«ءبىر بەلدەۋ – ءبىر جول»
شىلدە ايىنىڭ 31ء-ى مەن تامىز ايىنىڭ 9 ارالىعىندا جۇڭگو ەلىنە جول ءتۇستى. ەلىمىزدىڭ بۇقارالىق اقپارات سالاسىنىڭ وكىلدەرى كورشىلەس ەلدىڭ ءبىرقاتار قالالارىندا بولىپ، زاماناۋي جەتىستىكتەرىمەن تانىستى. ساپارىمىزعا مۇرىندىق بولعان – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن جۇڭگو حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ اقپاراتتىق بيۋروسى. جالپى، بۇل اقپارتتىق بيۋرو 1991 جىلى قۇرىلىپ، جۇڭگو ەلىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق، عىلىم مەن ءبىلىم، مادەنيەت جانە ت.ب. سالالاردىڭ دامۋى تۋرالى حاباردار ەتىپ وتىرادى. سونىمەن بىرگە پرەسس-كونفەرەنسيالار وتكىزۋ، كينو جانە تەلەارنا، باسپا ونىمدەرىن ازىرلەۋ، شەتەل جۋرناليستەرىنە جۇڭگو ەلىمەن كەڭىرەك تانىسۋىنا مۇمكىندىك جاساۋ، بۇقارالىق اقپارات سالاسى باعىتىندا ۇكىمەتارالىق بايلانىستار ورناتۋ شارالارىن اتقارادى. ون كۇنگە سوزىلعان ساپارىمىز كۇن سايىنعى تىعىز باعدارلامانىڭ اياسىندا ءوتتى. بەيجىڭنەن باستاۋ العان ءىس-ساپارىمىز ءارى قاراي چجەنجوۋ، ۋحان، چۋنسين، چەندۋ قالالارىندا ءوز جالعاسىن تاپتى. بۇل جۇڭگو ەلىنىڭ نەگىزىنەن وڭتۇستىك، وڭتۇستىك-باتىس ايماقتارىنداعى شاھارلارىنا جاتادى. اتالعان قالالار حەنان، حۋبەي، سىچۋان پروۆينسيالارىنىڭ ورتالىعى بولىپ سانالادى.
سي ءسزينپيننىڭ باستاماسى
وقىرمان قاۋىمعا تۇسىنىكتى بولۋ ءۇشىن مىنا ءبىر ماسەلەنى دە تارقاتا كەتەيىك. 2013 جىلدىڭ قىركۇيەك جانە قازان ايلارىندا جۇڭگو حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ ءتوراعاسى سي سزينپين ورتالىق جانە وڭتۇستىك-شىعىس ازيا ەلدەرىنە جاساعان ساپارى كەزىندە ۇلى جىبەك جولى ەكونوميكالىق بەلدەۋىن قۇرۋ باستاماسىن قازاقستاندا كوتەرگەن بولاتىن. «ءبىر بەلدەۋ مەن ءبىر جول» دەپ اتالاتىن جوبا ۇلى جىبەك جولى بويىنداعى ەلدەردىڭ ەكونوميكالىق بايلانىستاردى دامىتۋعا باعىتتالىپ وتىر. وسى جوبا نەگىزىندە قازىرگى تاڭدا جۇڭگو ەلى ارىپتەس ەلدەرمەن ساۋدا-ساتتىق، ەكونوميكا، كاسىپكەرلىك، ءونءدىرىس، لوگيستيكا جانە ت.ب. سالالاردا كەڭىنەن قارىم-قاتىناس ورناتۋدا. ءبىر ايتا كەتەرلىگى، ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ تامىز ايىنىڭ سوڭىندا ەلىمىزدىڭ الماتى جانە استانا قالالارىندا جۇڭگو ەكونوميكاسى باعىتتارىنىڭ جەتىستىكتەرىن تانىستىرۋعا باعىتتالعان اۋقىمدى شارالار وتكىزىلەدى.
