قازاقستاننىڭ ەۋروپا ەلدەرىمەن ىقپالداستىعى ارتا ءتۇستى

/uploads/thumbnail/20170709165755703_small.jpg

ەڭسەلى ەۋروپا ەلدەرى بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىن مويىنداپ، قازاقستان جاققا مويىن بۇرىپ، ءوزارا ىقپالداستىققا نەگىزدەلگەن قارىم-قاتىناستار ورناتۋعا كوپتەپ قىزىعۋشىلىق بىلدىرۋدە. سونىڭ ءبىرى 
پولشا - قازاقستاننىڭ ورتالىق جانە شىعىس ەۋروپاداعى ماڭىزدى ساياسي جانە ەكونوميكالىق ارىپتەسى. بۇگىندە ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىزدە پولشالىق كاپيتالدىڭ قاتىسۋىمەن 190 كومپانيا جۇمىس ىستەيدى.

ءماجىلىس ءتوراعاسى باقتىقوجا ىزمۇحامبەتوۆ ءبىزدىڭ ەلىمىزگە رەسمي ساپارمەن كەلگەن پولشا رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى سەناتىنىڭ دەلەگاسياسىمەن كەزدەستى. دەلەگاسيا قۇرامىن پولشا سەناتىنىڭ ءتوراعاسى ستانيسلاۆ كارچيەۆسكي باستاپ كەلدى، دەپ حابارلادى پالاتانىڭ باسپا ءسوز قىزمەتى. ءماجىلىس ءتوراعاسى مارتەبەلى مەيماندى پولشا ەلىنىڭ جىل سايىن 3 مامىردا اتاپ وتەتىن كونستيتۋسيا كۇنىمەن قۇتتىقتادى. قۇجات 1791 جىلى قابىلدانعان. ودان ءارى تاراپتار بارلىق سالا بويىنشا ەكىجاقتى ىقپالداستىقتىڭ ماڭىزدى ماسەلەلەرىن تالقىلادى. ءماجىلىس ءتوراعاسى اتاپ وتكەندەي، پولشا قازاقستاننىڭ ورتالىق جانە شىعىس ەۋروپاداعى ماڭىزدى ساياسي جانە ەكونوميكالىق ارىپتەسى. 2015 جىلى ەكى ەل اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 1 ملرد دوللاردى قۇراعان. بۇگىنگى كۇنى ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىزدە پولشالىق كاپيتالدىڭ قاتىسۋىمەن 190 كومپانيا جۇمىس ىستەيدى.

سۇحباتتاسۋشىلار الداعى ۋاقىتتا ەلدەر اراسىنداعى ەكونوميكالىق بايلانىستى ودان ءارى كۇشەيتە ءتۇسۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن، وعان قوس مەملەكەتتىڭ دە الەۋەتى جەتكىلىكتى ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى. وسى ورايدا قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ اعىمداعى جىلدىڭ تامىز ايىندا پولشا مەملەكەتىنە جوسپارلانعان ءىس-ساپارىنا ايرىقشا ءمان بەرگەن مارتەبەلى مەيمان، ونىڭ ەكى ەلدىڭ ستراتەگيالىق قارىم-قاتىناسىن ودان ءارى تەرەڭدەتۋگە سەرپىن بەرەتىندىگىنە سەنىمدى. ءماجىلىس سپيكەرىنىڭ ايتۋىنشا، قازاقستان ەۋرووداقپەن ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا دا بارىنشا ىنتالى. وعان اعىمداعى جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا قازاقستان پارلامەنتىندە راتيفيكاسيالانعان قازاقستان مەن ەۋرووداق اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق پەن ارىپتەستىكتى كەڭەيتۋ تۋرالى كەلىسىم دالەل. وسى ورايدا س. كارچيەۆسكي اتالعان كەلىسىمنىڭ پولشا پارلامەنتىندە دە تەزىرەك راتيفيكاسيالانۋىنا ىقپال ەتەتىندىگىن جەتكىزدى. ب. ىزمۇحامبەتوۆ پولياك كاسىپكەرلەرىن قازاقستاندا «نۇرلى جول» جاڭا ەكونوميكالىق ساياساتى مەن ۇدەمەلى يندۋستريالىق دامۋ باعدارلاماسى اياسىندا ماڭىزدى جوبالارعا بەلسەنە قاتىسۋعا شاقىردى. وسى رەتتە استانادا وتەتىن «ەكسپو-2017» كورمەسىنىڭ باسىمدىقتارىنا ايرىقشا نازار اۋدارىلدى (پولشا مەملەكەتىنە بولىنگەن پاۆيلون كولەمى 400 ش.م.).

