مۇسىلمان بولسام دەگەن شەشىمىم، شەشىم قابىلداعاننان كەيىنگى ءجۇرىپ وتكەن ۇزاق جولىم – كوپ ادامدى تولعاندىراتىن تاقىرىپ. سول حاقىندا ايتىپ بەرەيىن. مەنىڭ دە اڭگىمەم ادامداردىڭ وسى جولدى تاڭداۋىنا سەپتىگىن تيگىزەر دەگەن ۇمىتتەمىن.

مەن امەريكالىق قاراپايىم وتباسىندا تاربيەلەندىم. اقش-تا ءتۋىپ-وستىم. اكە-شەشەم، ءسىڭلىم تورتەۋمىزدەن تۇراتىن وتباسىمىزدىڭ جاعدايى دا ورتاشا ەدى. اكەم اسكەري ادام بولعاندىقتان ۇنەمى كوشىپ-قونىپ جۇرەتىنبىز. اقىرىندا ۆيردجينيا شتاتىنا قونىس تەپتىك.

وتباسىم حريستيان ءدىنىن ۇستاناتىن. اكە-شەشەم كۇنى بويى جۇمىستا بولعاندىقتان ءبىزدى شىركەۋگە اپارۋعا ۋاقىتتارى بولا بەرمەيتىن. ءدىندى تەك مەرەكە كۇندەرى، ياكي اتا-اجەمىزدىكىنە قىدىرىپ بارعاندا عانا ەسكە الاتىنبىز.

بالا كۇنىمدە جەكسەنبىلىك مەكتەپكە باراتىنىمدى جاقسى بىلەمىن. وندا بىزگە يسا پايعامبار جايلى ايتىپ بەرەتىن. حريستياندىقتىڭ نەگىزگى العىشارتتارى مەن جاقسىلىعى تۋرالى ءسوز بولاتىن. الايدا، ءجاسوسپىرىم كەزىمدە ول ايتىلعاننىڭ ءبارى ماعان جات بوپ كورىندى. مەن ول ايتىلعاننىڭ ءبارىن مويىندامادىم، ومىرىمدە قولدانا دا بەرمەيتىنمىن. 

يسلاممەن العاشقى تانىستىق

العاش رەت يسلام تۋرالى 9-سىنىپتا ءبىلدىم. دۇنيەجۇزى تاريحىن وقۋ بارىسىندا سىنىپ بولىپ ۆاشينگتونعا باردىق. ونداعى يسلام ورتالىعىنا كىرىپ شىقتىق. كوكتەمنىڭ تاماشا كۇنى ەدى. كۇن ىسىپ تۇردى. ءبارىمىز قىسقا بالاق شورتى كيىپ، جەڭى شولاق فۋتبولكامەن شىققان ەكەنبىز. مەشىتكە كىرە بەرىستە ءبىر ايەل ءبىزدى توقتاتتى دا: «اللانىڭ ۇيىنە مىنا تۇرلەرىڭمەن كىرە المايسىڭدار» دەدى. سودان سوڭ ول ايەل بىزگە اق بەلدەمشەلەر مەن ورامالدار اكەپ بەردى. سول كەزدە ۇلدار بىزگە قاراپ قاتتى كۇلگەن ەدى. قىزىق، وندا تۇرعان نە بار ەكەن دەپ ويلاعانمىن. اعىلشىنشا جاقسى سويلەي المايتىن ءبىر كىسى بىزگە نە ىستەۋ كەرەكتىگىن ايتىپ بەردى. ءبىراق ماعان ونىڭ اڭگىمەسى اسەر ەتە قويمادى. مەن الاڭعاسار ءجاسوسپىرىم ەدىم. ول شاقتا ءدىن مەنىڭ سانامنان تىم الىس بولاتىن.

سول وقيعادان ارادا ءبىر جارىم جىل وتكەن سوڭ ءبىزدىڭ ءۇيدىڭ جانىنا جاڭا كورشىلەر كوشىپ كەلدى. كەشقۇرىم ادەتتەگىدەي ءيتىمدى قىدىرتىپ جۇرگەنمىن. جاڭا كورشىم ۋممۋ ءالي مەنىڭ جاقىنداعانىمدى كورىپ، ەسىك الدىنا شىعىپ امانداستى، كىرىپ كەشكى استان اۋىز ءتيۋىمدى سۇرادى.

