بيىل قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ىرگەتاسى - «الاشوردانىڭ» قۇرىلعانىنا 100 جىل تولدى. بۇل تاريحي داتانى ويداعىداي اتاپ ءوتۋ - الاش ارىستارى اڭساعان ازات وتاندا ءومىر ءسۇرىپ جاتقان بىزدەر ءۇشىن ابىرويلى مىندەت. «الاش تۋى استىندا، كۇن سونگەنشە سونبەيمىز!» دەپ ءاز جاندارىن پيدا ەتكەن اتا-بابالارىمىزدىڭ اماناتىن ناسيحاتتاۋ - ءار قازاقتىڭ بۇلتارماس بورىشى. بۇل تۋرالى ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ: «الاش ارىستارى بىزگە مەملەكەتتىلىك يدەياسىن تۋ ەتىپ كوتەرۋدى تابىستاپ كەتتى. 1991 جىلى قۇرىلعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى اتتى مەملەكەت - سول ارىستاردىڭ اسىل ارمانىنىڭ جۇزەگە اسۋى. ءبىز وسى مەملەكەتتى كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاۋىمىز كەرەك!»، - دەپ ەدى.
كەڭەس ۇكىمەتى الاش ارىستارىنىڭ اتىن قانشا وشىرۋگە تىرىسسا دا، ۋاقىت كەرۋەنى «الاشتى» تۋ ەتكەن قاسيەتتى ەسىمدەردى قازاق جۇرەگىنە قايتادان ۇيالاتتى. تۇرسىن جۇرتباي، مامبەت قويگەلدى، سۇلتان حان اققۇل ۇلى، ديحان قامزابەك، قايىربەك كەمەڭگەر باستاعان ، ت.ب. عالىمدار مەن زەرتتەۋشىلەر الاشتانۋعا ايرىقشا ۇلەس قوستى. سونداي-اق، ەرلان قارين، بەرىك ءابدىعالي ۇلى، بەرىك ءۋالي، بولات ءمۇرسالىم، ايدوس سارىم ت.ب. ازاماتتار الاش يدەياسىن ناسيحاتتاۋدا بۇگىنگى بۋىننىڭ كوشىن باستاپ ءجۇر.
كەشە عانا ق ر ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى يمانعالي تاسماعامبەتوۆ ۇكىمەت ۇيىندە جينالىس اشىپ، «الاشوردانىڭ 100 جىلدىعىن» ويداعىداي وتكىزۋ تۋرالى تاپسىرمالار بەردى. بۇل ارينە قۇپتارلىق جايت. دەگەنمەن، بۇل تاريحي داتا تەك مەملەكەتتىڭ عانا ەمەس التى الاشتىڭ تويى ەكەندىگى كوزىقاراقتى جۇرتقا ءمالىم. وسىعان وراي «قامشى» اقپاراتتىق اگەنتتىگى بىرنەشە ءىس-شارانى قولعا الىپ وتىر. ونىڭ ەڭ ءبىرىنشىسى، الاش ارىستارىنىڭ رۋحىنا ارناپ اس بەرۋ. قازاقتا «ءولى رازى بولماي، ءتىرى بايىمايدى» دەگەن ءسوز بار. ەندەشە، ەڭ الدىمەن الاششىلاردىڭ رۋحىنا باعىشتاپ، مال سويىپ، قۇران وقىتىپ، كيىز ۇيلەر تىگىپ، جينالعان جۇرتقا اس بەرۋ - باستى جۇمىسىمىز بولماق. قاسيەتتى استى وتكىزەتىن ورىنعا الماتىداعى احمەت بايتۇرسىن ۇلى مۇراجايىن تاڭدادىق. 20 جىلدان بەرى بايتۇرسىن ۇلى مۇراسىن زەرتتەپ، مۇراجاي تىزگىنىن ۇستاپ كەلە جاتقان ۇستاز، عالىم رايحان يماحانبەت بۇل ۇسىنىسىمىزدى قۋانا قابىلدادى. اللا بۇيىرتسا 5 ناۋرىزدا بيلىك وكىلدەرى مەن قوعام قايراتكەرلەرى، ونەر جۇلدىزدارى قاتىسقان ۇلكەن اس وسى مۇراجايدا وتپەك. اسقا الاش ارىستارىنىڭ رۋحىنا قۇران وقۋعا قمدب باس ءمۇفتيى ەرجان قاجى مالعاجىۇلىنا ارنايى شاقىرۋ جىبەردىك. ال الماتى قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ارمان قىرىقبايەۆ مىرزا بۇل اسقا اكىم باۋىرجان بايبەك نەمەسە ءوزى مىندەتتى تۇردە قاتىساتىنىن ايتتى.
