رەسەيدەگى وپپوزيسيا بەلسەندىسى كىشى ۆلاديمير كارا-مۋرزا ەكى جىل ىشىندە ەكىنشى رەت قاتتى اۋىرىپ، اۋرۋحاناعا تءۇءستى. ءايەءلىنىڭ ايتۋىنشا، دءارىگەرلەر وعان بۇل جولى دا «بەلگىسىز زاتتان ۋلانعان» دەگەن دياگنوز قويعان.

2015 جىلدىڭ مامىرىندا دا ول ساياسي بەلسەندىلىگى ءۇشىن الدەكىمدەردىڭ ءوزىن بەلگىسىز ۋمەن ۋلاعانىن مالىمدەگەن. بيىل اقپاننىڭ 2-سىندە اياقاستىنان اۋرۋحاناعا تۇسكەن ول تاعى دا ەسىنەن تانىپ قالعان. بۇل وقيعانىڭ جاڭعىرىعى ۆاشينگتونعا دەيىن جەتتى، وندا كونگرەسمەندەر پرەزيدەنت دونالد ترامپ اكىمشىلىگىن رەسەيگە قاتىستى ساياساتتى انىقتاعاندا كارا-مۋرزانىڭ دا جايىن قاپەردە ۇستاۋعا شاقىردى. بۇل تۋرالى ازاتتىق حابارلايدى.

ۆلاديمير كارا-مۋرزا كىم؟

ۆلاديمير كارا-مۋرزا – 17 جىل بۇرىن ۆلاديمير پۋتين پرەزيدەنتتىككە كەلگەلى بەرى وپپوزيسيانىڭ بەلسەندى وكىلى، 35 جاستاعى ساياسي قايراتكەر. بىرنەشە جىل ۆاشينگتوندا تەلەارنا ءتىلشىسى بولعان ول 10 جىلدان استام تۇرمەدە وتىرىپ، كەيىننەن شەتەلگە كەتىپ قالعان بۇرىنعى ماگنات، ءپۋتيننىڭ بىتىسپەس قارسىلاستارىنىڭ ءبىرى - ميحايل حودوركوۆسكييدىڭ جوبالارىندا جۇمىس ىستەي باستادى. كارا-مۋرزا 2015 جىلى اقپاندا كرەملدىڭ ىرگەسىندە قاستاندىقتان ولگەن وپپوزيسيالىق ساياساتكەر بوريس نەمسوۆتىڭ دوسى ءارى ارىپتەسى بولعان. ءجاسوسپىرىم كەزىندە اناسىمەن بريتانيادا تۇرعان ول رەسەيدىڭ دە، ۇلىبريتانيانىڭ دا ازاماتتىعىن العان، ايەلى مەن ءۇش بالاسى ۆاشينگتون تۇبىندە تۇراتىندىقتان، ۋاقىتىنىڭ ءبىراز بولىگىن سوندا وتكىزەدى. اكەسى – بەلگىلى جۋرناليست، ۇلكەن كارا-مۋرزا.

وعان نە بولدى؟

رەسەيدىڭ بىرنەشە قالاسىندا ساياسي جاقتاستارى اراسىندا سەمينارلار مەن كەزدەسۋلەر وتكىزىپ جۇرگەن ول 2015 جىلدىڭ مامىرىندا دەنساۋلىعى كۇرت ناشارلاپ، ماسكەۋ اۋرۋحاناسىنا تۇسەدى. جەدەل جاردەم كولىگى ونى ءتۇرلى اۋرۋحانالارعا تاسىپ، دەرتىنىڭ سەبەبىن انىقتاي الماي دال بولادى. ناۋقاستىڭ وكپەسى، جۇرەگى، بۇيرەگى، باۋىرى مەن ىشەگى بىرىنەن سوڭ ءبىرى جۇمىس ىستەمەي قالادى. زايىبى ەۆگەنيانىڭ ايتۋىنشا، جانساقتاۋ بولىمىنە جاتقىزىلعان وعان دارىگەرلەر «بەلگىسىز زاتتان ۋلانعان» دەگەن دياگنوز قويعان. اقىر سوڭىندا ەسىن جيىپ، زاقىمدانعان جۇيكەسى بىرتىندەپ قالپىنا كەلگەن ول بىرنەشە اي ماسكەۋدە، سوسىن ۆاشينگتون ماڭىندا ەم قابىلدايدى. اۋرۋحانادان شىققان سوڭ تاياققا سۇيەنىپ جۇرەتىن بولعان.

