ەگەر ادام بالاسى تۇرعىسىنان الار بولساق، ەكى مۇشەل جاساعان قىلشىلداعان جاس جىگىت قانداي ۇلى ىستەردى اتقارا الۋى مۇمكىن ەدى؟ ەگەر تۋاردا ۆۋندەركيند بولىپ تۋعان ەرەكشە دارىن يەسى بولماسا، 25 جاسىندا الدىنداعى كوجەسىن جىلاپ ىشەتىندەر از ەمەس. دەگەنمەن، تەكتىلىك پەن تابيعات بەرگەن دارىنىنىڭ ارقاسىندا «قازاقستان» اتتى ءارى بالا، ءارى دانا مەملەكەت الەمدى اۋزىنا قاراتتى. ءتىپتى، الەمدى اۋزىنا قاراتۋ بىلاي تۇرسىن، كوبىمەن يىق تىرەستىرىپ، تەرەزەسى تەڭ دارەجەدە تىلدەسە الاتىن دەڭگەيگە جەتتى، - دەپ حابارلايدى Qamshy.kz baq.kz سايتىنا سىلتەمە جاساپ.
بۇل ەڭ اۋەلى جاسامپاز قازاق ەلىنىڭ كورەگەن باسشىسىنىڭ ۇيىمداستىرا ءبىلۋ، وزگەنى وزىنە ۇيىتا ءبىلۋ قابىلەتىنىڭ جەمىسى ەدى. ناقاقتان قان توكپەي، ناركەس جاناردان جاس توكپەي، دەر شاعىندا دەربەس مەملەكەت بولا بىلدىك. دەيتۇرعانمەن، قازاق ەلىنىڭ تاۋەلسىزدىككە دەگەن بۇلقىنىسى، ازاتتىققا دەگەن ۇمتىلىسى كەڭەس وداعى دەيتىن 16 باستى اجداھاردىڭ كەڭىردەگىن سىعىمداعان اجال شەڭگەلى بولعانى جاسىرىن ەمەس.
تاۋەلسىز ەلدىڭ 25 جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا وسى ەلدىڭ ازاتتىعى ءۇشىن جەلتوقساننىڭ جەلىنە جون ارقاسىن توسەگەن جامپوزداردىڭ ءبىرى – نۇرتاي ساليحۇلىمەن سۇقباتتاسۋدىڭ ءساتى تۇسكەن بولاتىن.
«بارلىعى دا جەلتوقساننان باستالدى. ازاتتىق جولىندا، ادىلەتسىزدىك جولىندا قازاق جاستارى، قازاق ەلى ءوزىنىڭ ەلدىگىن، ءوزىنىڭ قانداي رۋحتى، قانداي قايسار مىنەزدى ۇلت ەكەنىن تانىتا ءبىلدى. 1986 جىلى جەلتوقسان ايىندا، ناقتىراق ايتسام – 16 جەلتوقسان كۇنى – قازاقستان ورتالىق كوميتەتىنىڭ پلەنۋمى بولدى. وسى پلەنۋمنىڭ قاۋلىسىنا سايكەس قازاقستان كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىلىعىنا گ.ۆ .كولبيندى تاعايىندادى. بۇل تاعايىنداۋ قازاقستاندا تۇراتىن حالىقپەن، ەلمەن ەشقانداي ساناسپاي، اقىلداسپاي جاسالعان ارەكەت ەدى»، - دەيدى اڭگىمەنى تاۋەلسىزدىكتىڭ ءتۇپ-تامىرىنان باستاعان دەپۋتات.
كولبيننىڭ كومپارتيانىڭ حاتشىلىعىنا كەلۋى قازاقستاندا، اسىرەسە جاستار اراسىندا قاتتى تولقۋ تۋدىردى. سول كەزدەگى ورتالىق الاڭعا شىققان جاستاردىڭ ءبىر عانا تالابى بولعان ەدى. ول – حاتشىلىققا قازاق ۇلتىنان شىققان ادامدى تاعايىنداۋ. ءبىراق جاستاردىڭ بۇل تالابىنا قۇلاق اسقان ەشكىم بولعان جوق.
«1986 جىلى 17 جەلتوقسان كۇنى الماتىدا سول كەزدەگى برەجنيەۆ اتىنداعى الاڭعا شىعىپ، توتاليتارلىق جۇيەگە قارسى شىقتىق. مەن الماتى حالىقشارۋاشىلىعى ينستيتۋتىنىڭ ءۇشىنشى كۋرسىن وقيتىن ستۋدەنت ەدىم. الاڭدا جينالعان جاستار ورتالىق جۇيەگە قارسى ءوز ويىمىزدى، ءوز پىكىرىمىزدى ايتتىق»، - دەپ ەسكە الدى حالىق قالاۋلىسى.