جازدىڭ كۇنى ەدى. كەش تۇسسە دە، ىستىق ءالى باسىلا قويماعان. ال مەنىڭ الدىمدا باستان-اياق ورانىپ العان بەيتانىس ايەل تۇردى. مەن ءۇشىن وسىنىڭ ءبارى جات ەدى. ول از بولعانداي “ۇيگە كىر” دەيدى. اقىرى مەنى كوندىرىپ، ۇيلەرىنە كىردىم. ارتىنان نەگە سونشا تاباندىلىقپەن شاقىرعانىن سۇراعانىمدا، ول: «يسلام بىزگە كورشىمەن تاتۋ بولۋدى ۇيرەتەدى. ەندى سەن مەنىڭ كورشىمسىڭ. مەنىڭ ساعان قۇرمەت كورسەتۋىم كەرەك»، - دەدى. 

ونىڭ ايتقانىن ەستىپ، تاڭ قالدىم. ءبىراق ۇندەمەدىم. بۇل ايەلدىڭ لەبىزىنەن تەك شىنايىلىقتى سەزدىم. سول كەشتەن باستاپ ۋممۋ ءالي ەكەۋمىز ەرەكشە دوس بولىپ كەتتىك. ەكەۋمىز ءۇشىن دە بۇل دوستىق تاڭسىق ەدى. ونىڭ مۇسىلمان ەمەس جاقىن دوستارى بولماعان ەكەن. ال مەنىڭ مۇسىلمان دوستارىم بولماپتى. ءبىر-بىرىمىزدى قاتتى قۇرمەتتەدىك. ونىڭ بالالارىن دا جاقسى كورىپ كەتتىم، ولارعا تۋعان ىنىلەرىمە قاراعانداي قارايتىنمىن. ول ازىلدەسكەندى ۇناتاتىن، ەكەۋمىزدىڭ كۇلكىمىز بىتپەۋشى ەدى.

ارا-تۇرا ءدىن تۋرالى اڭگىمەلەسەتىنبىز. ءبىراق ەشقاشان داۋلاسپايتىنبىز. مەن ونىڭ كيىم كيىسى، نامازى تۋرالى سۇرايتىنمىن. ول ورازا باستالعان سايىن اۋزىم بەرىك بولماسا دا مەنى اۋىزاشارعا شاقىراتىن. ول مەنى ءوز دىنىنە سوزبەن ەمەس، ىسپەن شاقىردى.

مەن ونى ادام رەتىندە، ايەل ءارى انا رەتىندە قاتتى قۇرمەتتەي باستادىم. ونىڭ ءوز جان الەمىمەن ۇيلەسىمدى ءومىر سۇرەتىنى كورىنىپ تۇراتىن. ول كەزدە مەن ءالى جاس ەدىم. دەگەنمەن، ءىشىم جىليتىن. جان دۇنيەمدە وزگەرىس باستالعانىن سەزدىم. بۇل جاي عانا قىزىعۋشىلىق نە تاڭدانىس ەمەس، يسلامدى تۇسىنۋگە دەگەن قۇمارلىق ەدى.

“مۇسىلمان بولعالى ءوزىمدى تولىققاندى ادام سەزىندىم”

ۋنيۆەرسيتەتكە تۇسكەن سوڭ ءومىردىڭ ءمانى تۋرالى، باعىتى مەن ماقساتى حاقىندا ويلانا باستادىم. ومىردە ەڭ ماڭىزدى نە نارسە؟ نەگە مەن وسى عالامشاردا ءومىر ءسۇرىپ جاتىرمىن؟ سول ويدىڭ جەتەگىمەن حريستياندىق تامىرىما كوز جىبەرىپ ەدىم، ولار ماعان جات بولىپ كورىندى. سوندىقتان ىزدەنىسىمدى باستادىم. 