ونى ءادەيى ۋلاعان با؟

ونىڭ ۋلانعان-ۋلانعانى ءالى انىق ەمەس. ۋلاندى دەگەننىڭ وزىندە نەمەن ۋلانعانى، ۋدىڭ قالاي بەرىلگەنى بەلگىسىز. 2015 جىلى ماسكەۋ دارىگەرلەرى ونى بىرنەشە جىل بويى ءىشىپ جۇرگەن انتيدەپرەسسانت سيتالوپرامنان ۋلاندى دەگەن قورىتىندى جاساعان. الايدا كارا-مۋرزانى قاراعان دارىگەرلەر دە، ونىڭ جاقتاستارى بۇل بولجامعا كۇماندانادى، سەبەبى بۇل ءدارىنى شەكتەن تىس كوپ ىشكەننىڭ وزىندە بۇلايشا ەستەن تاندىراتىن كۇشى جوق. ونىڭ مەديسينالىق قورىتىندىلارىن قاراعان تاۋەلسىز توكسيكولوگتار دا بۇل كەسەلدىڭ سيتالوپرامنان كەلگەنىنە سەنبەيدى. ونىڭ قانىن، شاشىن جانە تىرناق ۇلگىلەرىن ساراپتامادان وتكىزگەن فرانسۋز توكسيكولوگتارى دا ناقتى قورىتىندى جاساي المادى.

كارا-مۋرزانىڭ ءوزى الدەكىمدەردىڭ قاساقانا ۋلاعانىنا سەنىمدى: «ولار ۋ بەرىپ، ولتىرگىسى كەلگەن ءارى بۇل - ساياسي بەلسەندىلىگىم ءۇشىن جاسالعان قاستاندىق» دەدى ول 2015 جىلى جەلتوقساندا بەرگەن سۇحباتىندا. ءوزىنىڭ ايتۋىنشا، وعان تەك قاۋىپسىزدىك ورگاندارىنىڭ عانا قولى جەتەتىن وتە كۇردەلى ۋ بەرىلگەن.

پۋتين بيلىككە كەلگەلى ۇكىمەتتى اشىق سىناپ جۇرگەن بىرنەشە ساياساتكەرگە ۋ بەرىلىپ، ولار اۋىر دەرتكە ۇشىرادى، كەيبىرى قايتىس بولدى. كرەمل وپپونەنتتەرى «نارازىلاردى ۋلاپ ولتىرەتىن سوۆەتتىك ءادىس قايتا قولدانىلا باستادى» دەيدى. رەسەي بيىلىگى مۇنداي ايىپتاردى جوققا شىعارادى.

وعان كىم قاستاندىق جاساۋى مءۇمكىن؟

مەملەكەتتىك اقپارات قۇرالدارىنىڭ كومەگىمەن وپپوزيسيا تۇقىرتىلىپ، قۇبىجىق ەتىپ كورسەتىلىپ كەلگەن رەسەيدە كارا-مۋرزا - بەلگىلى تۇلعا. ول الەكسەي ناۆالنىي سياقتى وپپوزيسيا كوسەمى دەڭگەيىندە ايگىلى بولماعانىمەن، مىقتى ساياسي ۇيىمداستىرۋشى رەتىندە تانىمال.

ول رەسەيدىڭ جوعارى لاۋازىمدى ساياسي تۇلعالارىنا قارسى سانكسيا سالۋعا ىقپال ەتكەن ادام، باسقاشا ايتقاندا اقش كونگرەسىنىڭ بەدەلدى مۇشەلەرىنىڭ «قۇلاعى مەن كوزى». 2012 جىلى رەسەيدەگى ادام قۇقىقتارىن ورەسكەل بۇزۋشىلارعا قارسى قابىلدانعان ماگنيتسكيي اكتىسىنىڭ زاڭعا اينالۋىنا كارا-مۋرزا كوپ ۇلەس قوسقان. زاڭ كرەملدىڭ شامىنا قاتتى تيگەن. سونىمەن بىرگە ول كرەملدى ماداقتايتىن تەلەارنالارداعى «ناسيحاتشىلارعا» دا سانكسيا سالۋ ماسەلەسىن كوتەرىپ ءجۇر. 2015 جىلى جەلتوقساندا ازاتتىققا بەرگەن سۇحباتىندا ناقتى قانداي سەبەپپەن ۋلانعانىن بىلمەيتىنىن، ءبىراق حودوركوۆسكييمەن جۇمىس ىستەپ، ماگنيتسكيي اكتىسىن قابىلداتۋعا ۇلەس قوسۋى قاستاندىققا سەبەپ بولۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتقان.