الايدا ورتالىق كوميتەت جاستاردىڭ پىكىرىن تىڭداۋ بىلاي تۇرسىن، ولاردىڭ وزدەرىن قىرعىنعا ۇشىراتتى. «ناشاقورلار»، «ماسكۇنەمدەر»، «جەزوكشەلەر» دەگەن سەكىلدى ءتۇرلى ايىپتاۋلارمەن فرۋنزە، تاشكەنت، نوۆوسىبىردەن اكەلىنگەن ارنايى جاساقتارعا بىلگەنىن ىستەتتى. ۇلدىڭ نامىسى، قىزدىڭ ارى تاپتالدى.
«17 جەلتوقسان كۇنگى الاڭدا ورىن العان وقيعا قازىرگىدەي كوز الدىمدا. الاڭعا جينالعان جاستار قاتار تۇرىپ، قازىرگى ءانۇرانىمىزعا اينالعان «مەنىڭ قازاقستانىم» ءانىن شىرقاعان كەزدەگى ولاردىڭ بويىنداعى رۋحتى، ادىلەتسىزدىككە دەگەن قايسارلىقتى سوزبەن ايتىپ جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس ەدى»، - دەيدى ماجىلىسمەن.
بىلەك ايقاستىرىپ، شەپ قۇرعان جاستاردى وڭايلىقپەن شەگىندىرە الماسىن بىلگەن بيلىك وكىلدەرى الاڭعا جينالعان جاستارعا قاقاعان قىستا ءورت سوندىرەتىن ماشينا ارقىلى سۋىق سۋ شاشتى. توڭۋ بىلاي تۇرسىن، دەنە مۇز بولىپ قاتىپ، ۇستىدەگى كيىمدەر سىقىرلاعان مۇزعا اينالىپ جاتتى. ءبىراق ورتالىقتىڭ وسپادارسىز وجارلىعى ولارعا بوگەت بولا العان جوق. سۋ شاشقان ۋاقىتتا شامالى شەگىنگەن جاستار، ماشينالار وتكەن سوڭ قايتا الاڭعا قاراي لاپ قوياتىن ەدى.
نۇرتاي ساليح ۇلىنىڭ سوزىنە قاراعاندا، قازىرگى جەلتوقسان كوشەسىنىڭ بويىندا دا شەپ قۇرىپ، ورتالىق كوميتەتتىڭ عيماراتىنا شابۋلداۋمەن بولعان. الايدا ونداعى باسشىلارعا جەتۋ مۇمكىن بولماعان.
300 جىلعا سوزىلعان بوداندىقتىڭ بۇعاۋىن بۇزعان جاستار دەموكراتيانىڭ، تاۋەلسىزدىككە دەگەن قۇشتارلىقتىڭ، ادىلەتسىزدىكپەن كۇرەستىڭ ۇلگىسىن الەمگە كورسەتە ءبىلدى. بۇعان ولاردىڭ ءبىر ادامداي جۇمىلىپ، ءبىر دەنەدەي بىرىككەن بىرلىگى، ىنتىماعى جەتكىزدى. ال وسىنداي ادىلەتسىزدىكپەن، وسىنداي ازاپپەن ايقاسقان جەلتوقسانشىلاردىڭ بۇگىنگى بىرلىگى، بۇگىنگى ىنتىماعى تىم كوڭىل كونشىتەرلىك ەمەس.
«بۇگىنگى تاڭدا جەلتوقسان كوتەرىلىسىنە قاتىسۋشىلاردىڭ 7 رەسپۋبليكالىق بىرلەستىگى بار. وزدەرى ءار سالادا قىزمەت اتقارادى. ارينە، كىمنىڭ قايدا، نە قىزمەت اتقاراتىنى ماڭىزدى ەمەس. ءبىراق وسى 7 ۇيىمنىڭ ورنىنا، ءبارى اقىلداسا كەلە ءبىر بىرلەستىك قۇرىپ، جەلتوقسان كوتەرىلىسىنىڭ ناقتى باعاسىن الاتىنداي جۇمىس جاساۋىمىز كەرەك. وتكەندە وسىندا مەنىمەن كەزدەسۋگە ءبىر ورتالىقتان جيىرما شاقتى ادام كەلىپتى. بارلىعى دا جەلتوقسانشىلار. بارىمەن تانىسىپ، سويلەسىپ، تۋعان جىلدارىن سۇراپ وتىرسام، بىرەۋى 1972 جىلى دۇنيەگە كەلىپتى. ويلاپ قاراڭىزشى، 1986 جىلى ول 14 جاسار بالا بولدى عوي. ول قالايشا جەلتوقسان كوتەرىلىسىنىڭ قاتىسۋشىسى بولا الادى؟»، - دەيدى قىنجىلىسىن جاسىرا الماعان حالىق قالاۋلىسى.