يۋدايزم، بۋدديزم، يندۋيزمگە ءمان بەردىم. يزمدەرى كوپ. ءبىراق قاي-قايسىنان دا كەمشىلىك تابىلدى. سول ۋاقىتتىڭ بارىندە ۋممۋ ءالي مەنىڭ قاسىمدا بولدى. ويىم شاشىراپ، جاڭا دۇنيەنى ىزدەپ جۇرگەنىمدى ول ءبىلدى. مەنىڭ ءار نارسەدەن كوڭىلىمنىڭ قالعانىن، ۇرەيلەنگەنىمنىڭ ءبارىن تەڭدەي ءبولىستى. ءبىراق وعان سىپايىلىق ءتان ەدى. ول تاڭداۋدى ءوزىمنىڭ ەنشىمە قالدىردى. مەنى ەشتەڭەگە ماجبۇرلەمەدى. ءاردايىم تەك جاناشىرلىق تانىتىپ، قامقور بولا ءبىلدى. 

ول ۋاقىت مەن ءۇشىن دۇربەلەڭ كەشكەن كەزدەر ەدى. ءبىر كۇنى ءتۇس كوردىم. اينالام تاستاي قاراڭعى – تۇنەك ەكەن دەيمىن. كوز ۇشىندا ءبىر جارىق جارقىرايدى. جارىقتىڭ استىندا قۇربىم تۇر. ول مەنى وزىنە شاقىرادى. مەن جەتە الار ەمەسپىن. ويانعاندا قاتتى قورىقتىم. كوپ كۇنگى ويدان كەيىن ءتۇسىمدى ءوزىم جورىدىم. قاراڭعى تۇنەك – مەنىڭ ءومىرىم. جارىق - يسلام. سونى تۇسىنگەن ساتتە يسلامدى قابىلدايمىن، ءشاھادات ايتامىن دەگەن شەشىم قابىلدادىم. الدىمەن ۋممۋ اليگە باردىم. ارتىنان مەشىتكە بارىپ، رەسمي تۇردە مۇسىلمان اتاندىم.

“اقش-تا تۋىپ-وسكەن سەن نەگە يسلامدى قابىلدادىڭ؟” دەگەن سۇراقتار ماعان ءجيى قويىلادى. ب ا ق تا يسلامدى قارالاۋىن قويعان ەمەس. ايەلگە قاتىستى تۇستارىن ءتىپتى اسىرەلەپ جىبەرەدى. “يسلامدى قابىلدادىم” دەگەندە كوپتەگەن ادامدار تاڭ قالادى. مەنى ەشكىم ماجبۇرلەگەن ەمەس. بۇل – مەنىڭ تاڭداۋىم. وزگە دىننەن تاپپاعانىمدى يسلامنان تاپتىم. ومىرگە كوڭىلىم تولدى، اللانىڭ جاراتقان الەمىنە، وزىمە ريزامىن. ءومىرىمنىڭ ءمانى نەدە ەكەنىن، ومىرگە نە ءۇشىن كەلگەنىمدى ءتۇسىندىم.

يسلام مەنىڭ كوكەيىمدە پىسىپ-جەتىلىپ كەلە جاتقان بارلىق سۇراققا جاۋاپ بەردى. ويتكەنى، يسلامنىڭ تۇسىندىرە المايتىن قۇبىلىسى جوق. ءبارى اشىق، انىق، تولىق. سوندىقتان ادامعا جان تىنىشتىعى پەن ۇيلەسىم سىيلايدى. يسلام ماعان ايەل رەتىندە ەركىندىك بەردى. ءيا، ەركىندىك! ەركىندىك، سەبەبى يسلام ايەلدىڭ مارتەبەسىن بيىكتەتەدى. ايەلگە بارلىق قۇقىقتى بەرگەن: الەۋمەتتىك، ساياسي، ەكونوميكالىق جانە ت.ب. اللا ءوزى جازىپ قالدىرعان قۇقىعى. ءبىر دە ءبىر ادام، نە ۇكىمەت ونى جوققا شىعارا المايدى. مۇسىلمان بولعالى بەرى ءوزىمدى تولىققاندى ادام رەتىندە سەزىنىپ ءجۇرمىن. سول ءۇشىن اللاعا مىڭ مارتە العىس ايتامىن. مەنى تۋرا جولعا سالعانىنا دا العىسىم شەكسىز!

