ءمۇعالىم اقشا جيناماعاندا قايتەدى. بۇگىنگى بەرىلىپ جاتقان اقپاراتتارعا سەنسەك، وقۋشىلاردان اقشا جيناعان ءمۇعالىم جۇمىستان شىعارىلادى. 
ەڭ الدىمەن مەكتەپتى جىل سايىن سىرلاپ، اكتەپ، بۇزىلعانىن جوندەپ تۇرۋعا جەتكىلىكتى اقشا ۋاقىتىمەن ءبولىنىپ تۇرسىن، ونى ەبىن تاۋىپ جول-جونەكەي جىمقىراتىندارعا توسقاۋىل قويىلسىن. سوندا ءمۇعالىم اقشا جينامايدى.
ءمۇعالىمنىڭ جۇمىس ىستەۋىنە قاجەتتى كىتاپ، قاعاز، قالام، جەلىم، بوياۋ، بور، ديسك، فلەشكا، كورنەكى قۇرالدار ت.ب. تولىپ جاتقان قاجەتتىلىكتەرى تەگىن بەرىلسىن نەمەسە وقۋ جىلىنىڭ باسىندا ءار مۇعالىمگە قوسىمشا اقشا ءبولىنسىن، سوندا ءمۇعالىم اقشا جينامايدى.
اۋدان كۇنى، قالا كۇنى، انا كۇن، مىنا كۇن، تولىپ جاتقان ايتۋلى كۇندەر. بەزەندىرۋ كەرەك، ساحنالاۋ كەرەك، ءان ايتىپ، بي بيلەۋگە كوستيۋم كەرەك، جوق بولسا ساتىپ الۋ كەرەك. وسىنداي تولىپ جاتقان كەرەكتى-كەرەكسىز شارالاردى رەتتەپ، جۇيەلەپ، قىسقارتىپ، مۇعالىمدەرگە سالماق سالا بەرمەي، كورپەسىنە قاراي كوسىلىپ وتكىزەتىن اكىمشىلىك بولسىن، سوندا ءمۇعالىم اقشا جينامايدى. 
رەداكتورلار گازەت-جۋرنالدىڭ تيراجىن كوبەيتۋ ءۇشىن ماجبۇرلەپ جازدىرۋدى توقتاتسىن، سوندا ءمۇعالىم اقشا جينامايدى.
كەيبىرەۋلەر كەرەكسىز كىتاپتارىن باسشىلار ارقىلى مۇعالىمدەردى قيناپ الدىرۋدى توقتاتسىن، سوندا ءمۇعالىم اقشا جينامايدى.
اپتا سايىن ۇبت كىتاپشاسىن ساتىپ، تەست الۋعا مىندەتتەيتىن مەكەمە جۇمىسىن رەتتەسىن، سوندا ءمۇعالىم اقشا جينامايدى.
«كرۋ وتىر»، «سانەپيدستانسيا وتىر»، «پروكۋراتۋرا وتىر»، «اناۋ وتىر»، «مىناۋ وتىر»، «انانداي كوميسسيا كەلىپ جاتىر»، «مىنانداي كوميسسيا كەلىپ جاتىر»، مەكتەپتەگىلەردەن ەستيتىنىڭ وسى. اينالدىرىپ سولاردى تەكسەرەدى دە جاتادى، سول تەكسەرىستەردەن جاقسى ناتيجە، ىلگەرىلەۋ، دامۋ بار ما ەكەن؟ بار بولسا جاقسى. ول كوميسسيالاردىڭ بارلىعى ءوز تۇستىگىن ءوزى الىپ ءىشسىن، سوندا ءمۇعالىم اقشا جينامايدى. ءبىراق ءبىزدىڭ قوعامداعى كوميسسيا مۇشەلەرى ول دەڭگەيگە جەتە قويعان جوق. كوپ جاعدايدا مەكتەپتەگىلەر بارىن سالىپ داستارحان جاسايدى. ول داستارحانداردىڭ بارلىعىنا ديرەكتور ءوز قالتاسىنان شىعارا بەرسە، شاشى شاق كەلمەيدى. سوندىقتان ول مۇعالىمدەرگە، مۇعالىمدەر وقۋشىلارعا سالماق سالادى.