ساپار بارىسىندا بايقاعانىمىز، قىتايدىڭ بىزدەر تىنىس-تىرشىلىگىمەن تانىسقان كومپانيا، كاسىپورىنداردىڭ بارلىعى الەمدىك نارىقتا تابىستى قىزمەت اتقارىپ جاتقان مەكەمەلەر. زاماناۋي ستاندارتتار مەن تالاپتار نەگىزىندە ءونىم ءوندىرىپ وتىرعان كاسىپورىندار بۇل ەلدە وتە جاقسى دامىپ وتىرعانىن كوردىك. جۇمىس جولعا قويىلعان، پايدا دا، تابىس تا بار. ءونىم ءوندىرۋ، قىزمەت ۇسىنۋ ۇدەرىستەرىمەن جەتە تانىسۋ بارىسىندا بۇعان انىق كوز جەتكىزەسىز. قاراپ تۇرساق، كوپتەگەن كاسىپورىندار كەشەگى 1990 جىلدارى نەمەسە ودان ءسال عانا ەرتەرەكتە ومىرگە كەلگەن. سوعان قاراماستان بۇگىندە اسا قۋاتتى ءوندىرىس ورىندارىنا اينالعان.
ال قحر دامۋ مەن رەفورما بويىنشا ۇلتتىق كوميسسيانىڭ دەپارتامەنت ديرەكتورى سياو لي وۋمەن سۇحبات بارىسىندا ول قازاقستان مەن جۇڭگو ەلدەرىن ارىپتەستىك بايلانىستاردى نىعايتۋعا كوڭىل ءبولىپ كەلە جاتقانىن جەتكىزدى. «ينۆەستيسيا، ساۋدا-ساتتىق، قورشاعان ورتانى قورعاۋ، مادەني-گۋمانيتارلىق سالالارداعى باعىتتارعا كوڭىل بولە وتىرىپ، ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى تابىستى جۇزەگە اسىرۋعا بولادى» دەگەن سياو لي وۋ ەكىجاقتى بايلانىس اياسىنداعى جۋرناليستەردىڭ قىزىقتىرعان ساۋالدارىنا جاۋاپ بەرىپ، ءوز وي-پىكىرلەرىن ءبىلدىردى. جۇڭگو تەمىرجول كومپانياسىنىڭ قىزمەت اۋقىمىمەن تانىسۋ بارىسىندا كوپتەگەن جەتىستىكتەرىنە قانىق بولدىق. بۇل مەملەكەتتىك كومپانيا بولىپ تابىلادى ەكەن. تەمىرجول سالاسىندا جولاۋشى جانە جۇك تاسىمالدارى قىزمەتىن ۇسىنادى. كومپانيا «ءبىر بەلدەۋ مەن ءبىر جول» جوباسىنىڭ جۇزەگە اسۋىنا كەڭىنەن اتسالىسۋدا. تەمىرجول ارقىلى كورسەتىپ جاتقان قىزمەتتەرى سوناۋ ەۋروپا ەلدەرىنە دەيىن بارادى. جەدەلدىك، جۇكتەردى ءقاۋىپسىز ءارى ۋاقىتىلى جەتكىزۋ، جاڭا كوممۋنيكاسيالىق تەحنولوگيالاردى قولدانۋ ءتارىزدى يننوۆاسيالىق جۇيەلەرى مولىنان قالىپتاسقان. كومپانيا وكىلدەرى وزدەرىنىڭ الداعى ۋاقىتتاعى جوبا-جوسپارلارىمەن دە تانىستىردى. ارىپتەستىك بايلانىستاردى ورناتىپ، ىنتىماقتاسا جۇمىس ىستەۋگە ءارقاشاندا مۇددەلى ەكەندىكتەرىن جەتكىزدى. بەيجىڭدەگى ساپارىمىز وسىنداي شارالارمەن قورىتىنىدىلانعان سوڭ ەكىنشى كۇنى ءتۇس اۋا ءبىز حەنان پروۆينسياسىنىڭ ورتالىعى – چجەنچجوۋ قالاسىنا اتتاندىق.
