ءاربىر وتاندىق ءونىمدى سىناپ، تىرناق استىنان كىر ىزدەي بەرسەك ول قالاي داميدى دەۋىمىز مۇمكىن. ءتىپتى قولداۋ كورسەتىپ، سۇرىنگەن جەرى بولسا سۇيەۋ بولايىق دەۋىمىز دە عاجاپ ەمەس. ءبىراق جاپپاي حالىقتىڭ الدىنا سەنىڭ سالتىڭا ءتىپتى ۇلتتىق گەنىڭە جات سيۋجەتتەردى تىزبەكتەپ بەرىپ جاتسا سەن تۇگىلى كوزىڭ شىدامايدى. اڭگىمەنىڭ اشىعى «توكال» ءفيلمى جايىندا.
ەڭ اقىرى فيلم باستالا سالعان كەزدەگى ەروتيكاعا جاقىن «كوگدا تى گولايا» ەپيزودىن سىرىپ تاستايىق. ول ەندىگى رەجيسسەردىڭ الەمدىك ساحناداعى كينودان جيعان تارجىريبەسى دەپ تۇيدىك. ايتپەسە ونىڭ ءوزى ءبىر توبە سىن. ءفيلمنىڭ «توقال» ەمەس ءتىپتى «توكال» دەپ تە اتالۋىنا سەبەپ جوق. داستۇرگە ساي ەشقانداي توقال كورگەن جوقپىز. جاي عانا «كوڭىلدەس». اقىرى ليۋبوۆنيسانىڭ وبرازىن كورسەتكىسى كەلگەن ەكەن، ونى «توقال» سوزىمەن بايلانىستىرۋ قيسىنسىز. تەگىندە قازاق توقالدى ويناس قۋىپ ءجۇرىپ تاپپاعان. ونىڭ وزىندە كەدەي – كەپشىك ءۇشىن توقال اي مەن جۇلدىز. بەكتەر مەن بايلار ءۇشىن بولماسا، توقالدىڭ دا دارەجەسى بيىكتە. مۇراگەرى بولار، بايلىعىن ساقتاپ قالار ارتىندا ەركەك كىندىك ۇلى بولماعان سوڭ، بايبىشەسى جىلقىنىڭ جالىن تارتار ۇل تۋا الماعان سوڭ، ەرگە توقال الۋعا رۇقسات بەرىلگەن. جانە توقالدىڭ بايبىشەدەن كەيىنگى مارتەبەسى دە جوق ەمەس.
قايرات دەيتىن سۇڭعىلا جىگىت ەمەس، ەكى بىردەي قىزى بار، ءاپ – ادەمى ايەلى بار، جاعدايى بار عانا ەمەس، استا – توك ءومىر ءسۇرىپ جاتقان ەگدە تارتا باستاعان ەركەك. رەجيسسەر جوعارىدا ءبىز ايتىپ وتكەن داستۇرگە ساي، اقىرى ايەلى ۇل تۋىپ بەرە الماي جۇرگەن سوڭ «توقال» تاۋىپتى – مىس. انىعىندا توقال ەمەس، عاشىعى، كوڭىلدەسى. ءتىپتى ناق سۇيەرى وسى – اۋ...

مىنا ەپيزودتاردىڭ كوزدەگەنى نە؟

قاي اتاڭىزدان كوردىڭىز، بىرەۋدىڭ ماپەلەپ وتىرعان قىزىمەن ون سەگىز جىل وتاسىپ، ەكى بىردەي قىزدىڭ اكەسى بولا تۇرا قايىن اتاڭىزعا بارىپ، «مەنىڭ ۇلىم بولادى، ءبىراق ءسىزدىڭ قىزىڭىزدان» ەمەس دەپ ايتاتىن كۇيەۋ بالانى. ءدال وسى تۇستا تىم اسىرا سىلتەۋ بار. ەۋروپاليزمدى ءسىڭدىرىپ جاتقان ءوزىمىز عوي. ەشكىم جەمەيمىن دەيتىن تاماعىڭدى اۋىزىڭا تىقپايدى، قۇلقىڭ بۇزىلىپ تۇرسا ايىپ سەندە. ول عانا ەمەس، قايىن اتاسىنا قىزىن سۇيمەيتىنىن ەسكەرتۋدى قويىپ، «سىزدەن اقىل سۇراي كەلدىم» دەۋ جۇرەكتىك ەمەس، تاريبە مەن سىيلاستىقتىڭ ءولىپ قالعاندىعى. مىنە، فيلم ءبىزدى نەگە تاربيەلەپ وتىر، قايدا اپارىپ اداستىرعىسى كەلىپ وتىر. وكىنىشتىسى، قايىن اتانىڭ رولىندەگى تۇڭعىشبايدان دا ءبىر ەرلىك كورە المادىق. وتكەن كۇننەن قالعان كۇناسى ءۇشىن دىبىسسىز، جۇدىرىقسىز قالدى. ايتپەسە، تارتىپ كەلىپ جىبەرەر مە ەدى... ءاي، قايدام! ول دا بولمايدى – اۋ ...
اقىرى قايراتپەن زاڭدى نەكەدەن باس تارتىپ اجىراسىپ كەتپەسە دە، ەكى جاققا كەتكەن ەكى تاعدىردىڭ جولى ەكى ءتۇرلى سالىندى. قايرات ەكى قىزىن تاستاپ عاشىعى مەن ۇلىنا كەتتى، جەسىر بولىپ قالعان ايەلى سول وزگەرمەيتىن بايلىقتىڭ ۇستىندە قالدى.

