ەردوعاننىڭ پۋتينگە قاتىستى كوزقاراسى التى اي ىشىندە 180 گرادۋسقا وزگەردى

/uploads/thumbnail/20170709051518282_small.jpg

وسى جىلدىڭ بەسىنشى اقپانىندا «ءبىزدىڭ سيريامەن 911 شاقىرىمعا سوزىلعان شەكارامىز بار. رەسەيدە بار ما؟ يراندا بار ما؟ ولاردىڭ ول جەردە نە جۇمىسى بار؟»  دەگەن ەردوعان مىرزا بۇل جولى «رەسەيدىڭ قاتىسۋىنسىز سيريا ماسەلەسىن شەشۋ مۇمكىن ەمەس. تەك قانا رەسەيمەن جۇمىس ىستەي وتىرىپ سيرياداعى داعدارىستى شەشۋگە بولادى» دەگەن مالىمدەمە جاسادى.

تۇركيا پرەزيدەنتى رەدجەپ تايىپ ەردوعان، رەسەي ليدەرى ۆلاديمير پۋتينمەن سانكت-پەتەربۋرگتا  ۇيىمداستىرىلعالى وتىرعان كەزدەسۋلەر ناتيجەسىندە ەكى ەل اراسىنداعى بايلانىستىڭ جاڭا بەتى اشىلادى دەگەن بولاتىن.

رەسەيلىك «يتار-تاسس» اگەنتتىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ميحايل گۋسمانعا بەرگەن سۇقباتىندا، «بۇل تاريحتا قالاتىنداي ءبىر كەزدەسۋ، جاڭا ءبىر باستاۋ دەسە بولادى. باۋىرىم ۆلاديميرمەن بولاتىن كەزدەسۋ ارقىلى ەكى ەل اراسىنداعى بايلانىستىڭ جاڭا دەڭگەيىنە جەتەمىز دەپ سەنەمىن. ەكى ەلدىڭ بىرلەسە وتىرىپ اتقارار جۇمىسى كوپ» دەگەن ويىن ءبىلدىردى. جاريالانعان رەپورتاجدا سيريا ماسەلەسىن شەشۋدەگى رەسەيدىڭ قاتىسۋى ماڭىزدى ەكەندىگىنىڭ استىن سىزىپ ايتقان ەردوعان «رەسەيدىڭ قاتىسۋىنسىز سيريا ماسەلەسىن شەشۋ مۇمكىن ەمەس. تەك قانا رەسەيمەن جۇمىس ىستەي وتىرىپ سيرياداعى داعدارىستى شەشۋگە بولادى» دەدى.

ال، 5 اقپان كۇنى ەردوعان، «رەسەي سيريا ماسەلەسىن شەشۋمەن قولى بوساماي جاتىر. سيريامەن شەكاراسى بار ما ەدى؟» دەدى.

رەسەيدىڭ، تۇركيا ەلىن سيرياعا قارسى اسكەري كۇش بىرىكتىرىپ وتىر دەگەن ايىپتاۋىن ەسكە تۇسىرۋىنە جاۋاپ رەتىندە ەردوعان بىلاي دەگەن ەدى: «رەسەيدىڭ بۇل ماسەلەگە وسىنداي جولمەن جاقىنداۋىن كۇلكىمەن قابىلدايمىن. الدىمەن، رەسەي قازىرگى تاڭعا دەيىن سيريا شەكاراسىندا ولتىرگەن ادامدارى ءۇشىن جاۋاپ بەرسىن. رەجيممەن بىرلەسكەن جۇمىسى ناتيجەسىندە قازا تاپقاندار سانى 400 مىڭعا جەتتى. قازىرگى تاڭدا رەسەي، سيريا ماسەلەسىن شەشۋمەن قولى بوساماي جاتىر. ب. ااسادقا  شاعىن ءبىر مەملەكەت قۇرۋعا تىرىسىپ جۇرگەندەي سىڭاي تانىتادى. سەبەبى اسادتىڭ سيرياداعى كۇشى تاۋسىلدى دەسە بولادى. دايش تەرور ۇيىمى، باسقا دا تەرورلىق ۇيىمدار سيريانى ءبولىسىپ العان جاعدايى بار. ال تۇركياعا قازىرگى تاڭدا ءقاۋىپ ءتونىپ تۇر. ءبىزدىڭ سيريامەن 911 شاقىرىمعا سوزىلعان شەكارامىز بار. رەسەيدە بار ما؟ يراندا بار ما؟ ولاردىڭ ول جەردە نە جۇمىسى بار؟ ولار بولسا: «ءبىزدى اساد شاقىردى» دەيدى. شاقىرىلعان ءار جەرگە بارۋعا بولمايدى. سەبەبى ول جەردە ۇكىمەتكە تەررور ءقاۋپىن ءتوندىرىپ تۇرعان اساد  بار. ولار وتە زالىم، قانىشەرلەر. ولاردى قولدايتىندار دا بۇل قىلمىسقا ورتاق بولادى.»

اعىلشىننىڭ Financial Times گازەتى، ەردوعاننىڭ 15 شىلدە وقيعاسىنان كەيىنگى العاشقى ساپارى رەسەيگە جوسپارلانعانىنا نازار اۋدارىپ،  انكارا-ماسكەۋ بايلانىسى باتىستى مازالاماي قويمايدى دەپ حابارلادى. تۇركيا رەسەيدىڭ سيريالىق كۇردتەرگە بەرىپ وتىرعان قولداۋدىڭ ازاياتىندىعىن كۇتەدى  دەلىنگەن. اعىلشىن گازەتىنە سۇقبات بەرگەن ەۆروپا ديپلوماتى بولسا، ەردوعانعا ەۆروپانىڭ قاجەتتىگىن ايتىپ، «ەردوعان پۋتينگە سەنىم بىلدىرە المايتىندىعىن بىلەدى. سوڭعى 3 عاسىردىڭ ىشىندە قانشا تۇرىك-ورىس قاقتىعىسى بولدى؟ ولاردىڭ قانشاسىن تۇركيا جەڭدى؟» دەپ سۇراق تاستايدى.

قاتىستى ماقالالار