىڭ ەش قاجەتى جوق دەپ ويلايمىن. بۇل اقىرىندا جاقسىلىققا الىپ كەلمەيدى. وعان قاراپايىم تىلمەن "ەدەنگە سۋرەت سالۋعا بولمايدى، ال قاعازعا بولادى. تەلەديداردى جاقىننان قاراساڭ، كوزىڭ اۋىراتىن بولادى" دەگەندەي ءتۇسىندىرىپ وتىرۋ قاجەت.

10) بالام ءوزىنىڭ پىكىرى ماڭىزدى ەكەنىن سەزىنسە دەيمىن. سوندىقتان تاماق بولسىن، كيىم بولسىن وعان ءاردايىم تاڭداۋ قۇقىعىن بەرەمىن. مىسالى، تاڭعى نەمەسە تۇسكى اسقا بارعان كەزدە مىندەتتى تۇردە "ۇلىم بوتقا جەيسىڭ بە الدە ىرىمشىك جەيسىڭ بە؟" دەپ سۇرايمىن. جانە مۇنىڭ ءارقايسىسىن ونىڭ الدىنا قويىپ قويامىن.

ءتىلى شىقپاعاندىقتان ازىرگە تەك قولىمەن نۇسقايدى. ءبىر جەرگە جينالىپ جاتقان كەزدە دە وسىلاي جاسايمىن. "شورتى كيسىڭ بە، الدە شالبار كيەسىڭ بە؟" دەپ سۇرايمىن. بىردە ول مەن ۇسىنعان باس كيىمدەردەن باس تارتىپ، شكافتى ءوزى اشىپ، ىشىنەن بەيسبولكاسىن تاڭداپ العان بولاتىن. قۋانىشىمدا شەك بولمادى! بۇيرىققا قاراعاندا وسى ادىستەر ۇتىمدىراق.

11) كەيدە يمراننىڭ ماعان مۇلدەم نازار اۋدارمايتىنىن بايقايمىن. سونداي ساتتەردە ونى قولتىعىما قىسىپ الىپ، ۇيگە قاراي الىپ كەتەمىن.

قاتىستى ماقالالار