ميكرافونعا ءتىلشى قول سالدى،
ءبىر سالعاندا-اق مول سالدى.
جانارى وتتاي جانادى،
تاۋدان دا بيىك تالابى.
جاقسىلاپ سۇحبات الماققا 
انشىگە جاقىن بارادى.
سوندا ءانشى سويلەيدى،
سويلەگەندە ءبۇي دەيدى:
«مەن كىشكەنتاي كۇنىمنەن-اق ۇلكەن ساحنالاردا ولەڭ ايتۋدى ارمانداعام؛ جاقىندا «بالەن» دەگەن جاڭا ولەڭىمە ارنايى بالەنياعا بارىپ بەينەكليپ ءتۇسىرىپ قايتتىق؛ وسىنداي ايتقان ولەڭدەرىمىز جۇرتتىڭ كوڭىلىنەن شىعىپ، جادىندا جاتتالار بولسا ودان اسقان باقىت جوق دەپ ويلايمىن»... وسى سارىنداس كوپتەگەن جاۋاپتارعا قۇلاعىمىز ۇيرەنىسكەلى قاي ۋاقىت؟! قاتەنى بايقادىڭىز با؟ جوق؟ وندا ءارى قاراي كەتتىك.
ءوز ارامىزدا دا كوپ قوي: «الگى بالەنگۇلدىڭ ۇزاتىلۋ تويىندا بالەنبول دەگەن ءانشى كەپ ولەڭ ايتتى. سونى كورىپ اپ ءبىزدىڭ بالا دا ولەڭ ايتام دەپ قويماي قويماسى بار ما؟ قايدان ءبىلسىن ولاردىڭ ولەڭدى فونوگراممامەن ايتىپ جۇرگەندەرىن...» ءوزىڭىزدى تانىدىڭىز با؟ جارايسىز! ەندى ءسوزدىڭ توتەسىنە كوشەيىك.
«ولەڭدى ءتىل باستايدى، ءان قوستايدى،
ەكەۋى تىڭداعانعا وي تاستايدى.
اقىندىق اتاسىنان ۇزىلمەگەن،
ولەڭدى ءبىز باستاماي، كىم باستايدى؟!» ءدال تاپتىڭىز، ءيا، بۇل – قارا ولەڭ. ءازىل-وسپاقتان تارتىپ ءومىردىڭ ءمانى مەن ءسانىن، ەل قامى مەن حالىق تاعدىرىن قامتيتىن، ءتورتتاعاندى، اندەتىپ ايتۋعا ىڭعايلى، ءار شۋماعىندا، شۋماق ءىشى سوڭعى ەكى تارماققا عانا بۇكىل ويدىڭ اۋىر سالماعىن ارتاتىن، وزىنە ءتان ولشەمى مەن قالىبى بار قازاقتىڭ ەجەلدەن كەلە جاتقان ولەڭ ءتۇرى. ايتاتىن ويىنىڭ نىساناسى مەن باعىتىنا قاراي تۇرلەرى دە كوپ. ايت ولەڭ، جاراپازان ولەڭ، قىز ولەڭ، جىگىت ولەڭ، شاريعات ولەڭ، ناۋرىز ولەڭ، ت.ب. ءتىپتى كىشىگىرىم توي-تومالاقتىڭ وزىندە قارا ولەڭنىڭ قالىپتاسقان قالىبىن ساقتاي وتىرىپ قاراپايىم اۋىل ادامدارىنىڭ اراسىندا دا شاعىن ايتىستار ورىن الىپ وتىرعان. بۇل – حالىقتىق اقىندىقتىڭ ەڭ كىشى ولشەمى. ال ولەڭنىڭ ءوزى نە؟ ولەڭ دەگەنىمىز – ىرعاعى مەن ۇيقاسى قالىپقا تۇسكەن، شۋماعى مەن بۋناعى بەلگىلى تارتىپكە باعىنعان ناقىستى ءسوز تىزبەگى. اباي ايتپاقشى «ولەڭگە اركىمنىڭ-اق بار تالاسى، سوندا دا ولاردىڭ بار تاڭداماسى! » سوندىقتان دا ولەڭ – ءسوزدىڭ پاتشاسى! 