مەنىڭ جاڭا ومىرىمە وتباسىمنىڭ كوزقاراسى

ءجيى قويىلاتىن ساۋالدىڭ ءبىرى – “مۇسىلمان بولۋىما وتباسىم قالاي قارايدى؟” بولدى. جالپى العاندا مەنى قابىلداۋ قيىن بولعان جوق. يسلامدى قابىلداعاندا جاسىم نەبارى 19-دا بولعاندىقتان وتباسىم مەنىڭ بۇل ارەكەتىمدى جاي عانا اۋەستىك سانادى. ەسەيۋ جولىنان ءوتىپ جاتىر دەپ ەسەپتەدى. ءوزى جالىققان كەزدە قايتىپ قالپىنا تۇسەر دەپ ۇمىتتەندى. 

العاشىندا وتباسىمنان يسلامدى قابىلداعانىمدى جاسىردىم. باستى قاتەلىگىم دە سول بولدى. ولار مەندەگى وزگەرىستى سىرت ادامداردان ەستىگەن كەزدە جاعداي ۋشىقتى. انام ەكەۋمىز كوپ سويلەستىك، پىكىر تالاستىردىق. باعىما قاراي، وتباسىم مەنەن باس تارتقان جوق، دىنىمنەن باس تارتۋعا دا ماجبۇرلەمەدى. ءبىر جىلدان كەيىن تۇرمىسقا شىقتىم. التىن ۇيامدى قيىپ كەتتىم. تەك سول كەزدە عانا وتباسىم مەنىڭ يسلامدى قابىلداۋىم ويىن ەمەس، ومىرلىك تاڭداۋ ەكەنىن ءتۇسىندى-اۋ دەيمىن. ويتكەنى، مەنىڭ كۇيەۋىم دە مۇسىلمان ەدى.

يسلامدى قابىلداعالى بەرى ءومىرىم كۇرت وزگەردى. ارينە، جاقسى جاققا قاراي. ءقازىر ەشتەڭەگە كوڭىلىم قالمايدى، ەشتەڭەگە ابىرجىمايمىن. ءومىردىڭ ءمانىن ءتۇسنىدىم، ءوزىمنىڭ بۇل فانيدە نە ءۇشىن بار ەكەنىمدى ءبىلدىم. ويلاپ قاراسام، بۇرىن ۋاقىتىمدى زايا كەتىرگەن شاقتارىم كوپ بولعان ەكەن. نە ىستەرىمدى بىلمەي، جاعاجايدا قىدىرىپ، كينو كورىپ، كونسەرتكە بارۋدى عانا ءبىلىپپىن. اللانىڭ رازىلىعى ءۇشىن ەشتەڭە ىستەمەپپىن. تەك ءوزىم ءۇشىن ءومىر ءسۇرىپپىن. نە دەگەن اقىماقتىق ەكەنىن ەندى عانا پايىمداپ وتىرمىن.

بۇگىنگى تاڭدا مەنىڭ باستى پارىزىم – اللانىڭ رازىلىعى ءۇشىن ءومىر ءسۇرۋ، وعان قۇلشىلىق ەتۋ. بۇرىن تەك ءوزىمدى عانا ويلايتىن ءوزىمشىل ەدىم. ءقازىر جاسىم 31-دە. الدەقايدا ەرەسەكپىن، ەستيارمىن. سابىرمەن بىرگە پاراسات تا كەلە باستادى. يسلامدى قابىلداعان سوڭ توعىز ايدان سوڭ تۇرمىسقا شىقتىم. اللا بەرگەن ەكى قىزىم بار. ءومىرىم تولىستى. مۇسىلماندىقتى تاڭداعان تۇننەن بەرى جانىم جاي تاپتى. ەشقاشان ارتىما قايىرىلىپ قاراعان ەمەسپىن. بۇگىنىمە ريزامىن!

مەنىڭ يسلامعا باستاعان ساپارىم ۇزاق ءارى قيىن بولدى. دەگەنمەن، اللاعا دەگەن سەنىمىم نىق. اللا ءاردايىم ءوزى قولداپ وتىردى!

اۋدارعان شىنار ءابىلدا

ماتەريال islam.kz سايتىنان الىندى