تۇرمىسقا شىقپاي بوسانعاندار، ءسابيىن تۋا سالا تاستاپ كەتكەندەر، جەڭىل جۇرىسكە سالىنعاندار... بۇنىڭ ءبارى ايەلدەر. جۇرت بۇلاردى «تاربيەسىز، ارسىز» دەپ قارالاپ جاتادى. نارەستەسىن تۋا سالا لاقتىرىپ تاستاعانى ءۇشىن سوتتالىپ جاتىر بىرەۋلەر. ءتۇن بالاسى كوشە كەزىپ، ارىن ساۋدالاپ، ءناپاقا تاۋىپ ءجۇر قاپتاعان جەزوكشەلەر. ال ەندى قوعامنىڭ وسى  توبى قايدان شىقتى؟ قىزدار كۇيەۋگە شىققانشا نەگە ارىن ساقتامايدى؟ ەلىمىزدە جەزوكشەلەر نەگە كوپ؟ بۇنىڭ تۇپكى نەگىزى ەركەكتەرمەن بايلانىستى ەكەنى كوپ ايتىلمايدى. قىزدى بۇزعان جىگىت تە، قارىنداسىنا ويىنا كەلگەنىن جاساعان اعاسى دا «كىنالى ەمەس». «بارىنە كىنالى قىزدىڭ ءوزى»، «دۇرىس تاربيە بەرمەگەن شەشەسى  وڭباعان». 

ەگەر ءبىزدىڭ جىگىتتەر، اعالارىمىز، باۋىرلارىمىز جەزوكشەلەر ۇيىنە بارماي، بارلىعى جارىنا ادال بولسا شە؟ ەلىمىزدە جەزوكشەلەر ۇياشىعى جويىلار ەدى عوي. جەڭىل جۇرىستىلەردىڭ سانى كوبەيمەسە ازاياتىن ءتۇرى جوق. مىڭداپ سانالادى. 2011 جىلعى دەرەك بويىنشا قازاقستاننىڭ ىىم-دە تىركەۋدە تۇرعان جەزوكشەلەر سانى 4 مىڭ ەكەن. ودان بەرى قانشاعا ءوستى؟ بۇزىلعان ايەل سانىنىڭ كوبەيۋىنە ەركەكتەر كىنالى ەمەس پە؟ ۇلت دەنساۋلىعىنىڭ باسىندا كىم تۇر دەگەندە «انا مەن بالا» دەپ جاۋاپ بەرەمىز.

ال ەلىمىزدە بۇرىن بولماعان جۇقپالى اۋرۋلاردىڭ (جىنىستىق جولمەن تارالاتىن) كوبەيىپ كەتۋىنە باستى كىنالى حارام ءجۇرىستى ەركەكتەر ەكەنى نەگە ايتىلمايدى؟ سولار ەمەس پە، بۇزىلعان قاتىننان جۇقتىرىپ اكەپ، تاپ-تازا ايەلىنە تاسىمالدايتىن. جۇقپالى اۋرۋلاردىڭ كوپتەگەن تۇرلەرى، ءتىپتى ەمدەلۋى مۇمكىن ەمەستەرى قانشاما؟ جىنىستىق جولمەن اۋرۋ جۇقتىراتىنىن بىلە تۇرا  ازاماتتار جەزكوشەگە نەگە قۇمار؟ جارىن، ۇل-قىزىنىڭ بولاشاعىن نەگە ويلامايدى؟  ۇلت دەنساۋلىعىنىڭ ءبىر شەتى ەر ازاماتاردىڭ ءتان ساۋلىعىمەن بايلانىستى ەكەنىن جەزوكشەگە قۇمار جىگىتتەردىڭ ەسكەرمەيتىنى وكىنىشتى.

دانا قامشىبەك