چجەنچجوۋعا ساپار
چجەنچجوۋ قالاسىنا كەلىپ جەتكەنىمىزدە قاسىمىزداعى قىتايلىق ازاماتتار بۇل شاھاردىڭ جۇڭگو وركەنيەتىنىڭ دۇنيەگە كەلگەن مەكەنى ەكەنىن، تاريحتا قىتايداعى كونە سەگىز استانانىڭ ءبىرى بولعانىن ايتتى. چجەنچجوۋ ەلدىڭ كولىك، تەمىرجول، اۋە جولدارىن بايلانىستىراتىن توعىز جولدىڭ تورابىنداعى قالا. مۇندا زاماناۋي ءوندىرىس جۇيەسى قالىپتاسىپ، ەلەكترونيكا، اقپاراتتاندىرۋ، كولىك ءوندىرىسى، قارجى، بيزنەس، لوگيستيكا جانە ت.ب. سالالار كەڭىنەن دامىعان. شاھار ءوزىنىڭ ەرەكشە ساۋلەتىمەن، كەلبەتىمەن تاڭقالدىردى. كەڭ كوشەلەر، بيىك ۇيلەر، قالانىڭ جالپى ينفراقۇرىلىمى – وعان جارقىن بولاشاققا قارىشتى قادام جاساعان قازىرگى زامان قالاسى دەگەن ۇعىمدى سىيدىرىپ تۇرعانداي. ءيا، جۇڭگو ەلىنىڭ ءاربىر قالاسى الەۋەتى جاعىنان وتە مىقتى دامىعانىن بايقادىق. سونىڭ ءبىرى – چجەنچجوۋ قالاسى. وندا كوپتەگەن الەۋمەتتىك نىساندار، كاسىپورىندار شوعىرلانعان. ساپار بارىسىندا ءبىز سينچجەن حالىقارالىق اۋەجايىڭىڭ جۇمىسىمەن، يۋيتون اۆتوۋس زاۋىتىنىڭ تىنىس-تىرشىلىگىمەن، «حۋا-حۋا-نيۋ» ءسۇت فابريكاسىنىڭ قىزمەتىمەن، «حەنان» راديوسىنىڭ جۇمىسىمەن، «سانسيۋان» كاسىپورىنىنىڭ ءوندىرىس ۇدەرىسىنىڭ بارىسىمەن تانىستىق. ءار كومپانيانىڭ قۇرىلۋ تاريحىنان، زاماناۋي جەتىستىكتەرىنەن حاباردار بولدىق. قولعا الىنعان جوبالاردىڭ اۋقىمدىلىعى ەرەكشە. كوبى، جوعارىدا ايتقانىمىزداي، الەمدىك نارىقتا قىزمەت كورسەتىپ جاتقان ءوندىرىس ورتالىقتارى. جالپى، باسەكەگە قابىلەتتى بولۋ – جۇڭگو ەكونوميكاسىنىڭ، كاسىپورىندارىنىڭ باستى مۇراتىنا اينالعانداي. قانداي ءىستىڭ بارىسىمەن تانىسساق تا، ونىڭ ارجاعىندا ءوز تۇتىنۋشىسىنا تالاپقا ساي ءونىم ۇسىنۋ، ساپانى ارتتىرۋ يدەياسى كورىنىس تاۋىپ جاتقانداي. كومپانيا وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا، ەندىگى ماقسات «ءبىر بەلدەۋ مەن ءبىر جول» ستراتەگياسى نەگىزىندە ۇلى جىبەك جولى بويىنداعى ەلدەرمەن ەكونوميكالىق، ارىپتەستىك كوكجيەكتەردى كەڭەيتىپ، ىقپالداستىق بايلانىستاردى نىعايتۋ.
