«شەشەڭ...» دەپ بالاعاتتايتىنداردى قاماۋ كەرەك

/uploads/thumbnail/20170709193051641_small.jpg

بىشكەك قالاسىنان نازاربەك بايجىگىتوۆ ەسىمدى ازامات شىمكەنتتىڭ «زامانا» گازەتىنە وسىنداي وي ءبىلدىرىپتى. ماقالانىڭ تولىق مازمۇنى مىنانداي:

«قىرعىز پارلامەنتى «قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىك تۋرالى كودەكسىنە وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن ەكى رەت تالقىلاۋدان وتكىزدى، ءۇشىنشى وقۋدا داۋىس بەرۋگە ازىرلەۋدە.

بۇل زاڭ جوباسى قىرعىز قوعامىندا ءار ءتۇرلى پىكىرلەردى تۋىنداتۋدا. قابىلدانۋعا شاق قالعان جاڭا كودەكستە بۇرىنعىسىنا ءبىرقاتار وزگەرىستەردى ەنگىزۋمەن قاتار زاڭ بۇزۋشىلارعا بەرىلەتىن جازا قاتايتىلىپ، تولەنەتىن ايىپپۇل مولشەرى كوتەرىلگەن.

مىسالى، بۇرىن ۇساق ءتارتىپ بۇزۋشىلىقتار، ارنايى بەلگىلەنبەگەن جەرلەردە ىشىمدىك ءىشۋ، كوشەدە ماس بولىپ ءجۇرۋ بويىنشا ايىپپۇل 100 سومنان 300 سومعا دەيىن، قۇقىق بۇزعان بالالارى ءۇشىن اتا-انالارى 100 سومنان 200 سومعا دەيىن، كامەلەتكە جەتپەگەن بالالاردى ادەپسىز ىسكە تارتقاندارعا 1000 سومنان 2000 سومعا دەيىن بولسا، ەندى ايىپپۇلدار  ون ەسەگە كوتەرىلەتىن بولادى، سونداي-اق ءتارتىپ بۇزۋشى سەگىز ساعاتقا قامالادى نەمەسە بىرنەشە كۇنگە قارا جۇمىسقا جەگىلەدى.

«ۇساق تارتىپسىزدىك» بابىندا قوعامدىق ورىنداردا بىلاپىت سويلەۋ، بىرەۋلەردى انايى سوزدەرمەن بالاعاتتاۋ دا بار. جالپى، كودەكسكە وزگەرىستەر ەنگىزۋگە نەگىزىنەن قوعامدىق ورىنداردا، كوشەدە، كولىكتەردە جاستاردىڭ ادەپسىز سويلەۋى ەتەك الىپ بارا جات­قانى سەبەپ بولۋدا.

وسى ورايدا ءوزىم وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ تۋماسى بولعاندىقتان بۇل ءوزى قاي جەردە بولسا دا كەرەك زاڭ ەكەن دەگەن ويعا قالدىم. عالامتوردان قازاقستاننىڭ زاڭنامالارىنا كوز جۇگىرتسەم، بۇل سياقتى زاڭناما – «اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كودەكسى 2014-جىلدىڭ 5-شىلدەسىندە قابىلدانىپتى. وسى كودەكستىڭ «ۇساق بۇزاقىلىق» دەپ اتالعان 434-بابىنىڭ 1-بولىگىندە «ۇساق بۇزاقىلىق، ياعني قوعامدىق ورىنداردا بىلاپىت سويلەۋ جانە باسقا دا وسىنداي ارەكەتتەر ون ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش مولشەرىندە ايىپپۇل سالۋعا نە ون تاۋلىككە دەيىنگى مەرزىمگە اكىمشىلىك قاماققا الۋعا اكەپ سوعادى» دەپ جازىلىپتى.  ون ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش 2016-جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ 21 مىڭ 210 تەڭگە دەگەن ءسوز. ەگەر بۇزاقىلىق قايتالانسا، جازا نە ايىپپۇل ۇلعايا تۇسەدى ەكەن.

مەنىڭشە، شىمكەنتتە جانە وبلىستا «شەشەڭ...» دەپ جۇرگەندەردى شەتىنەن قاماپ، تارتىپكە سالاتىن مەزگىل جەتكەن سياقتى»

 

قاتىستى ماقالالار