كوبىنە جاستار قولداناتىن «ۆكونتاكتە» الەۋمەتتىك جەلىسىندە جۇمىس ۇسىناتىن توپتار دا كوپ بولادى. ءار قالادان جاستار ءۇشىن جۇمىس ۇسىناتىن سونداي توپتاردىڭ ءبىرى – رابوتا ۆ اكتاۋ – جۇمىس اقتاۋدا. فارماسيەۆتىك ورىنعا مامان ىزدەگەن اقتاۋلىق كاسىپكەر وزىنە كەرەك ادامداردىڭ ەرەكشەلىكتەرىنە توقتالا كەتىپ، ءماتىندى بىلاي اياقتايدى، جاي عانا ەمەس، باس ارىپتەرمەن: ءوتىنىش، ستۋدەنتتەر مەن ورالماندار مازالاماسىن!
بىرىنشىدەن، جاستار قولداناتىن الەۋمەتتىك جەلىدە ستۋدەنتتەر مازالاماسىن دەگەن مازمۇنمەن جارناما بەرگەنى قاي ساسقانى؟ ستۋدەنتتەر تاجىريبەسىز دەگەندى العا تارتار، بالكىم. الايدا، تاجىريبەسىز ادامدى جۇمىسقا الماسا، ول تاجىريبەنى قايدان جيناماق؟! مامان رەتىندە جاڭادان جەتىلىپ كەلە جاتقان ستۋدەنتتەردى كەۋدەسىنەن يتەرمەي، بىلمەگەنىن ۇيرەتىپ، جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋ – بىلىكتى مامانداردىڭ مىندەتى بولۋى ءتيىس. بۇل – ءبىر.
ەكىنشىدەن، «ورالماندار مازالاماسىن» دەگەندى قالاي تۇسىنۋگە بولادى؟ ستۋدەنتتەر مەن ورالمانداردى جۇمىسقا قابىلدامايتىن بۇل قانداي كومپانيا؟
وسى سۇراقتاردىڭ جاۋابىن ءبىلۋ ماقساتىندا قامشى اا-نىڭ ءتىلشىسى حابارلامانى جاريالاعان گاۋحار ەسىمدى مامانعا قوڭىراۋ شالدى. تۇتقانى كوتەرە سالا، ايەلدىڭ كەشىرىم سۇراعانى ءوزىنىڭ قانداي بالەگە تاپ بولعانىن تۇسىنگەنىن ءبىلدىرىپ تۇر. العاشىندا ورالماندار ەلىمىزدە تىركەلمەگەن، سوندىقتان ارتىق ماسەلەلەر تۋىنداماسىن دەپ ويلادىق دەپ جاۋاپ قايتاردى. كەيىننەن:
-مەن بىلگەن جوقپىن. ءقازىر زامان باسقا. ادامدارعا سەنۋگە قالدىق. ءبارى الداپ كەتەدى. كەشىرىڭىزدەر، - دەپ العاشقىدا ءوز ايتقانىنان جالتاردى.
«سوندا بۇل زاماندا الداپ كەتەتىن ورالماندار عانا ما ەكەن؟» دەي بەرگەن تىلشىدەن مامان كەشىرىم سۇراۋمەن عانا شەكتەلدى. ءبىراق، حابارلاما پاراقشادان ءالى كۇنگە دەيىن الىنباعان.
بۇل حالىقتى ەكىگە ءبولۋ ەمەي نەمەنە؟ ءوز ەلىمىزدە ءجۇرىپ بىر-بىرىنە ءجابىر كورسەتەتىن تەك قانا قازاقتار. مۇنداي ديسكريميناسيادان قاشان قۇتىلار ەكەنبىز؟
قالتاسىندا كوك تيىن بولماسا دا، قازاقستان شاڭىراق قۇرعاندا ءبىر ۋىعى بولسام دەگەن نيەتپەن وتانىنا ورالعان ورالمانداردى اقتاۋلىق كاسىپكەرلەر ادام قاتارىنا جاتقىزباي تۇر. تاۋەلسىزدىكتەن بەرى قازاقستانعا ورالعان شەتەلدەگى قانداستارىمىزدىڭ سانى 1 ميلليوننان اسقان. بۇل قۋانتارلىق كورسەتكىش. الايدا، اتا قونىسىنا ورالعان قالىڭ جۇرتشىلىقتىڭ وتانىنا كەلىپ ورنىعۋى وڭاي بولا قويماعانىن دا ايتىپ ءوتۋ كەرەك. سونىڭ وزىندە ولاردىڭ باسىم بولىگى قازاق قوعامىنا ارالاسىپ، ءسىڭىسىپ ۇلگەرگەن. ەلباسى ايتقانداي، ەندىگى ماقسات قازاقستان تۇرعىندارىن 20 ميلليونعا جەتكىزۋ بولعان. مۇندا دا ارقا سۇيەرىمىز شەتەلدەگى قانداستارىمىز ەمەس پە؟ وسىعان وراي، ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى «حالىقتىڭ كوشى-قون تۋرالى» زاڭ جوباسىن دا ازىرلەگەن.
ەلىمىز قانشاما جىلدار بويى اڭساعان تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزگەندە ءوز وتانىمىزعا قايتاتىن كۇن تۋدى دەپ توبەلەرى كوككە جەتىپ قۋانعان سول ورالماندار بولدى. ءوز اۋاسىمەن تىنىستاپ، ءوز اعاشىنىڭ ساياسىندا جۇرگەن قانداستارىمىزعا ءبىز قولداۋ كورسەتپەگەندە، كىم كورسەتەدى؟
ماڭعىستاۋ جۇرتشىلىعى مەن اقتاۋ قالاسىنىڭ جاۋاپتى ورگاندارى مەن تۇرعىندارىنان مۇنداي زاڭسىزدىققا جول بەرمەۋلەرىن سۇرايمىز! قازاقستاندا زاڭ بويىنشا ديسكريميناسياعا ورىن جوق. ەندەشە اقتاۋلىق كاسىپكەر قيسىنسىز جارناماسى ءۇشىن زاڭمەن جازالانادى دەگەن ۇمىتتەمىز.
قامشىگەر: گۇلىم جاقان
