كاتونقاراعاي اۋىلىنداعى ەسكى عيماراتتىڭ شاتىرىنان كونە شاي تابىلدى. بەلگىلى جۋرناليست جانىبەك قىزىروۆتىڭ ايتۋىنشا اتالمىش شايلاردىڭ كەمىندە ءجۇز جىلدىق تاريحى بار بولۋى مۇمكىن. بۇل جايىندا «ديدار» گازەتى جازدى.
 

كەزىندە ورىس كوپەستەرىنەن قالعان قاراعاي ءۇي وتكەن عاسىردىڭ باسىندا ىشكى ىستەر حالىق كوميسسارياتىنىڭ عيماراتى بولعان. بيىل شىڭعىستايداعى ابدىكەرىم مەكتەبىنە 100 جىل تولاتىندىقتان، سونىڭ بوس جاتقان ورنىنا وسى عيماراتتى قويۋ جونىندە شەشىم شىعىپتى. جەرگىلىكتى ازاماتتار ەكى عيماراتتىڭ جاس شاماسى تۇسپالداس بولعاندىقتان، جەكە مەنشىكتە تۇرعان ءۇيدى ساتىپ العان. بارلىق شىعىندى وبلىستىق ءماسليحات دەپۋتاتى لۇقبەك تۇماشينوۆ كوتەرىپ الماق. وسى ءىستىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن اۋداندىق ءماسليحات حاتشىسى دۇيسەن برالينوۆ قۇرىلىسشى جىگىتتەرگە عيماراتتان تاريحي زاتتار شىعىپ قالۋى مۇمكىن ەكەنىن ەسكەرتىپ، مۇقيات بولۋلارىن سۇراعانىن ايتادى. ايتقانداي-اق شاتىردان ۇزىندىعى 24، ەنى 18،5، قالىڭدىعى 1،4 سانتيمەتر شاي كەسەكتەرى مەن ساپاسى بۇگىنگىلەرگە ۇقسامايتىن بىرنەشە ورام بۇل تابىلىپتى. شاي بەتىندە «ۆ.ۆىسوسكيي»، «چيستىي سەيلونسكيي» دەگەن جازۋلار، كومپانيانىڭ كەمە تۇرىندەگى ساۋدا بەلگىسى جانە ارابشا تاڭبا بەدەرلەنگەن. سول بەدەرلەردەن-اق شايدىڭ ءحىح عاسىردا «رەسەيدىڭ شاي پاتشاسى» اتانعان ءجويىت ۆۋلف ۆىسوسكييدىڭ كومپانياسىنان شىققانىن اڭعارۋ قيىن ەمەس. 

ىشكى ىستەر حالىق كوميسسارياتىنىڭ عيماراتىنىڭ ءبىر بولىگىندە تەرەزە ورنىندا قىلتيعان ساڭىلاۋ عانا بار قاپاس بولمە بولىپتى. ونىڭ ءىشى سىلانباعان دا. ءۇيدىڭ توبەسى اشىلىپ، جارىق تۇسكەن كەزدە قۇرىلىسشىلار الگى قاپاستىڭ قابىرعاسىنان ءتۇرلى جازۋلاردى كورگەن. سونىڭ ءبىرى – «شابدان 1928» دەگەن جازۋ. «19» بەن «28» ساندارىنىڭ اراسىندا ريمشە سيفر ءتۇسىپتى. قاراعايدىڭ جارىعىنان ونىڭ ناقتى قاي سان ەكەنىن اڭداۋ قيىن. جەرگىلىكتى زيالىلار بۇل ابدىكەرىم بولىستىڭ ۇلى شابداننىڭ قولتاڭباسى دەگەن بولجام ايتىپ وتىر. 

-ابدىكەرىمنىڭ قىتايعا 1928 جىلى اسقانىن ەسكەرسەك، سوعان دەيىن شابداننىڭ ۋاقىتشا قاماقتا وتىرۋى ابدەن مۇمكىن. قاراعاي بورەنەلەرگە بۇدان بولەك توتە جازۋلار دا تاڭبالانىپتى. ول جازۋلاردىڭ بوياۋى سياساۋىتتىڭ سياسىنا ۇقسايدى، - دەيدى د.برالينوۆ. 

ءبىر كەزدەرى تالاي قازاقتىڭ ناقاق سوتتالىپ، سولاقاي ساياساتتىڭ قۇربانى بولۋىنا قىزمەت ەتكەن عيمارات ەندى التايدىڭ الاششىل پەرزەنتى ابىدكەرىم ەرەجەپ ۇلى سالعان مەكتەپتىڭ تاريحىن تىرىلتۋگە قىزمەت ەتپەك. ءومىر دەگەن قىزىق شىنىمەن. ءبىر كەزدەرى ۇلىنىڭ كەككە تولى كۇرسىنىسى سىڭگەن اعاشتار ەندى اكەسى سالعان مەكتەپتىڭ ورنىن تۇگەندەيدى.

بيىل الاش ۇكىمەتىنە دە 100 جىل تولادى. كەزىندە سارسەن امانجولوۆ، قۇماش نۇرعالييەۆ، ورالحان بوكەي، بالامەر ساحارييەۆ، ديداحمەت ءاشىمحانوۆ، الىبەك اسقاروۆ سىندى بىرەگەيلەر ءبىلىم العان مەكتەپتىڭ قايتا بوي كوتەرۋى وسى مەرەيتويعا دەگەن ەرەكشە تارتۋ بولماق.