كارا-مۋرزا وتكەن اپتادا ۋلانۋ بەلگىلەرىمەن قايتا اۋرۋحاناعا تۇسكەندە ونىڭ ۆاشينگتونداعى ەليتامەن قانشالىق جاقىن ەكەنى تاعى بەلگىلى بولدى. بىرنەشە بەدەلدى كونگرەسمەن ونى قولداپ مالىمدەمە جاسادى.

ۆيدەو: اقش سەناتورى دجون ماككەين

ءوتكەن اپتادا وعان نە بولدى؟

ايەلى ەۆگەنيانىڭ مالىمەتتەرىنە قاراعاندا، بىرنەشە اپتا بويى رەسەي قالالارىن ارالاپ، نەمسوۆ تۋرالى دەرەكتى ءفيلمدى كوپشىلىككە تانىستىرعان كارا-مۋرزا ماسكەۋدە اتا-اناسىنىڭ ۇيىندە دەمالىپ جاتقان. اقپاننىڭ 2ء-سى كۇنى ول ۋلانۋ بەلگىلەرىمەن قايتا اۋىرىپ قالدى. جەدەل جاردەم ونى ەكى جىل بۇرىن ءوزى كەلگەن اۋرۋحاناعا الىپ كەلەدى، تاعى ىشكى ورگاندارى بىرىنەن سوڭ ءبىرى ىستەمەي قالادى. زايىبىنىڭ ايتۋىنشا، ەسىنەن تانىپ قالعان وعان «بەلگىسىز زاتتان قاتتى ۋلانعان» دەگەن دياگنوز قويعان. كارا-مۋرزانىڭ ادۆوكاتى ۆاديم پروحوروۆتىڭ Facebook-تە جازعان اقپاراتىنا قاراعاندا، ول جانساقتاۋ اپپاراتىنا قوسىلعان، جاعدايى ءبىرقالىپتى بولعانىمەن، اۋىرلاۋ.

بۇل وقيعا كارا-مۋرزانى قاستاندىقپەن ۋلادى دەپ سانايتىن جاقىندارىنىڭ كۇدىگىن كۇشەيتە ءتۇستى. ولاردىڭ ايتۋىنشا، كارا-مۋرزانى 2015 جىلى قاراعان ۆاشينگتون دارىگەرلەرى ونىڭ جاعدايىن ناشارلاتاتىن وبەكتيۆتى سەبەپتەر جوق ەكەنىن ايتقان. ونىڭ ۇستىنە، ول ەكى جىل بۇرىنعى وقيعادان سوڭ سيتالوپرامدى دا، باسقا دارىلەردى دە ءىشۋىن توقتاتقان.

ايەلىنىڭ ايتۋىنشا، كارا-مۋرزانىڭ قان، شاش جانە تىرناق ۇلگىلەرى تاۋەلسىز ساراپتاما جۇرگىزۋ ءۇشىن يزرايلدەگى زەرتحاناعا جىبەرىلگەن. ادۆوكاتى پروحوروۆتىڭ اقپاننىڭ 7ء-سى كۇنى ازاتتىققا بەرگەن مالىمەتتەرى بويىنشا، يزرايلدەگى زەرتتەۋ ناتيجەلەرى شامامەن 20 كۇندە دايىن بولادى. الايدا تالداۋ كارا-مۋرزانىڭ دەرتىنىڭ سەبەپتەرىن تولىق انىقتايدى دەگەنگە كەپىلدىك جوق. توكسيكولوگتاردىڭ ايتۋىنشا، كەي ۋلاردى شاش، قان نەمەسە تىرناق ارقىلى انىقتاۋ قيىن.

رەسەي قۇقىق قورعاۋشىلارى نە ىستەپ جاتىر؟

رەسەي تەرگەۋشىلەرى كارا-مۋرزا 2015 جىلى ۋلانعاندا دا، بۇل جولى دا زاۋالدىڭ نەدەن كەلگەنىن تەكسەرگەن. ءبىراق پروحوروۆتىڭ ايتۋىنشا، قۇقىق قورعاۋشىلار بۇل ىسكە ونشا كوپ ءمان بەرمەيدى. فەدەرالدىق تەرگەۋ كوميتەتى ءىستى ماسكەۋدىڭ حاموۆنيكي اۋداندىق بولىمشەسى تەرگەۋشىلەرىنە تاپسىرعان. 2015 جىلعى قاڭتاردا ونى ءدال وسى بولىمشەگە جاۋاپ الۋ ءۇشىن شاقىرعان بولاتىن.

كارل شرەكتىڭ ماقالاسى اعىلشىن تىلىنەن اۋدارىلدى.