ۇشەۋدىڭ ديالوگى
جالپى ايەل زاتىنىڭ باسى قوسىلسا ايتىلاتىن دۇنيە وسەك – اياڭ مەن سىر شەرتىسۋ. ءبىراق بۇل ءۇش ايەلدىڭ ايتپاعى نە، نەمەسە ولاردىڭ اۋىزىنا سەناريي بويىنشا ءسوز سالىپ بەرىپ وتىرعان رەجيسسەردىڭ ويىندا نە بار؟ 
- سەن ەندى بوستاندىققا شىقتىڭ!
- قالاي؟
- وتاسقانىڭ 18 جىل، سەنى سۇيمەدى. ەندى سەنىڭ ءوز ءومىرىڭ بار. 
- (كۇلدى)
- سەن ءوزىڭ ايتىپ جۇرە ەدىڭ عوي، دەمالعىم كەلەدى دەپ...
- اۋ...
«اۋ» دەپ اڭىراپ وتىرعان جەسىر مەن كۇيەۋلەرى بار الدە جوق ءححى عاسىرعا ءتان ءۇش قازاق ايەلىنىڭ كوزدەگەنى دەمالۋ ەكەن. قوڭىراۋ ءۇزىلىپ ەسىكتەن جارتىلاي جالاڭاش قازاق – ورىسى ارالاس، دەنەلەرىن شىنىقتىرعان جىگىتتەر كىردى. كىرە سالا ايمالاسا كەتتى. ەرىندەر ءتۇيىسىپ، الاقاندار قابىسىپ كەتتى. جيىركەنىشكە تولى ءدال وسى ەپيزودتى كورسەتۋدىڭ مۇلدە قاجەتى جوق. جاقسى، بىلدىك. قوعامدا وسىنداي بار، بىلىڭدەر دەگىسى كەلگەنىن دە ايقىندادىق. ءبىراق كەيدە شىندىقتى بىلمەگەن دە ابزال. ونىڭ اشىپ كورسەتپەگەن دە دۇرىس. قازاق تاربيەسىندەگى «اۋىزدان تۇسكەن» دەيتىن ۇعىممەن بالا ەسەيىپ ۇيلەنگەنشە سول دۇنيەگە سەنىپ كەلدى عوي. سەنىپ كەلگەنىنىڭ ارقاسىندا ەشبىر اردى تاپتاعان جوق. اق نەكەلى جارىنىڭ اق حانزاداسى بولىپ قانا قالا بەردى. بۇل تاربيەلەردى قازىرگى قوعامنىڭ دامۋىنا قارسى سالساڭ، سەن جابايسىڭ. ال جابايىلىق دەگەن ينتەللەكتۋالدى ميلار قالىپتاسىپ جاتقان ۋاقىتتا مالدان دا تومەن ۇعىم.

فيلم مۇلدە جۇيەسىز تۇسىرىلگەن. ايتقىسى كەلگەن ويى باسقا باعىتقا بۇرىلىپ كەتكەن. ەڭ باستىسى ەروتيكا مەن شيەلەنىسكەن تاعدىرلار ارپالىسى بار دەگەن تۇسىنىك بولماسا، اناۋ ايتقانداي ءبىر كەرەمەت دۇنيە جوق. بۇل فيلم ەندىگى حالىقارالىق سىيلىقتى الار بولسا، الەۋمەتتىك پروبلەمانى بۇلاي كورسەتكەنى ءۇشىن ەمەس، فيلم باسىنداعى قازاق قىزىنىڭ انارىنداعى «تۇيمەشەگىن» كورسەتكەنى ءۇشىن الۋى مۇمكىن. 
ءمان – ماعىناسى جوق دۇنيەمەن الدانىپ ءجۇرىپ اقىرى ءمۇيىزسىز قالعان ەشكىنىڭ توقالى دا، بايبىشەسى دە جوق. ەكەۋىن دە تاستاپ دالاعا كەتتى. ەكى جەسىردىڭ قولىندا ءبىر اكەنىڭ ءۇش ۇرپاعى قالدى. قاتەلىك...!

ءححى عاسىردىڭ توقالىن «توكال» دەپ كوڭىلدەسپەن شاتىستىرىپ ءجۇرمىز دەيتىن يدەيانى نەگىز ەتىپ كورسەتكىسى كەلگەن كۇننىڭ وزىندە، فيلم تەك بەدەلدى اكتەر مەن اكتريسالارعا، ماتەريالدىق قۇندىلىقتار مەن قىمبات كولىكتەرگە، قىمبات ۇيلەرمەن باعى سول دەتالدارعا جۇمىس ىستەگەن. مورال جوق! 
ساپاروۆ بولماعاندا قايراتتى جەك كورىپ كەتەر مە ەدىك... اقتاپ الۋدىڭ جولىن ەكىنشى پاراللەل وبراز ارقىلى قاراما – قارسى قويىپ، ۇتىمدى جانە تىنىش وبرازدى سومداپ كەتكەن ساپاروۆ قانا بولار. ونىڭ دا باسىنان وسى جاعداي ءوتىپ جاتتى. ءبىراق باس كەيىپكەر قايرات بولعاننان كەيىن ساپاروۆتىڭ ساناسىزدىعى عانا اسەر ەتە الدى. 
فيلم پروبلەمانى كوتەرىپ حالىققا كورسەتۋدى عانا ەمەس ودان قالاي شىعۋ جولىن تابۋدى، ۇلتتىق تاربيەنى، بالانىڭ كوزقاراسىن، جاستاردىڭ ساناسىن ساۋلەلەندىرەتىن باعىتقا بەت الۋ كەرەك. ويتكەنى ءدال ءقازىر قازاق قوعامىنا شاشىراپ كەتكەن جانرلار توعىسىنداعى ەمەس، توعىسقان تاعدىرلار مەن تاربيەسى بار ءتالىمى مول وتاندىق ونىمدەر كەرەك.

اۆتورى: مارعۇلان اقان