قازىرگى تاڭدا اسپان استى ەلىندە ىشكى ايماقتاردىڭ جاقسى قارقىنمەن دامىپ جاتقانىن كورۋگە بولادى. مۇندا مىقتى يندۋستريالدى بازالار قالىپتاسىپ وتىر. يانسزى وزەنى ماڭىنداعى پورتتاردا جۇك تاسىمالى جۇزەگە اسىرىلادى. ماسەلەن، «حەنان» پروۆينسياسىنىڭ اۋەجايى – اۋە قىزمەتى سالاسىنداعى ءىرى كومپانيالاردىڭ ءبىرى سانالادى. حەنان پروۆينسياسى حالىق ۇكىمەتىنە قارايتىن مەكەمە «چجەنچجوۋ سينچجەن حالىقارالىق اۋەجاي» دەپ اتالىپ، 2013 جىلى قۇرىلعان ەكەن. اتالعان اۋەجاي جۇڭگو اۋە قاتىناستارىنىڭ ماڭىزدى بولىگى. چجەنجوۋدان وڭتۇستىك-شىعىسقا قاراي 25 شاقىرىم جەردە ورنالاسقان. 2015 جىلدىڭ 22-جەلتوقسانىندا اۋەجايدىڭ ەكىنشى قۇرىلىس كەزەڭى اياقتالىپ، ىسكە قوسىلىپتى. مۇندا ءارتۇرلى ۇشاقتاردىڭ رەيستەرى ۇزدىكسىز قامتاماسىز ەتىلەدى، 3600 مەتردى قۇرايتىن ۇشۋ-قونۋ الاڭى بار. جۇك تەرمينالى، بورتتاعى تاماقتاندىرۋ جۇيەسى، ديسپەچەرلىك ورتالىق جانە ت.ب. بار. بۇل اۋەجايدى وتە تەز ءارى جەدەل دامىپ كەلە جاتىر دەپ ايتۋىمىزعا بولادى. مەكەمە وكىلدەرى قازاقستاندىق جۋرناليستەردى وزدەرىنىڭ قىزمەتتەرىمەن جان-جاقتى تانىستىردى. قازىرگى تاڭدا اۋەجاي – 34 جۇك جانە 137 جولاۋشى رەيستەرىنە، 18 جۇك جانە 37 جولاۋشى اۋەكومپانيالارىنا قىزمەت كورسەتەدى. جۇك تاسىمالى 36 باعىتتى قامتيدى. ونىڭ ىشىندە 25 حالىقارالىق قاتىناس بار. اۋەجايدىڭ سەرىكتەستەرى ىشكى رەيستەردى جانە وڭتۇستىك-شىعىس ازيا باعىتتارىنداعى اۋەقاتىناستارىن قالىپتاستارادى. اۋەجاي وكىلدەرى قىزمەتتىڭ تالاپقا ساي ءارى ساپالى بولۋىنا ەرەكشە كوڭىل بولەتىندەرىن جەتكىزدى. جۇك تاسىمالى رەيستەرىنىڭ كولەمى بويىنشا اۋەجاي پۋدۋن، گۋانچجوۋ جانە ت.ب. اۋەجايجايلارىنان كەيىن 4 ورىندا كەلەدى. ەكونوميكا تىلىمەن ايتقان كەزىمىزدە جۇك تاسىمالىنىڭ حالىقارالىق حابىن قۇرا وتىرىپ، لوگيستيكا مەن ءوندىرىس سالاسىنىڭ قارقىن الۋىنا جول اشاتىن الەۋەتى زور. كوپتەگەن كومپانيالارمەن ارىپتەستىك بايلانىستار ورناتىپ، ءتيىمدى جوبالاردى جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى.