ءماجىلىس سپيكەرى قازاقستان مەن پولشانىڭ ترانزيتتىك مەملەكەتتەر ەكەنىن العا تارتىپ، باتىس ەۋروپا مەن ازيا باعىتىندا تاۋارلار تاسۋ كولەمىن ارتتىرۋ جولىندا وسى مۇمكىندىكتى كەڭىنەن پايدالانۋ كەرەكتىگىنە توقتالدى. پارلامەنتارالىق قاتىناس جونىندە ەكى ەل پارلامەنتتەرى اراسىندا ىنتىماقتاستىق جونىندەگى توپتىڭ جۇمىسىنا كوڭىل ءبولىنىپ، قوس تاراپ بۇگىنگى كەزدەسۋدىڭ قازاقستاندىق-پولياكتىق قارىم-قاتىناستى، سونىڭ ىشىندە پارلامەنتارالىق بايلانىستى ودان ءارى نىعايتۋعا جول اشاتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى.

ال ق ر پارلامەنتى سەناتىنىڭ ءتوراعاسى قاسىم-جومارت توقايەۆ پولشا رەسپۋبليكاسى سەناتىنىڭ مارشالى ستانيسلاۆ كارچيەۆسكييمەن كەزدەسۋىنەن سوڭ پولشامەن ەكىجاقتى تىعىز ىنتىماقتاستىق ورناتۋ قازاقستان ءۇشىن اسا ءتيىمدى دەپ ءمالىم ەتتى.

«ءبىز ەلىمىزگە ساپارمەن كەلگەن سەيم مارشالى كارچيەۆسكيي مىرزامەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزدىك. ونىڭ بارىسىندا ەكىجاقتى جانە حالىقارالىق جاعدايلارعا بايلانىستى پىكىر الماستىق. ءبىزدىڭ كوزقاراسىمىز ۇقساس، ونى سايكەس كەلەدى دەپ تە ايتۋعا بولادى. سونىمەن قاتار، ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ ۇلكەن پەرسپەكتيۆالارى بار دەپ سانايمىن. ونداي ىنتىماقتاستىقتىڭ نەگىزگى پارامەترلەرىن قازاقستان پرەزيدەنتى ن. نازاربايەۆ قالاعان بولاتىن. سوندىقتان دا، ەلدەر اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق پەرسپەكتيۆالارى وتە جاقسى. ءبىز وسىنداي پىكىرگە توقتالدىق»، - دەدى سەنات سپيكەرى.

سونىمەن قاتار، ءتوراعا پولشانىڭ 40 ميلليون حالقى بار شىعىس ەۋروپاداعى ۇلكەن ەكونوميكالىق الەۋەتكە يە مەملەكەتتىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سوندىقتان دا، سپيكەردىڭ پىكىرىنشە، پولشامەن تىعىز ءوزارا ىنتىماقتاستىق بايلانىستى ورناتۋ قازاقستان ءۇشىن اسا ءتيىمدى بولماق. ءسوزىنىڭ سوڭىندا ق. توقايەۆ مارتەبەلى مەيماننىڭ ەلىمىزگە بۇگىنگى ساپارى حالىقارالىق پارلامەنتارالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا قۋاتتى سەرپىن بەرەتىنىن، جالپىلاما العاندا ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى ءوزارا بايلانىستاردى دامىتۋعا ءوز سەپتىگىن تيگىزەتىنىن اتاپ ءوتتى.