قىزىم بىردە مەكتەپتەن: «اپاي ايتتى، پالەنشە پالەنشەيەۆانىڭ كونسەرتى بولادى، ماماڭ ەكى بيلەت السىن دەدى» – دەپ كەلدى. «مەن ونىڭ كونسەرتىنە بارعىم كەلمەيدى» – دەدىم. ەرتەڭىنە: «اپاي ايتتى، كونسەرتكە بارماسا دا ەكى بيلەتتىڭ اقشاسىن بەرىپ جىبەرسىن دەدى» – دەپ كەلدى. وسىلاي قىزىمىز ءۇشىن، قىزىمىزدىڭ اپايى ءۇشىن تالاي ەكى بيلەتتىڭ اقشاسىن بەرىپ جىبەردىك. سەبەبى اپايىن ديرەكتور ماجبۇرلەپ وتىر سىنىبىنا بيلەت ساتۋعا، ديرەكتوردى ودان جوعارىراق تۇرعان باسشىسى، ول باسشىنى ودان جوعارى باسشى ت.س.س. رەسپۋبليكا سارايىن، باسقا دا كونسەرت زالدارىن تولتىرۋ ءۇشىن جەڭ ۇشىنان جالعاسىپ مۇعالىمدەرگە بيلەت ساتقىزۋ توقتاتىلسىن، سوندا مۇعالىمدەر اقشا جينامايدى. 
«وسىلاردىڭ يۋبيلەيلەرى-اق شارشاتتى» – دەدى وبلىستىق ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ ءبىر باسشىسى سول وبلىستان شىققان، رەسپۋبليكاعا تانىمال ەكى-ۇش ادامنىڭ اتىن اتاپ، «شاپاندارى بار، سىي-سياپاتى بار، قوناقتارى بار، داستارحانى بار، جولى بار، جاتىن ورنى بار، بىرەۋىن جىبەرىپ بولعاندا ەكىنشىسى كەلەدى. بار سالماق مۇعالىمدەرگە تۇسەدى.» بيۋدجەتتەن تولىپ جاتقان مەرەيتويلار ءۇشىن اقشا بولىنە بەرمەيتىنى بەلگىلى. كەيبىر اعا، اپالارىمىز ەلۋدەن باستاپ، بەس جىل سايىن مەرەيتويلاتىپ وتىرۋدى ازايتسىن، سوندا مۇعالىمدەر اقشا جينامايدى.
بىلىمىنە، بىلىكتىلىگىنە، ەڭبەگىنە قاراي باعالايتىن زامان قالىپ بارادى. اتتەستاسيادان ءوتۋ دە اقشا، كونكۋرستان ءوتۋ دە اقشا، باسقاسى دا اقشا. ءمۇعالىمدى ەمەس، پاراقور زاماندى جۇمىستان شىعارايىق.
اقشا جيناۋ تەك مەكتەپتە ەمەس، باسقا مەكەمەلەردە دە بار. ءمۇعالىمنىڭ ءوزى دە، جۇمىسى دا كوپشىلىكتىڭ كوز الدىندا بولعان سوڭ، ءار ۇيدە وقۋشى بولعان سوڭ ول تەز بايقالادى. ونىڭ ۇستىنە مەكتەپتە اقشا جينايتىن جاعداي ءجيى تۋىندايدى.
ءمۇعالىمدى ەمەس، وسىنىڭ ءبارىن زاڭدى، وركەنيەتتى تۇردە رەتتەي الماي وتىرعان مەحانيزمدى جۇمىستان شىعارايىق. ءبارىن كورىپ-بىلىپ وتىرىپ، ەشتەڭەنى وزگەرتۋگە يا قۇلىقسىز، يا شاراسىز ءوز سانامىزدى، ءوز بولمىسىمىزدى جۇمىستان شىعارايىق.

ميرا باركازات قىزى. الماتى قالاسى، قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانى ءمۇعالىمى

ماتەريال kazbilim.kz سايتىنان الىندى.