ءبىر كەزدە كولبينگە قارسى بىرلەسە اتقا قونعان ازاماتتاردىڭ بەيبىت كۇندە تارىداي شاشىلىپ، باس-باسىنا بي بولۋعا ۇمتىلىسى جەلتوقسان كوتەرىلىسىنىڭ شىن باعاسىن الۋعا دا كەدەرگى بولىپ وتىر. 7 بىرلەستىك جەتى جاقتان، جەتى ءتۇرلى ۇسىنىس ايتىپ، اركىم وزىنىكىن دۇرىس ەتۋگە تىرىسىپ كەلەدى. بۇل دا بولسا ەلىمىز ازاتتىعىنىڭ العىشارتى بولعان ايتۋلى وقيعانىڭ اقيقاتىن اشۋعا كەدەرگى كەلتىرىپ كەلەدى. ايتپەسە، 8500-دەن استام ادام تۇتقىندالىپ، ونىڭ 99-ى ءتۇرلى مەرزىمگە سوتتالعان، جۇزدەگەن جاس اكىمشىلىك تارتىپكە شاقىرىلىپ، 300-دەن استام ستۋدەنت جوو-دان قۋىلعان، 319 ادام قىزمەتىنەن شەتتەتىلىپ، 52 مامان پارتيادان، 758 جاس كومسومول قاتارىنان شىعارىلعان كەشەگى توتاريتارلىق جۇيەنىڭ تار قۇرساۋىن ۇمىتا قوياتىن جوندەرى جوق ەدى. وسىلاردىڭ بارلىعىنىڭ ءتولقۇجاتتارىنا «بۇلىكشى» تاڭباسى باسىلعان. قارا جۇمىستان باسقا ەشقانداي دا قىزمەتكە قابىلدانبادى. بۇلاردىڭ بارلىعىنىڭ اق-قاراسىن انىقتاپ، جەلتوقسان وقيعاسىنا ءتيىستى باعاسىن بەرۋ ءۇشىن بىرلەسىپ قىزمەت اتقارۋ كەرەك.
«وكىنىشتىسى سول، جەلتوقسان وقيعاسىن پايدالانىپ، ءوزىنىڭ جەكە مۇددەسىن، ءوز جاعدايىن دۇرىستاۋدى كوزدەيتىندەردى كورگەندە ەرىكسىز قىنجىلاسىڭ. ءبىز سول 17-18 جەلتوقسان كۇندەرى الاڭعا شىققاندا وردەن-مەدال الايىق، بولماسا مەملەكەتتەن مارتەبە الايىق دەپ ويلاعان ەمەسپىز. ءبىزدى الاڭعا الىپ شىققان، بىرىكتىرگەن ءبىر عانا مۇددە بار ەدى. ول – ۇلتتىڭ، ەلدىڭ مۇددەسى بولاتىن. قازاق ەلىن قازاق ۇلتى باسقارسا ەكەن دەگەن ماقسات ەدى. سول ارقىلى ەلىمىزدى دامىتۋ بولاتىن. 1986 جىلى جەلتوقسان وقيعاسىنا قاتىسقان ازاماتتار، ولار شىنىمەن سول الاڭدا قارىنداسىنىڭ قان جىلاعان شىرىلىن، اعاتايلاعان ءۇنىن ۇمىتپاعان بولسا، قازاق جىگىتتەرىنىڭ قالاي قورلانىپ، قالاي نامىسى تاپتالعانى كوز الدارىندا ءالى كۇنگە دەيىن تۇرعان ازاماتتار بولاتىن بولسا، سول الاڭدا تۇرىپ، «مەنىڭ قازاقستانىمدى» ەلمەن بىرگە شىرقاعان بولسا، ءقازىر دە ەلىمىزدىڭ بولاشاعى ءۇشىن، حالىقتىڭ بەرەكە-بىرلىگى ءۇشىن جۇمىس ىستەگەن بولار ەدى»، - دەيدى جەلتوقسان قاھارمانى.
