5 قىركۇيەكتە اق جايىق وڭىرىنە جۇمىس ساپارىمەن كەلگەن «نۇر وتان» پارتياسى ءتوراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى مۇحتار قۇل-مۇحاممەد ءوڭىر باسشىسى التاي كولگىنوۆتىڭ باستاۋىمەن ماڭىزدى مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ جۇزەگە اسۋ جايىمەن تانىستى. سونىڭ ىشىندە مەملەكەتتەن قولداۋ-كومەك العان ەكى شارۋا قوجالىعىندا جانە جيھاز فابريكاسىندا  بولىپ، ەڭبەك ۇجىمىنىڭ تىنىس-تىرلىگىمەن تانىستى. ودان كەيىن مەملەكەتتىك باعدارلاما بويىنشا بوي كوتەرگەن تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن كورىپ، ساپاسىن تەكسەردى.  

بيىل وڭىرىمىزگە اگروبيزنەستى دامىتۋعا رەس­پۋب­لي­كالىق بيۋدجەتتەن 7 ميلليارد تەڭگە ءبولىندى. مۇحتار ابرار ۇلى مەملەكەتتىڭ قوماقتى قارجى جۇمساۋىنىڭ تيىمدىلىگىن زەلەنوۆ اۋدانىن­داعى «ماتيەۆوسيان» جانە «شكانوۆ» شارۋا قوجالىق­تارىنىڭ تىرلىكتەرىنەن كورىپ ءبىلدى. 

«ماتيەۆوسيان» شارۋا قوجالىعىنىڭ جەتەكشىسى الەكساندر ماتيەۆوسياننىڭ ايتۋىنشا، بيىلعى ەگىن ادەتتەگىدەن بىتىك، القاپتاردان جازدىق ءداندى داقىلداردى جيناۋ جۇمىستارى اياقتالعان. جازدىق ءداندى داقىل­داردىڭ ءار گەكتارىنان 23-24 سەنتنەردەن، كۇزدىك داقىلداردىڭ ءار گەكتارىنان 50-52 سەنتنەردەن ءونىم العان. مۇنى ەستىگەن م. قۇل-مۇحاممەد: «وزگە ايماقتاردا گەكتارىنا 27 سەنتنەردەن ءونىم الۋ رەكورد بولىپ سانالادى. قازاقستان بويىنشا ورتاشا كورسەتكىش 14-15 سەنتنەر، وزا شاپقاندا 16-17 سەنتنەردەن بولادى. 50 دەگەنىڭىز ابسوليۋتتىك رەكورد!»، – دەپ ءسۇيسىندى. «جەلايەۆ استىق ونىمدەرى كومبيناتىنىڭ» اكسيونەرى بولىپ تابىلاتىن ا. ماتيەۆوسيان ءوز القابىندا وسىرگەن داقىلداردى وڭدەپ، 20 ءتۇرلى ماكارون ءونىمى، 10 ۇزىن ماكارون ءتۇرى جانە ەكى «جايما» تۇرىندە ونىمدەر شىعارى­لا­تىنىن، ونىمدەردىڭ اۋعانستان، ارمەنيا، قىرعىز­ستان، تۇرىكمەنستان ەلدەرىنە ەكسپورتتالاتىنىن اڭگى­مەلەدى. 
