ءبىز قازاق ءبىرتۇرلى ىرىمشىل حالىقپىز عوي. «ءيتىڭ جامان» دەسە وكپەلەيمىز، بالاڭدى «ييي، جامان» دەسە ءماز بولامىز. سونداعىمىز، كوز تيمەسىن دەگەن ىرىم. سويتەمىز دە، «جەكسۇرىن»، «جەتپەگىر» ودان قالسا، «حايۋانعا» تەڭەپ سوگەتىن ادەتىمىز تاعى بار. اسىرەسە، قازىرگى جاس اتا-انالاردىڭ كوبى سابيلەرىنە قالاي بولسا، سولاي سويلەي سالادى، بوقاۋىزدى وزدەرى ۇيرەتىپ جاتادى.
كىشكەنە كەزىمدە اجەمنىڭ «قۇداي توبەڭدى كورمەسىن» دەگەنىن ەستىپ، نەگە ولاي دەيتىنىن سۇراعانىمدا، «قۇداي بۇزىقتىڭ توبەسىن كورمەسىن. كورسە تاس توبەسىنەن ءبىر قويادى» دەپ ايتقان ەدى. بۇرىنعىلار بالانى بالاعاتتاماعان عوي. «وي، بەرەكە تاپقىر» دەگەن، ۇرىسىپ تۇرسا دا. ويتكەنى پەرىشتەلەر ءاردايىم «ءامين» دەپ تۇرادى. نە ءۇشىن جاقسى تىلەك ەستىسەك «پەرىشتەنىڭ قۇلاعىنا شالىنسىن» دەيمىز دە، جامان ءسوز ايتىپ جاتقاندا وسىنى ەسكەرمەيمىز؟ جالپى اللانىڭ جاراتقان ادامىنا «مايمىل»، «ەسەك»، «يت»، «شوشقا» دەۋگە بولمايدى. اقىرەتتە سۇراۋى اۋىر بولادى.
ۇناماعان ادامعا «كاپىر-اي» دەپ وپ-اڭاي ايتا سالاتىندار بار. بۇل ازدىق قىلسا، ناماز وقىماعاننىڭ ءبارىن «كاپىر»، شوشقا ساناپ ۋاحابيلەر شىقتى. «كاپىر» دەپ – ءدىنسىزدى، ياكي، اللانى «راببىم» دەپ مويىندامايتىن يمانسىز ادامدى ايتادى. مەيلى ول ناماز وقىسىن، وقىماسىن، ورازا تۇتسىن، تۇتپاسىن «ءلا يلاھا يللا اللاھ» دەپ ءتىلىن كاليماعا كەلتىرگەننىڭ ءبارى مۇسىلمان. پايعامبارىمىز س.ا.ۋ ايتقان: «ءلا يلاھا يللا اللاھ، مۇحامماد راسۋلاللاھ» دەپ كاليماسىن ايتقان ادام جانناتقا جەتەدى» دەپ. بۇل حاديسكە قاراپ يسلام عالىمدارى يمان كەلتىرگەن ادام ءجۇز جەردەن كۇناھار بولسا دا، ونى «كاپىر» دەپ دىننەن شىعارا المايتىندىقتارىن، كۇناھار بوپ ولسە دە، ونىڭ جانازاسى شىعارىلاتىنىن ايتقان.
ەل ىشىندە جۇرگەن سالافي-ۋاحابيلەردىڭ اتا-بابالارىمىز ۇستانعان يگى داستۇردەن جەرىپ، ناماز وقىماعاننىڭ ءبارىن «كاپىرگە» تەڭەپ، ءجۇرىپ-تۇرۋ، ويناپ-كۇلۋ، مۋزىكا تىنداۋ، دومبىرا تارتۋ، ءتىپتى اقىندىقتى دا حارام ساناپ، قوعامنان بىردەن جيرەنىپ شىعا كەلدى. ال، جيھادشىلار ادامداردى، ونىڭ ىشىندە مۇسىلمانداردى دا «كاپىر» دەپ مالشا باۋىزداپ جاتىر؟ «اللاھۋ اكبار» دەپ قوياتىندارىن قايتەرسىڭ، ولاردىڭ. وسى تۇستا پايعامبارىمىز س.ا.ۋ حازىرەتى اليگە ر.ا «قاتىگەزدىك ادامدى كاپىر ەتەدى» دەگەنىن ەسكەرۋىمىز كەرەك. مۇسىلمان مۇسىلمانعا مەيىرىمدى بولۋ كەرەك.
سونداي-اق، «كىمدە-كىم بىرەۋدى كاپىر دەسە، ەگەر ونىڭ كاپىر ەكەندىگىن دالەلدەپ بەرە الماسا، اقىرەتتە وزىنە قايتادى» دەگەن دە حاديس بار. «جاقسى ءسوز جارىم ىرىس»، «جاقسى ءسوز جان سەمىرتەدى» دەيدى، حالىق. «جامان ايتپاي جاقسى جوق» دەۋ قاتەلىك. جامان سويلەمەك تۇرماق، «جامان ويلاعان ادام – تالاي جاقسىلىقتان قاعىلادى» دەگەن، شاريعاتتا. بالاعا دا، باسقاعا دا دۇرىس اڭگىمە ايتايىقشى. بارىنەن دە «كاپىر» دەگەن سوزگە ساق بولايىقشى. بىلمەگەندى راببىمىز كەشىرسىن، يمانىمىزدى بەرىك ەتسىن، ءاردايىم!
ءمولدىر نۇرمان