ازاتتىقتىڭ العىشارتى بولعان جەلتوقسان وقيعاسىنىڭ بۇگىنگى ۇرپاققا بەرەرى مول. تەك سونى دۇرىس جەتكىزىپ، ۇرپاق يگىلىگى ءۇشىن قىزمەت ەتۋىن قامتاماسىز ەتۋىمىز كەرەك. بۇل جولدا 12 جىل ۇزدىكسىز دەپۋتات بولعان نۇرتاي ءسابيليانوۆ ءبىرشاما قىزمەت اتقارىپ كەلەدى.
1986 جىلعى 17-18-جەلتوقسانداعى قازاق جاستارىنىڭ قارسىلىعىنا قاراماستان، ولاردى اياۋسىز جانىشتاعان كولبين بيلىگى ەلدە 1989 جىلعا دەيىن ءداۋرىن جۇرگىزدى. وسى ۋاقىت ارالىعىندا كەڭەس وداعى دا ىدىراۋدىڭ شەگىنە جەتكەن بولاتىن. كولبين بيلىكتەن تايدىرىلعان سوڭ، كوپ ۇزاماي-اق 1991 جىلى قازاقستان ءوز تاۋەلسىزدىگىن جاريالادى.
«1991 جىلى 1 جەلتوقسان كۇنى قازاقستان حالقى ءوزىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىن اشىق سايلاۋ ارقىلى سايلاپ الدى. ءدال وسى كەزدە جەلتوقسان وقيعاسىنا قاتىسقان ازامات رەتىندە ءوزىم ەرەكشە ءبىر سەزىمدە بولدىم»، - دەگەن دەپۋتات پرەزيدەنتتىڭ العاشقى جارلىقتارىنىڭ ءبىرى جەلتوقسان وقيعاسىنا قاتىسۋشىلاردى اقتاۋ تۋرالى بولعاندىعىن ايتادى.
بۇل قازاقستان تاۋەلسىزدىگىن جاريالاۋعا 4 كۇن قالعاندا جۇزەگە اسقان ەڭ باستى جاڭالىق ەدى. 1991 جىلى 16 جەلتوقسان كۇنى ەلىمىزدە تاۋەلسىزدىك دەكلاراسياسى قابىلداندى. بۇعان قۋانباعان، بۇعان مارقايماعان قازاق بولمادى. الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە تارىداي شاشىراعان قازاق قۋانىشتان كوزدەرىنە جاس الدى. بۇل عاسىرلاپ كۇتكەن بوستاندىق بولاتىن.
«جاڭا قازاقستاننىڭ، جاس مەملەكەتتىڭ، ازات ەلدىڭ تاريحى وسى كۇننەن باستاپ قايتادان، تىڭ، سونى سوقپاقپەن باستالىپ كەتتى. بۇل – تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ تاريحى ەدى. ءبىراق تا ءبىز الدا قانداي قيىندىقتار، قانداي بەلەستەر كۇتىپ تۇرعانىن بىلگەن جوقپىز. ەلىمىز ءۇشىن ەڭ قيىن كەزەڭ 1992-1997 جىلدار ارالىعىندا بولدى»، - دەيدى حالىق قالاۋلىسى.
زاۋىتتار جابىلىپ، ەلدە جاپپاي جۇمىسسىزدىق بەلەڭ الىپ، حالىق ناعىز نارىقتىق توقىراۋدى باستان كەشكەن ۋاقىت بولدى. جۇمىس ىستەيتىندەرى 3-4 اي بويى جالاقىسىز جۇرەتىن. ءبىر ەرەكشەلىگى، سول كەزدەگى ادامداردا باۋىرمالدىق، ءبىرىنىڭ جەتپەگەنىن ءبىرى تولتىراتىن اعايىنشىلىق بار ەدى. وسىنداي قيىنشىلىقتى باستان كەشىپ جاتقان ۋاقىتتا ەلباسىمىزدىڭ ەل ءۇشىن دەپ، حالىق ءۇشىن دەپ اتقا قونۋىنىڭ ارقاسىندا مەملەكەتىمىز بۇل قيىنشىلىقتى دا ەڭسەرە ءبىلدى.