سونىمەن جيناقتاي ايتساق، «الاشوردانىڭ 100 جىلدىعىنا» وراي «قامشى» اقپاراتتىق اگەنتتىگىنىڭ بيىلعا اتقاراتىن ءىس-شارالارى مىناداي بولماق:
1. الاش ارىستارىنىڭ رۋحىنا ارنالعان اس. 5 ناۋرىزدا ءاليحان بوكەيحاننىڭ تۋعان كۇنىنە وراي الماتىداعى ا.بايتۇرسىنوۆ مۇراجاي ۇيىندە جىلقى سويىلىپ، كيىز ۇيلەر تىگىلىپ اس بەرىلەدى. اسقا بيلىك وكىلدەرى مەن قوعام قايراتكەرلەرى باستاعان 300-گە جۋىق ادام قاتىسادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر.
2. 100 اعاش وتىرعىزۋ. الماتى قالاسى اكىمشىلىگىنىڭ رۇقساتىمەن بەلگىلەنگەن ورىنعا 100 اعاش وتىرعىزىلادى. بۇل شاراعا كەز كەلگەن ادامنىڭ قاتىسۋعا مۇمكىندىگى بار.
3. 100 جەتىم بالاعا كيىم-كەشەك سىيلاۋ. اتا-اناسى جوق، جەتىمدەر ۇيىندە تاربيەلەنىپ جاتقان جاسوسپىرىمدەرگە ءبىر جولعى قامقورلىق. بۇل شاراعا كەز كەلگەن ادامنىڭ قاتىسۋعا مۇمكىندىگى بار.
4. 100 ستۋدەنتكە ستيپەنديا. جوعارى وقۋ ورىندارىندا وقىپ جاتقان جەتىم بالالارعا، وتباسىندا قيىنشىلىعى بارلارعا، ۇزدىك وقيتىندارعا ءبىر جولعى ستيپەنديا بەرىلەدى. بۇل شاراعا قولداۋ كورسەتۋ ءۇشىن كەز كەلگەن ادامنىڭ قاتىسۋعا مۇمكىندىگى بار.
5. 100 ءىزباسار. «قامشى.kz» وقىرماندارىنىڭ ساراپتاۋىمەن «الاشوردا» مۇراسىن زەرتتەگەن، ناسيحاتتاعان، ءىزىن جالعاعان، قازاق ەلىنە ايرىقشا ەڭبەك ەتىپ جاتقان 100 ادام ىرىكتەلىپ الىنادى. ونىڭ ىشىندە 10 قايراتكەرگە «الاشورداعا – 100 جىل» مەرەكەلىك مەدالى تابىستالىپ، سىي-قۇرمەت كورسەتىلەدى.
«قامشى» اقپاراتتىق اگەنتتىگى قۇرىلعان 5 جىلدان بەرى الەم قازاقتارىنا 3 الىپبيدە اقپارات تاراتۋمەن شەكتەلمەي، مەملەكەتتىك، قوعامدىق ماڭىزى بار شارالارعا قال-قادىرىنشە اتسالىسىپ كەلەدى. «قازاق حاندىعىنا – 550 جىل»، «قازاق داۋىسى» حالىقارالىق ءان بايقاۋى، «كوش جانە كوشباسشى» مەرەكەلىك كونسەرتى.... مۇنىڭ بارلىعى قازاق ەلىنىڭ باياندى تاۋەلسىزدىگىنە تيتتەي بولسا دا ۇلەس قوسساق دەگەن شىنايى نيەتتىڭ تۋىندىسى. "ەلىم" دەگەن ازاماتتاردىڭ ارقاسىندا مىڭداپ ادام قاتىسقان اتالعان ءىس-شارالاردى وتكىزۋگە مەملەكەت تاراپىنان 1 تيىن قاراجات الماعانىمىزدى ايتا كەتكەن ءجون. ويتكەنى ەل بىرلىگى مەن مەملەكەت تۇتاستىعى ءۇشىن ىستەلەتىن كەز كەلگەن جۇمىسقا قازاق ەلىنىڭ ءار ازاماتى ۇلەس قوسۋى ءتيىس دەپ ويلايمىز.
ءبىلال قۋانىش، «قامشى» اقپاراتتىق اگەنتتىگىنىڭ جەتەكشىسى