«نۇر وتان» پارتياسى ءتوراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى قحر-دا وتكەن G20 ءسامميتى بارىسىندا مەملەكەت باسشىسى الەمنىڭ الپاۋىت ەلدەرىنىڭ كوشباسشىلارىمەن كەزدەسىپ، قازاقستانعا ميللياردتاعان ينۆەستيسيا تارتۋ بويىنشا كەلىسىمگە قول جەتكىزگەنىن اتاپ ءوتتى. – جۇڭگو ەلىنىڭ كوشباسشىسى قول قويعان تەك ءتورت كەلىسىم بويىنشا ءبىزدىڭ ەلگە قوماقتى قارجى تارتىلادى. وسى قارجىنىڭ بارلىعى ەلدىڭ دامۋىنا باعىتتالادى. بۇدان بولەك، جىل سايىن «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2020»، «نۇرلى جول» باعدارلامالارى بويىنشا وتان­دىق بيزنەستى دامىتۋعا قوماقتى قارجى ءبو­لىنۋدە. باتىس قازاقستان وڭىرىندەگى «ماتيەۆوسيان» شارۋاشىلىعىنىڭ ەگىن القابىنان بيىل رەكوردتىق ءونىم الىنعان. ءار گەكتارىنان 50 سەنتنەردەن، مۇنداي جوعارى كورسەتكىش بۇل وبلىستا ەشۋاقىتتا بولماعان. ءداندى داقىلدار شارۋاشىلىعى دا مەملەكەت تاراپىنان سۋبسيديالانادى. مايلى داقىلداردى ءوسىرۋ دە سۋبسيديالانادى. مىناداي «دجون دير» كومباينىن بۇرىن كورمەگەنبىز. بۇلار دا ليزينگكە  بەرىلەدى نەمەسە مەملەكەت تاراپىنان سۋبسيديالانادى. ۇلت كوشباسشىسىنىڭ، مەملەكەت باسشىسىنىڭ كۇشتى قولداۋىمەن بۇگىندە اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ ەكىنشى تىنىسى اشىلدى. قازاقستان ءىرى اگروونەركاسىپتىك مەملەكەتكە اينالا باستادى. ونىمدەرىمىزدى شەتەلدەرگە ەكسپورتقا شىعارۋدامىز. بۇل ءوڭىردىڭ جەرى قۇنارلى. ايماقتىڭ اۋماعى بويىنشا سۋى مول، ارناسى كەڭ جايىق وزەنى اعۋدا. بيىل جاڭبىر مول بولدى، سونىڭ ناتيجەسىندە كۇزدىك  داقىلدار القابىنىڭ ءار گەكتارىنان 50 سەنتنەر بيداي جينالدى. بۇل – ابسوليۋتتىك رەكورد. اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ مىقتى دامۋى اگروونەركاسىپ سالاسىن دامىتىپ قانا قويماي، اۋىلداعىلارعا جۇمىس بەرەدى، جاقسى جالاقىمەن قامتيدى. وسىنىڭ بارلىعى مەملەكەت باسشىسىنىڭ ۇدايى قامقورلىعىنىڭ ارقاسىندا»، – دەگەن  مۇحتار قۇل-مۇحاممەد  شارۋاشىلىق باسشىسى ا. ماتيەۆوسياننىڭ شارۋاشىلىقتا — 70، كومبيناتتا 700 ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىرعانىنا نازار اۋدارتتى. ودان ءارى ول مەملەكەت باسشىسىنىڭ داقىلداردى ءوسىرىپ قانا قويماي، ونى وڭدەۋ قاجەتتىگىن ايتقانىن ەسكە سالدى. «ىرگەدە ءونىم وتكىزەتىن ۇلكەن نارىق – ەشقانداي كەدەندىك كەدەرگىلەر جوق رەسەي ەلى تۇر. تەك قانا ەرىنبەي، جەڭدى تۇرە ىسكە سىبانا كىرىسۋ كەرەك»، – دەدى شارۋالارمەن وتكەن كەزدەسۋ بارىسىندا. 
پارتيا ءتوراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ماحامبەت اۋىلدىق وكرۋگىندەگى «شكانوۆ» شارۋا قوجالىعىندا بولدى. بەكبولات شكانوۆ جەتەكشىلىك ەتەتىن شارۋاشىلىقتا 100 قارا الا تۇقىمدى ءىرى قارا مال وسىرىلۋدە. ءسۇتتى باعىتتاعى اسىل تۇقىمدى مالعا بيىل سۋبسيديا بەرىلگەن. مالدىڭ قوڭى جاقسى. شارۋاشالىقتىڭ تىنىسى ءبىرقالىپتى. 
بۇدان كەيىن م. قۇل-مۇحاممەد  ءوڭىردىڭ دامۋىنا ولشەۋسىز ۇلەس قوسىپ وتىرعان ماڭىزدى باعىتتاردىڭ ءبىرى «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2020» باعدارلاماسىنىڭ ىسكە اسۋ بارىسىمەن تانىستى. اتالمىش باعدارلاما اياسىندا وتكەن جىلى ورال قالا­سىنداعى زاشاعان كەنتىندە «كۆانت» جيھاز فابري­كاسى ىسكە قوسىلدى. جوباعا ءبىر ملرد.-تان استام قارجى جۇمسالدى.  قازىرگى كۇنى قارقىندى جۇمىس­قا كىرىسكەن كاسىپورىن 14 مىڭ بىرلىك جيھاز وندىرگەن. «كۆانت» كومپانياسىنىڭ باسشىسى ميحايل پشە­نيچنىيدىڭ ايتۋىنشا، فابريكادان شى­عا­رىلعان ونىمدەر سۇرانىسقا يە. ونىمدەر ەلىمىز­ءدىڭ بارلىق وڭىرلەرىندە، ءىشىنارا رەسەيدە وتەدى. 