«مەن ءبىر عانا مىسال كەلتىرەيىن: 1992 جىلى ەلىمىزدەگى ينفلياسيا مولشەرى 3000 پايىزعا جەتكەن. ال 1993 جىلى بۇل كورسەتكىش – 2100 پايىزعا تۇسكەن. 1994 جىلى 1100 پايىزعا دەيىن تومەندەگەن. سوندا، قاراپ وتىرساڭىز ەلىمىز ءۇش جىلدىڭ ىشىندە 6200 پايىز دەڭگەيىندە ينفلياسيا كولەمىن كورسەتكەن. ەندى ەسەپتەپ كورىڭىز، 6200 پايىز دەگەنىمىز جىلداپ ەمەس، ايلاپ ەمەس، كۇن ساناپ كۇندەلىكتى تۇتىنۋ تاۋارلارىنا باعا قوسىلىپ وتىرعان دەگەن ءسوز. كوممۋنالىدىق قىزمەتتەر، الەۋمەتتىك تولەمدەر توقتاۋسىز ءوسىپ وتىرعانىن بايقاۋعا بولادى. ءبىراق، سونىڭ بارلىعىن جەڭىپ، سونىڭ بارلىعىنا مويىماي، قازاق ەلى ءوز دامۋ جولىن، ءوزىنىڭ ەكونوميكالىق باعىتىن ايقىنداي ءبىلدى. ءقازىر، قۇدايعا شۇكىر، جىلىنا ينفلياسيا دەڭگەيى 6-8 پايىز عانا»، - دەيدى نۇرتاي ساليح ۇلى.
جىعىلعانعا جۇدىرىق دەگەندەي، تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىندا ءوز تاريحي وتاندارىنا كوشىپ كەتكەندەر دە كوپ ەدى. بۇل حالىقتىڭ دەموگرافيالىق احۋالىنا قاتتى اسەر ەتتى. ءبىر عانا 1994 جىلدىڭ وزىندە 477 مىڭ ادام وزگە مەملەكەتكە قونىس اۋدارعان.
الايدا بۇل تىعىرىقتان تاعى دا ەلباسىنىڭ ساياسي كورەگەندىگى قۇتقارىپ قالدى.
«تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن كوپ وتپەي-اق ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى قازاق حالقىن جانە قازاقستاندا ءومىر ءسۇرىپ جاتقان وزگە ۇلت وكىلدەرىن وسىناۋ قازاقستاننىڭ قارا شاڭىراعىنىڭ استىنا بىرىكتىرە ءبىلدى. الەۋمەتتىك، ەكونوميكالىق، ساياسي ماسەلەلەردى جۇيەگە كەلتىردى. سونىمەن قاتار، ەلباسى الەمگە تارىداي شاشىلعان قازاق حالقىن اتامەكەنگە ورالۋعا شاقىردى. وسىندا كەلىپ ءوز ءناپاقاسىن ءوزىنىڭ تاريحي وتانىندا تابۋىنا جاعداي جاسادى. سونىڭ ناتيجەسىندە 25 جىلدا ەلىمىزگە 1 ملن-نان استام قانداستارىمىز ورالدى. ولار ەلىمىز ءۇشىن ەڭبەك ەتىپ، مەملەكەتىمىزدىڭ دامۋىنا ءوز ۇلەسىن قوسىپ وتىر. بۇل باعاناعى بىرنەشە جىلدىڭ ىشىندە ءوز تاريحي وتىندارىنا كەتكەن ازاماتتاردىڭ ورنىن تولتىردى»، - دەيدى دەپۋتات.
الايدا ەلىمىزدەگى دەموگرافيالىق ءوسىم 2005 جىلعا دەيىن تەك قانا مينۋسقا كەتىپ وتىرعان. 2005 جىلدان باستاپ حالىقتىڭ سانى قوسىلا باستاعان. قازىرگى تاڭدا 17 800 مىڭنان استىق.
«مىسالى قازاقستان تاۋەلسىزدىگىن العان العاشقى جىلى قازاقستاندا تۇراتىن قازاق ۇلتىنىڭ سانى 6،5 ملن-داي ەدى. بۇل بۇكىل قازاقستان حالقىنىڭ 40 پايىزدايى عانا. ال قازىرگى ۋاقىتتا بۇل كورسەتكىش 67 پايىزعا جەتتى. ياعني قازاق ۇلتىنىڭ سانى ارتىپ كەلەدى. بۇل - وسى ەلدەگى ساياسي جۇيەنىڭ تۇراقتىلىعىن، حالىق اراسىندا بەرەكە-بىرلىكتىڭ بار ەكەنىن كورسەتەدى. وسى مەملەكەتكە حالىقتىڭ سەنە بىلەتىندىگىنىڭ ءبىر ايعاعى دەۋگە بولادى»، - دەيدى نۇرتاي ساليح ۇلى.