ال ءبىز قاي جەردەن قاتەلەستىك؟ قازاق مادەنيەتى زەرتتەلە باستاعان تۇستا بار كىنارات. ياعني قازاقتىڭ «ولەڭ» ءسوزى ورىس حالقىنا «پەسنيا» بولىپ اۋدارىلدى. ال وسى «پەسنيا» ءسوزى ءبىر جاعى «ءان» ماعىناسىن دا اشاتىن. كەيىننەن ولەڭنىڭ «پەسنيا» ەمەستىگى انىقتالىپ، ەلگە «ءان» بولىپ وراعاندا ولەڭ مەن ءاننىڭ ارا-جىگىن اجىراتا الماي قالدىق. ارينە، قازاقتا اندەتىپ تە ايتقان ولەڭدى. تىزبەكتەسەك ادام ومىرىمەن قاتار جۇرەمىز: بەسىك جىرى، تويباستار، سىڭسۋ، جار-جار، ايتىس، ءتىپتى جوقتاۋعا دەيىن. بولماسا «بالەنبەك اقىننىڭ بالەن ايتىستا ايتقان ولەڭى» دەپ جاتساق ءبىر ءجون. ال ءان شە؟ ءاننىڭ ءجونى بولەك قوي. «ارعىنمىن، اتىم اسەت ارىنداعان، ارىنداپ ءان سالا ما دارىماعان؟! »-دەيدى اسەت. بايقادىڭىز با؟ ولەڭ ايتام دەمەيدى، ءان سالام دەيدى. مىنە، ماسەلە قايدا جاتىر. ءاننىڭ ولەڭنەن وزگەشەلىگى اۋەننىڭ اۋەزدىلىگى مەن تارماق سوزدەرىنىڭ تۇراقتىلىعىندا. سوندا ءبىز ايتىپ جۇرگەن «ولەڭ ايتۋدىڭ» دۇرىس نۇسقاسى – «ءان سالۋ» ەكەنىن اڭعارعان بولارسىز؟ ءتىپتى كەيبىر «ڭ» مەن «ن»-نىڭ پارقىنا بارا بەرمەيتىن ۇستازدارىمىزدان دا تابىلىپ جاتادى بۇل قاتەلىك. ول كەزدە تىپتەن سوراقى: «مەنىن وقۋشىم ولەن ايتادى، تاعى بىرەۋى ابايدىن تاقپاقتارىن جاتقا بىلەدى»... بۇل دا تانىس شىعار؟ ەندەشە كەلەسى كەزەك وسى تاقپاقتا!
«باقا، باقا، باق-باق،
باسىڭ نەگە جالپاق؟»... مىنە، تاقپاق دەگەنىمىز وسى. تاقپاق بولعاندا دا قانداي تاقپاق، ۇيىڭىزدەگى بالاباقشاعا بارعالى جۇرگەن، تۇبەكتە وتىرعان بالانىڭ ايتاتىنى. ال ءسىز وعان تاقپاق دەپ ابايدىڭ ولەڭىن جاتتاتقىزىپ كورىڭىز. دەمەك ءبىز ءان مەن ولەڭ عانا ەمەس، ولەڭ مەن تاقپاق ماسەلەسىندە دە قاتەلەسىپ ءجۇر ەكەنبىز. «تاقپاق» ءسوزi كوپ ورايدا بالالار ولەڭi دەگەن ۇعىمعا جاقىنىراق تۇرادى. ارينە، بۇل جەردە فولكلورلىق شىعارمالار مەن ادەبي تۋىندىلاردىڭ شەكاراسى اجىراتىلمايدى. سوندىقتان دا اباي، بولماسا مۇقاعالي سىندى حاس اقىنداردىڭ ولەڭدەرىن بالاعا تاقپاق دەپ ۇيرەتۋ، اسىلى، دۇرىس ەمەس. ال وسىلاردى شاتاستىراتىن ادامداردى تۇزەمەك بولساڭىز ۇيرەنىسىپ كەتكەنىن، ءقازىر ەلدىڭ ءبارى سولاي ايتاتىنىن، ونىڭ ەندى ەش ماڭىزى جوقتىعىن ايتىپ اقتالادى. نەگە؟ نەگە ءبىز انشىگە ولەڭ ايتقىزىپ ءجۇرمىز؟ نەگە ءبىز كەشەگى مەن بۇگىنگى پوەزيا وكىلدەرى تۇرماق، سوناۋ حاندىق داۋىرىنەن ەل اۋزىندا جاتتالعان جىراۋلار جىرلارىن الىگە دەيىن «تاقپاققا» تەليمىز؟ ەلدىڭ كەمەل بولاشاعى مەن ۇرپاقتىڭ ءداستۇرلى تاربيەسىن ويلاساق، كەز كەلگەن بولماشى قاتەنىڭ ءوزى اسا ماڭىزدى ەكەنىن تۇسىنەر ەك. ءتىل دەگەن اتا-بابانىڭ ۇلكەن اماناتى ەكەنىن ەسكەرىپ، اۋەلى ءوزىمىزدى، ەكىنشى كەزەكتە ۇرپاقتىڭ ءتىلىن تۇزەپ، دۇرىس سويلەۋىن قاداعالايىق. انشىگە ولەڭ ايتقىزبايىق تا، اقىندى تاقپاق جازادى دەمەيىك. ءبارى تۋىستاس بولسا دا اركىمنىڭ ءوز ەنشىسى وزىندە، ءانشى انىمەن، اقىن ولەڭىمەن، بالاڭىز دا ءوز تاقپاعىمەن، اعايىن!

ايدانا قايساربەك قىزى