بۇدان سوڭ پولشا سەناتىنىڭ ءتوراعاسى سقو-عا باردى. ول بۇل وڭىردە 9 مەكتەپتە پولياك ءتىلى وقىتىلىپ جاتقانىن ءبىلدى. سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنا پولشا سەناتىنىڭ مارشالى ستانيسلاۆ كارچيەۆسكيي باستاعان پولشالىق دەلەگاسيا كەلدى. قوناقتاردىڭ قاتارىندا پولشانىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى ماچەي لانگ بولدى. وبلىس اكىمى باسپا ءسوز قىزمەتىنىڭ حابارلاۋىنشا، دەلەگاسيا وزەرنوە، كەللەروۆكا، ياسنايا پوليانا، تايىنشا اۋداندارىنا باردى. كەللەروۆكا اۋىلىندا ايماق باسشىسى ەرىك سۇلتانوۆ پەن ستانيسلاۆ كارچيەۆسكييدىڭ كەزدەسۋى ءوتتى. جيىنعا اۋىل تۇرعىندارى، پولياك دياسپوراسى قاتىستى. قوناقتاردى قارسى العان ايماق باسشىسى تايىنشا اۋدانىندا پولياكتاردىڭ 20 پايىزى تۇراتىنىن ايتتى. «ءبىزدىڭ ايماق - بىرەگەي. مۇندا 90 ۇلتتىڭ وكىلى تۇرادى. قازاقستاندا مىڭداعان پولياك دياسپوراسى ءومىر ءسۇرىپ جاتىر. تايىنشا اۋدانى تۇرعىندارىنىڭ بەستەن ءبىرى - پولياكتار. اۋداندا ەتنومادەني بىرلەستىكتەر جۇمىس جاساپ، 9 مەكتەپتە بالالار پولياك ءتىلىن ۇيرەنەدى. ءسىزدىڭ بۇل ساپارىڭىز تەك مادەني بايلانىستى ارتتىرىپ قانا قويماي، ايماعىمىزدىڭ پولشامەن ەكونوميكالىق جاعىنان دا ىقپالداسۋىنا اسەر ەتەدى دەپ ۇمىتتەنەمىن»، - دەدى وبلىس اكىمى. سولتۇستىك قازاقستاندا 12،5 مىڭ پولياك بار.

سونداي-اق پولشا سەناتىنىڭ ءتوراعاسىنىڭ ايتۋىنشا، مەملەكەتتەر اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق ەكى ەلدىڭ زور الەۋەتىن تانىتىپ وتىر. قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەرالى توعجانوۆ پولشا رەسپۋبليكاسى سەناتىنىڭ ءتوراعاسى ستانيسلاۆ كارچيەۆسكيمەن كەزدەستى. پولشا سەناتىنىڭ ءتوراعاسى كەزدەسۋ ءساتىن پايدالانا وتىرىپ، قازاقستانعا جەر اۋدارىپ كەلگەن پولياك ۇلتىنىڭ ءار وكىلىن ءوز باۋىرىنداي كورگەن قازاق حالقىنا العىسىن ءبىلدىردى. "پولشا مەن قازاقستان اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق ەكى ەلدىڭ زور الەۋەتىن تانىتىپ وتىر. سونداي-اق قازاقستان پرەزيدەنتى ن.نازاربايەۆتىڭ تامىز ايىندا پولشاعا جاسايتىن ساپارى بۇل ىنتىماقتاستىقتى نىعايتا تۇسەدى. جالپى، پولياك ۇلتىنىڭ قازاق حالقىنا ايتار العىسى كوپ. ءار ۇلتقا دەگەن ەرەكشە سىيلاستىقتارىڭىزدى قۇرمەتتەيمىن. قازاقستانعا جەر اۋدارىپ كەلگەن پولياك ۇلتىن باۋىرلارىڭىزعا باسىپ، قيىن زاماندا كومەكتەستىڭىزدەر. مىنە، تاريحتىڭ بۇل كەزەڭىن پولياك حالقى ەشقاشان ۇمىتپايدى"، - دەدى پولشا سەناتىنىڭ ءتوراعاسى.

ءوز كەزەگىندە ە.توعجانوۆ قازاق حالقى كەز كەلگەن ۋاقىتتا كەز كەلگەن قوناقتى قۇشاق جايا قارسى الاتىنىن ايتتى. "قازاق جەرى، قازاق حالقى قوناقجاي حالىق. ال، پولشا قازاقستان ءۇشىن ەۋرووداقتاعى ماڭىزدى ارىپتەس. ەكى حالىقتىڭ دوستىعى 19 عاسىردان تامىر العان. قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ قۇرامىندا دا پولياك ۇلتىنىڭ وكىلدەرى بار. جالپى، قازاقستان بويىنشا 32 مىڭ پولياك ءومىر سۇرەدى"،-دەدى ە.توعجانوۆ.