ونىڭ ايتۋىنا قاراعاندا، قازىرگى قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرىمىزدى ۇنەمى دارىپتەپ، حالىقتىڭ نازارىنا جەتكىزىپ وتىرۋىمىز كەرەك. جانە الدەكىمدەر ايتىپ جۇرگەندەي، تاۋەلسىزدىك تەگىننەن-تەگىن، بوستان-بوسقا كەلمەگەندىگىن دە ۇمىتپاۋىمىز كەرەك.
سونىمەن قاتار، نۇرتاي ساليح ۇلى قازىرگى قازاق ەلىنىڭ ەكونوميكالىق دامۋىندا وزىندىك قولتاڭباسى بارىن ايتادى.
«پرەزيدەن ەڭ اۋەلى ەكونوميكا، سودان كەيىن عانا ساياسات دەگەن جولدى ۇستاندى. بۇل ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ ساياسي جۇيەدەن گورى دامۋعا، ەكونوميكالىق تۇراقتىلىقا دەگەن ۇمتىلىسىن بايقاتادى. جانە سولاي بولىپ تا كەلەدى. الايدا الەمدەگى قارجىلىق احۋال قازاقستاندى اينالىپ وتكەن جوق. بىزدە دە جۇمىسسىزدىق بار، الەۋمەتتىك ماسەلە بار، باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋ بار. ونىڭ بارلىعى ءبىز ءۇشىن شەشىمىن تاپپاس جاعدايلار ەمەس. قازاقستان ونى دا شەشەتىن كەزى بولادى»، - دەيدى دەپۋتات.
قازىرگى كەزدە قىزمەت ىستەيمىن دەگەن ادامعا بارلىق جاعداي جاسالعان. مەملەكەت «جول كارتاسى – 2020»، «جۇمىسپەن قامتۋ – 2020» قاتارلى ىرگەلى باعدارلامالارمەن قاتار شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋعا دەن قويىپ وتىر. ال ءبىز تاۋەلسىزدىك العان جىلدارى مۇلدە باسقاشا ەدى.
سونىڭ ناتيجەسىندە قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىندا وڭ وزگەرىستەر ورىن الدى. وتاندىق وندىرىستەر قارقىندى دامي باستادى. ەلىمىزدىڭ قازبا بايلىقتارىن يگەرە باستادىق. ءوز ونىمدەرىمىزدى وزگەلەرگە ەكسپورتتاۋعا قول جەتكىزدىك.
«تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى شيرەك عاسىرىندا ءبىز باسەكەگە قابىلەتتى مەملەكەتتى، باسەكەگە قابىلەتتى ۇلتتى، باسەكەگە قابىلەتتى حالىقتى قالىپتاستىرۋدى قولعا الدىق. جانە سول ماقساتىمىزعا بۇگىندە قول جەتكىزىپ وتىرمىز. ەندى تەك سول يگەرگەنىمىزدى جۇزەگە اسىراتىن ۋاقىت جەتتى. بۇل تۇرعىدا قازىرگى جاستارعا ارتىلاتىن سەنىم ەرەكشە.
ولارعا ارتىلار سەنىم دە، جاۋاپكەرشىلىك تە جوعارى. 1994 جىلدان بەرى «بولاشاق» باعدارلاماسى ارقىلى 11 مىڭنان استام جاس شەتەلدە ءبىلىمىن جەتىلدىرۋگە قول جەتكىزدى. ولاردىڭ الدى ەلىمىزدە قىزمەت اتقارىپ ءجۇر. ولار دا ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق دامۋىنا ءوز اسەرلەرىن تيگىزەدى. ەلباسىنىڭ باستاماسىمەن «ماڭگىلىك ەل» پاتريوتتىق اكتسى قابىلداندى. بۇل دا جاستارعا سەنىم ءبىلدىرۋدىڭ ارقاسىندا جۇزەگە اساتىن باعدارلاما. ماڭگىلىك ەل دەگەن – ءبىزدىڭ قازاقستان، ماڭگىلىك ەل دەگەن – قازاق ۇلتى، ماڭگىلىك ەل دەگەن – بەرەكەسى مەن بىرلىگى جاراسقان قازاقستان حالقى. ءبىز وسى ۇعىمداردى ۇلىقتاپ، ءوز ەلىمىزدىڭ پاتريوتى بولۋىمىز كەرەك»، - دەپ ءسوزىن تۇيىندەدى نۇرتاي ءسابيليانوۆ.