«حۋا-حۋا نيۋ» دەپ اتالاتىن كومپانيانىڭ جۇمىسىمەن تانىسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. كومپانيا ديرەكتورى يانگ يوننىڭ ايتۋى بويىنشا، مەكەمە اۋىلشارۋاشىلىعى ءوندىرىسى سالاسىنداعى ۇزدىكتەردىڭ قاتارىنا جاتادى. جەرگىلىكتى ءسۇت ءوندىرىسىنىڭ مىقتى بازاسى قالىپتاسقان. كۇنىنە 1000 توننا ءسۇتتى وڭدەۋ قۋاتىنا يە. 76 ءتۇرلى ءونىم وندىرىلەدى ەكەن. كومپانيا باسشىلارى ۇزاق جىلدار بويعى قىزمەتتەرىندە ساپا ماسەلەسىنە ەرەكشە دەن قويىپ كەلەدە ەكەن. وزدەرىنىڭ ساۋدا-ساتتىق ماقساتتارىن جۇزەگە اسىراتىن باعىتتارى دا بار. مىسالى، سۋپەرماركەتتەر، دۇكەندەر، ساۋدا ورتالىقتارى. 18 ءىرى قالادا ونىمدەرىن وتكىزەدى جانە مۇنان بولەك بۇل تاۋارلار وزگە دە پروۆينسيالارعا جونەلتىلەدى. ۇستاناتىن مۇرات-ماقساتى ءارى يدەياسى – سەنىمدىلىك، پراكتيكا جانە جاڭاشىلدىق. سونىمەن قاتار حالىق دەنساۋلىعىنىڭ مىقتى بولۋى ءۇشىن دەپ تە قىزمەت جاسايدى.
جەل ەنەرگياسى – بولاشاق باستاۋى
حۋبەي پروۆينسياسىندا ورنالاسقان ۋحان قالاسىنا تابان تىرەگەنىمىزدە بۇل شاھاردا 13 اۋدان، مەملەكەتتىك دەڭگەيدەگى دامۋدىڭ 3 بەلدەۋى بار ەكەنىنەن حاباردار بولدىق. ۋحان قالاسىنىڭ اۋماعىندا كوپتەگەن وزەن-كولدەر، پورتتار بار ەكەن. بۇل ەكونوميكالىق ايماقتىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى مۇندا سۋ كولىك-قاتىناستارى، قۇرعاق جولدار مەن اۋە جولدارى دامىعان. بىلايشا ايتقاندا ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋعا جاقسى مۇمكىندىك بەرەءتىن ءىرى ورتالىق. قىتايداعى ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ ماڭىزدى بازاسى ەكەنى ءوز الدىنا جەكە اڭگىمە.
قالانىڭ ينفراقۇرىلىمى، وندا تىرشىلىك ءۇشىن قولدانىلاتىن زاماناۋي تەحنولوگيالار از ەمەس. سونىمەن قاتار ءوندىرىس سالاسى وركەندەپ، كاسىپورىندارى مول شاھاردا الدىڭعى قاتارلى وزىق دۇنيەلەر شىعاراتىن ورتالىقتاردىڭ جۇمىسىمەن تانىسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. ماسەلەن، 1974 جىلى قۇرىلعان، وپتيكالىق تالشىقتار شىعاراتىن «Fiber Home Technologies» كومپانياسىنا كەلدىك. اقپاراتتىق تەحنولوگيالار زامانىندا وپتيكالىق تالشىق كەڭ تۇرعىدا قولدانىلاتىنى بەلگىلى. 23 مىڭ قىزمەتكەرى بار كومپانيانىڭ تابىسى 5 ميلليارد يۋاندى قۇرايدى. زامان تالابىنا ساي جۇمىس ىستەيتىن ءىرى ورتالىقتاردىڭ ءبىرى دە وسى «Fiber Home Technologies». عىلىم مەن تاجىريبەنى ءساتتى ۇشتاستىرا بىلگەن كاسىبي ماماندار ءوز ونىمدەرىن الەمدىك نارىققا شىعارىپ وتىر. باستاپقىدا قاتارداعى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى بولعان كومپانيانىڭ بۇگىنگى تابىسى ايتۋعا تۇرارلىق. ۋحان قالاسىندا بىرىنە ءبىرى ءارى ارىپتەس ءارى باسەكەلەس ەكى كومپانيا بولسا، سونىڭ ءبىرى وپتيكالىق تالشىق جاسايتىن «YOFC» كومپانياسى دەسەك تە بولادى. كومپانيا ءوز سالاسى بويىنشا قىتايداعى ءبىرىنشى، الەمدەگى ەكىنشى ورىندا. الەمدى قىتايمەن وپتيكالىق تالشىق ارقىلى جالعاپ وتىرعان كومپانياعا كەلگەنگە دەيىن ۋحان قالاسىنىڭ «سيليكون» القابىنىڭ جۇمىسىنان دا حاباردار بولدىق.