كاسىپورىن جۇمىسشىلارىمەن كەزدەسۋدە م. قۇل-مۇحاممەد وڭىردە بيزنەس-باستامالاردى جانداندىرۋ قاجەتتىگىنە نازار اۋدارتتى. «ەلىمىزدە 2010 جىلدان باستاپ پرەزيدەنتتىك «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2020» باعدارلاماسى بويىنشا ەلىمىز­ءدىڭ كاسىپكەرلەرىنە ءبىر جارىم تريلليون تەڭگە بولىنگەن. سالىستىرمالى تۇردە الساق، بۇل – 2001 جىلعى قازاقستاننىڭ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتىنەن ءۇش ەسە ارتىق قاراجات. 2010 جىلدان بەرى قاراي «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2020» باعدارلاماسى بويىنشا رەسپۋبليكامىزدا 80 مىڭنان استام كاسىپورىن «دۇنيەگە» كەلدى.  سولاردىڭ ءبىرى وسى – جيھاز فابريكاسى. مۇنداعى بارلىق قۇرال-جابدىق يتاليادان الىنعان، دەمەك، شىعارىلىپ جاتقان ءونىمنىڭ تەحنولوگيالىق مۇمكىندىگى سول يتالياندىق دەڭگەيدە. قازاقستاننىڭ باتىسىندا ورتا جانە شاعىن بيزنەس جاقسى دامىپ كەلەدى. ەلباسىمىز ەكونوميكاداعى ورتا جانە شاعىن بيزنەستىڭ ۇلەسىن 40 پايىزعا، 60 پايىزعا، 70 پايىزعا كوتەرۋىمىز كەرەك دەدى. گەرمانيادا وسىنداي دەڭگەيدە. سوندا ەكونوميكا الەمدەگى شيكىزاتتىڭ باعاسىنا تاۋەلدى بولىپ قالمايدى»، – دەدى «نۇر وتان» پارتياسى ءتوراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى.
مۇحتار قۇل-مۇحاممەد «نۇرلى جول» باع­دار­لا­ماسى اياسىندا جاڭا قۇرىلىس الا­ڭىنا اينالعان ارمان شاعىناۋدانىندا بولدى. ونداعى جاقىن ارادا پايدالانۋعا بەرىلۋى ءتيىس 144 پاتەرلىك كوپ­قاباتتى تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسىن كورىپ، ساپاسىن تەكسەردى. ءۇي قۇرىلىسى وتكەن جىلى قازان ايىندا باستالعان، بيىل وسى ايدىڭ اياعىندا تاپسىرىلۋى ءتيىس. ءقازىر قۇرىلىستا 200 ادام ەڭبەك ەتۋدە. قۇرىلىستى «سۆ پليۋس» ج ش س كومپانياسى سالۋدا.وبلىستىق قۇرىلىس باسقارماسىنىڭ باسشىسى ارمان وكسىكبايەۆتىڭ ايتۋىنشا، بۇل جالعا بەرىلەتىن باسپانا قالا اكىمدىگىندە ءۇي كەزەگىندە تۇرعاندارعا، سوڭىنان ساتىپ الۋ قۇقىمەن بەرىلمەك. 
«ەلباسىنىڭ «نۇرلى جول» باعدارلاماسى بويىنشا بيىلدىڭ وزىندە 770 ملرد. تەڭگە قاراجات ءبولىندى. سونىڭ 26 ملرد. تەڭگەسى باتىس قازاقستان وبلىسىندا يگەرىلۋدە. بۇل جاڭادان سالىنىپ جات­قان وندىرىستەر، جاڭا زاۋىتتار، فابريكالار، ۇلكەن قۇرىلىس الاڭدارى. مىنا سالىنىپ جاتقان بەس ءۇي «نۇرلى جول» باعدارلاماسىمەن سالىنۋدا. «نۇرلى جول» باعدارلاماسىنىڭ ەل ەكونوميكاسىن دامىتۋعا قوسىپ وتىرعان ۇلەسى وتە زور. الەمدەگى ەكونوميكاسى مىقتى ەلدەردىڭ ءوزىن جاھاندىق داعدارىس شارپىپ وتىرعان كەزدە ەلباسىنىڭ جىل سايىن قازاقستان ەكونوميكاسىنا ءبىر باعدارلاما بويىنشا 700 ملرد.-تان تريلليونعا دەيىن قاراجات ءبولىپ،  ەلىمىزدى ۇلكەن قۇرىلىس الاڭىنا اينالدىرۋى – ۇلكەن ناتيجە، باتىس قازاقستان وبلىسىنا جانە جالپى بارلىق وڭىرلەرگە جاساپ وتىرعان قامقورلىعى دەپ باعالاۋ كەرەك»، – دەدى پارتيا ءتوراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى. 

گۇلبارشىن اجىگەرەيەۆا،
باتىس قازاقستان وبلىسى