اقمولا وبلىسىنىڭ اكىمى مەن پولشا سەناتىنىڭ مارشالى ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرىن تالقىلادى. بۇل پولشا رەسپۋبليكاسى سەناتىنىڭ مارشالى س. كارچيەۆسكي باستاعان پولشالىق دەلەگاسيا اقمولا وبلىسىنا جۇمىس ساپارىمەن كەلگەندە مۇمكىن بولدى. كەزدەسۋ بارىسىندا ايماق باسشىسى پولشا رەسپۋبليكاسىنان كەلگەن رەسمي دەلەگاسياعا ءوڭىردىڭ ينۆەستيسيالىق الەۋەتى تۋرالى ءتۇسىندىرىپ ءوتتى. «اقمولا وبلىسىنىڭ پولشا ەلىمەن ساۋدا-ەكونوميكالىق قاتىناستى دامىتۋعا مۇمكىندىگى زور»،- دەدى س.كۋلاگين. ەسكە سالا كەتەيىك، 2015 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا اقمولا وبلىسى مەن پولشا ەلىنىڭ اراسىندا ساۋدا اينالىمى 6،3 ميلليون اقش دوللارىن قۇراعان.

بۇگىنگى كۇنى وبلىس اۋماعىندا پولشالىقتارمەن ارىپتەستىك قاتىناس ورناتقان «ورميس-ستروي» جانە «بليۋز» (كوسمەتيكالىق ونىمدەر شىعارادى) جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىكتەرى جۇمىس ىستەيدى. «وسى كۇنى وڭىردە پولشا رەسپۋبليكاسىمەن بىرلەسكەن ەكى كاسىپورىن جۇمىس ىستەيتىن ەسكەرسەك، بۇل، ارينە از. سوندىقتان، ارىپتەستىك قاتىناستى نىعايتۋ قاجەت. اقمولا وبلىسى ونەركاسىپتىك جانە اگرارلى وبلىس بولعاندىقتان ءتۇرلى سالالار بويىنشا ەكى جاقتى ارىپتەستىكتى دامىتۋعا مۇمكىندىك مول»، - دەپ اتاپ ءوتتى ايماق باسشىسى. ءوز كەزەگىندە س.كارچيەۆسكي مىرزا دا جىلى قارسى العان ايماق باسشىسىنا العىسىن ءبىلدىرىپ، ەكى جاقتى ارىپتەستىكتى قاتىناستى دامىتۋعا ءازىر ەكەندىگىن جەتكىزدى.

قازاقستان سونداي-اق ەۋروپانىڭ سولتۇستىگىندەگى يرلانديا ەلىمەن قارىم-قاتىناسىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋگە مۇمكىندىك بار دەپ سانايدى. اقوردادا ق ر مەملەكەتتىك حاتشىسى گۇلشارا ءابدىقالىقوۆاعا سەنىم گراموتاسىن تابىستاعان يرلانديا ەلشىسى ەدريان ماكدەيد وسىلاي دەدى.

«كەشە جانە بۇگىن تاڭەرتەڭ ءبىز ق ر سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىندە ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى ەكىجاقتى قارىم-قاتىناس ماسەلەلەرىن تالقىلاپ، ونىڭ ناتيجەلەرىنە قاناعاتتانۋشىلىق تانىتتىق. ءبىز بايلانىستار وتە جاقسى دەڭگەيدە قالىپتاسىپ وتىر دەپ سانايمىز. الايدا، بۇل قارىم-قاتىناستاردى ودان ءارى نىعايتىپ، جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋ ءۇشىن زور مۇمكىنشىلىكتەر بار»، - دەدى ول.

سونىمەن قاتار ول قازاقستانداعى ەلشى قىزمەتىندە ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى دوستىق قارىم-قاتىناستى نىعايتا ءتۇسۋ ءۇشىن بار مۇمكىنشىلىكتى پايدالاناتىندىعىن باسا ايتتى. «ءبىز ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى دامىتىپ، ءوزارا بايلانىستاردى كەڭەيتە تۇسۋىمىزگە مۇمكىنشىلىگى بار ءبىرقاتار سالالاردى دا جان-جاقتى تالقىعا سالدىق. بۇل مەنىڭ قازاقستانعا العاشقى ساپارىم ءارى كەلەشەكتە بىزدەردىڭ بايلانىستارىمىزدى نىعايتا ءتۇسۋ ءۇشىن ءالى دە بىرنەشە ساپار جاسايتىندىعىما سەنىمدىمىن»، - دەدى ەدريان ماكدەيد.

قاتىستى ماقالالار