ساپار اياسىندا «جۇڭگو ينجەنەرلىك قۇرىلىس كومپانياسىنا» قاراستى «ءۇشىنشى باسقارماسىنا» تابان تىرەدىك. بۇل كومپانيا تۋرالى ايتاتىن بولساق، ول بۇگىنگى تاڭدا الەۋەتى جاعىنان 27-ورىندا تۇر. ءبىر ەرەكشە ايتا كەتەرلىگى، مۇندا الەمدەگى ەڭ بيىك عيماراتتىڭ ءبىرى تۇرعىزىلىپ جاتىر ەكەن. ءقازىر 120 قاباتتىق قۇرىلىس بەل ورتاسىنا كەلگەن. نىساننىڭ سالىنىپ جاتقان ەڭ بيىك قاباتىنا شىعىپ، جۇمىس قارقىنىن كوردىك. «نيۋتي» دەپ اتالاتىن اكىمشىلىك، بيزنەس جانە ساۋدا-ساتتىق ورتالىعى بولاتىن بۇل عيمارات قاراپايىم قالا تۇرعىندارى ءۇشىن قىمباتقا تۇسپەك. سوندىقتان، مۇندا تۇرعىن پاتەرلەرى جوسپارلانباعان. جەلدەن ەنەرگيا قۋاتىن الۋدا 9 بىردەي ءىرى جوبامەن، عىلىمي زەرتتەۋلەرمەن اينالىسىپ وتىرعان جانە ونىڭ ارنايى قۇرىلعىلارىن شىعارىپ، قۇراستىرىپ، ورناتاتىن «گوديان» كورپوراسياسى دا ەرەكشە. كورپوراسيا وكىلدەرى جەلدەن ەنەرگيا ءوندىرۋ جونىندە اڭگىمەلەپ بەردى.
ساپارىمىزدىڭ ءارى قارايعى كۇندەرىندە ءبىزدىڭ دەلەگاسيا چۋنسين، چەندۋ قالالارىندا بولدى. مۇندا دا باعدارلاما بويىنشا ءبىرقاتار ماڭىزدى نىسانداردىڭ جۇمىسىمەن تانىسىپ كوردىك. جەلدەن ەنەرگيا وندىرەتىن «گوديان» كومپانياسى، «چجۋباسزە» سايتى، «چۋنسين» مەتروسى، «حوگو چجوۋسزيۋنسزي» وندىرىستىك كاسىپورىنىندا، «تيانفۋگوسزي» تەحنولوگيالىق پاركى جانە وزگە دە ءىرى كومپانيالار مەن زاماناۋي ءوندىرىس ورتالىقتارىنىڭ قىزمەت بارىسىمەن ەگجەي-تەگجەيلى تانىستىق. چۋنسين قالاسىنداعى 1862 جىلى قۇرىلعان، ءقازىر جەڭىل اۆتوموبيلدەر شىعاراتىن «Changan» كومپانياسىنىڭ جۇرگىزۋشىسىز جۇرەتىن جەڭىل كولىگى تاڭقالدىردى. قازىرگە پيلوتسىز ماشينانى جاپپاي ءمىنىپ جۇرگەن حالىق جوق. ءبىراق بۇل كولىك سىناقتان وتۋدە. اتالعان كولىك چۋنسينگە دەيىنگى 2 مىڭ شاقىرىمدى 7 كۇندە پيلوتسىز ءجۇرىپ وتكەن. دەگەنمەن «Changan» اۆتوموبيل كومپانياسى بۇل كولىكتىڭ جوعارى جىلدامدىقتاعى تراسسالارعا ارنالعانىن ايتادى. جىلدامدىعى ساعاتىنا 120 شاقىرىمعا جەتەتىن كولىكتى 2018 جىلدان باستاپ شىعارۋ كوزدەلىنىپ وتىرعان جايى بار. قالا ىشىندە جولاۋشىلار تاسىمالدايتىن بالاما ءتۇرى دە ازىرلەنۋدە. بۇگىندە ينجەنەرلەر ونىڭ كەيبىر باسقارۋ تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋ ۇستىندە. مۇنداي ماشينانىڭ باعاسى شامامەن 20 مىڭ اقش دوللارىنداي بولادى دەپ كۇتىلۋدە.
ءتۇيىن
ۇلى جىبەك جولى – باتىس پەن شىعىستىڭ سۇحباتتاستىعىنىڭ نىشانى، الەمنىڭ بارلىق ەلدەرىنىڭ تاريحي ءارى مادەني مۇراسى بولىپ تابىلادى. جاھاندىق ەكونوميكا ءوز دامۋىندا كۇردەلى ءارى داعدارىستى كەزەڭدەردى باستان كەشىرىپ جاتقان كەزدە ۇلى جىبەك جولىنىڭ داۋىرلەر بويى قالىپتاسقان قۇندىلىقتارىن ورىستىتەتۋ، وسىلايشا كوپتەگەن مەملەكەتتەردىڭ الەۋەتىن ارتتىرا تۇسۋگە سەرپىن بەرۋ ماڭىزدى. كەزىندە جۇڭگو حالىق رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك كەڭەسىنىڭ پرەمەرى لي كەسيان قىتاي-اەان كورمەسىندە ۇلى جىبەك جولىنداعى تەڭىز جولىن قالىپتاستىرۋدىڭ اتاپ ءوتىپ، بۇل ىشكى ايماقتاردىڭ گۇلدەنۋىنە جول اشاتىنىن تىلگە تيەك ەتكەن ەدى. «ءبىر بەلدەۋ – ءبىر جول» ستراتەگياسىن جۇزەگە اسىرۋ – ەكونوميكالىق جاڭعىرتۋ اياسىندا ەلدەر اراسىندا بايلانىس ورناتۋعا، ساۋدا-ساتتىق، كاسىپكەرلىك، ءوندىرىس پەن يننوۆاسيا، لوگيستيكا جانە ت.ب. سالالاردىڭ وركەندەۋىنە مۇمكىندىك جاسايتىنى ءسوزسىز. البەتتە، جۇڭگو ەكونوميكاسى مەن الەمدىك ەكونوميكا بىر-بىرىمەن تىعىز بايلانىستى. جۇڭگو ەلى وزگە مەملەكەتتەرمەن بۇل باعىتتا جان-جاقتى ارىپتەستىك قارىم-قاتىناس ورناتۋعا بەيىلءدى. كورشىلەس ەلدىڭ ارىپتەستەرى سول ارقىلى ەكىجاقتى تاراپقا دا ءتيىمدى بولاتىن جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا ءمان بەرۋدە.
ءداۋىرجان تولەبايەۆ
الماتى-بەيجىڭ-چجەنچجوۋ-
ۋحان-چۋنسين-چەندۋ-الماتى
