ەۋرازيالىق توپتىڭ (ERG) توعىز جىلدان بەرى تۇراقتى ۇيىمداستىرىلىپ كەلە جاتقان حالىقارالىق پاتريوتتىق «باتىرلار جولىمەن – دوروگوي سلاۆى» جوباسى اياسىندا باتىردىڭ ەسىمى بەرىلگەن كوشەگە تولەگەن توقتاروۆتىڭ ەسكەرتكىشى اشىلدى دەپ حابارلايدى قامشى اقپاراتتىق اگەنتتىگى. «مايدان جولى» ىزدەۋ جاساعى بيىلعى ميسسياسىن ەسكەرتكىشتى سالتاناتتى تۇردە اشۋمەن تۇيىندەدى.  

ەۋرازيالىق توپتىڭ (ERG) اليۋمينيي ديۆيزيونى كاسىپورىندارى – «قازاقستان ءاليۋمينييى» اق مەن «قازاقستان ەلەكتروليز زاۋىتى» اق قىزمەتكەرلەرىنەن جاساقتالعان ىزدەۋ ەكسپەديسياسىنىڭ باعدارى كەيىن كەلە ي.ۆ.پانفيلوۆ اتىنداعى 8ء-شى گۆارديالىق ديۆيزيا اتانعان، كەزىندەگى 316-شى اتقىشتار ديۆيزياسى جاۋىنگەرلەرىنىڭ ەرلىك جولىن ودان ارى زەرتتەۋگە باعىتتالعان.

ستارايا رۋسسا قالاسى – 1942 جىلدىڭ 7 قاڭتارى مەن 20 مامىرى ارالىعىندا دەميانسك وپەراسياسى باستالعان العاشقى قوسىن. تاپ وسى جەردە 8ء-شى گۆارديالىق ديۆيزيانىڭ ساربازدارى جاۋعا ءبىرىنشى بولىپ تويتارىس بەرگەن.

ەۋرازيالىق توپتىڭ قولداۋىمەن «مايدان جولى» ىزدەستىرۋ جاساعى ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسى جىلدارى ءىز-تۇسسىز كەتكەن جاۋىنگەرلەردى، ولاردىڭ جوعالعان زاتتارىن ىزدەستىرەدى. ۇرىس دالاسىندا باۋىرلاستار زيراتىندا ماڭگىلىك مەكەنىن تاپقان مارقۇمداردى، بەلگىسىز سانيتارلىق كومبەلەر مەن بەلگىسى جويىلعان باۋىرلاستار مولالارىن تابادى. وسىلايشا ولار سۇراپىل سوعىس جىلدارى حابارسىز كەتكەن جاۋىنگەرلەر مەن وفيسەرلەردىڭ جەكە زاتتارى ارقىلى ولاردىڭ تاعدىرىن ءبىلىپ، ەسىمدەرىن جاڭعىرتىپ، ولاردىڭ ارتىندا قالعان تۋعان-تۋىستارىنا جەتكىزەدى. بۇدان بولەك، كونەرگەن ەسكەرتكىشتەردى جاڭعىرتىپ، مەموريالدىق ورىنداردى قالپىنا كەلتىرەدى. نوۆگورود وبلىسىنىڭ ستارايا رۋسسا اۋدانىنداعى ۇرىس دالاسىنداعى باۋىرلاستار زيراتىن اباتتاندىردى.  

سوناۋ سۇراپىل سوعىس جىلدارى تاپ وسى جەردە فاشيست باسقىنشىلارىن توقتاتۋ ءۇشىن جان الىپ، جان بەرىسكەن ۇرىستا ەرلىگىمەن دارالانعان جاۋىنگەردىڭ ءبىرى تولەگەن توقتاروۆ بولاتىن. كالينين مايدانىنداعى 3ء-شى ەكپىندى ارميانىڭ 8-گۆارديالىق اتقىشتار ديۆيزياسى 1075-پولكى قۇرامىنداعى 23ء-شى اتقىشتار پولكىنىڭ اۆتوماتشىسى تولەگەن توقتاروۆ 1942 جىلعى 5 اقپاندا نوۆگورود وبلىسىنداعى ناگاتكينو اۋىلىنا ءبىرىنشى بولىپ كىرىپ، بىردەن جاۋدىڭ 7 اسكەرىن جويىپ، ەكەۋىن تۇتقىنعا العان.

باتىل جاۋىنگەردىڭ قايسارلىعىنا ءتانتى بولعان قارۋلاستارىن تولەگەن توقتاروۆ تالاي مارتە شابۋىلعا ءوزى باستاپ كىرگەن. 1942 جىلى 7 اقپاندا بورودينو اۋىلى ءۇشىن بولعان كەسكىلەسكەن ۇرىستا روتا جاۋىنگەرلەرى جاۋدىڭ قارسى شابۋىلىنان باس كوتەرە الماي قالىپ، دۇشپان مەن روتانىڭ ارا قاشىقتىعى 100 مەترگە دەيىن قىسقارعاندا تولەگەن توقتاروۆ قاسىنداعى 4 جاۋىنگەرمەن العا ۇمتىلىپ، روتانى شابۋىلعا شاقىردى. الدىڭعى شەپتە شەتكى ۇيلەردى جاۋدان ازات ەتىپ، 5 باسقىنشىنىڭ كوزىن جويعان. وعى تاۋسىلعانشا جاۋعا تويتارىس بەرىپ، اۋىر جارالانىپتى. وسىلايشا تولەگەن توقتاروۆ 1942 جىلدىڭ 10-شى اپقانى كۇنى ەرلىكپەن قازا تاپتى.

قايراتتى، ەرجۇرەك سارباز نوۆگورود وبلىسى ستارايا رۋسسا ايماعىنىڭ براكلوۆيسى اۋىلىندا جەرلەنگەن. كسرو جوعارعى كەڭەسى پرەزيديۋمىنىڭ 1943 جىلعى 30 قاڭتارداعى جارلىعىمەن فاشيست باسقىنشىلارمەن بولعان مايدانداعى بىلگىر قولباسشىعى مەن جاۋىنگەرلىك تاپسىرمالاردى مۇلتىكسىز ورىنداعانى ءۇشىن تولەگەن توقتاروۆقا كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى دەگەن اتاق بەرىلدى. 

– وسى باستاماعا قولداۋ كورسەتكەنى ءۇشىن ستارايا رۋسسا اۋدانىنىڭ اكىمشىلىگىنە العىس ايتقىمىز كەلەدى. «باتىرلار جولىمەن – دوروگوي سلاۆى» اتتى پاتريوتتىق جوبانى جۇزەگە اسىرىپ كەلە جاتقانى ءۇشىن ERG كورپوراسياسىنا دا مىڭ دا ءبىر راحمەت. ويتكەنى بۇل شارا كومپانيانىڭ تەك نوۆگورود وبلىسى اۋماعىندا عانا ەمەس، جالپى مايدان دالاسىنىڭ ءار قيىرىنداعى ءبىزدىڭ باتىرلار – قازاقستاندىقتاردىڭ ەرلىگىن ەرەكشە قۇرمەت تۇتىپ، جادىمىزدا جاڭعىرتىپ كەلە جاتقانىن اڭعارتادى. «مايدان جولى» ىزدەستىرۋ جاساعىنا ەرەكشە العىس بىلدەرىمىز. ويتكەنى سوناۋ سۇراپىل سوعىستان بەرى 72 جىل وتكەنىنە قاراماستان، بۇل جاساق ءالى دە ىزدەستىرۋ جۇمىستارىن ۇزدىكسىز جالعاستىرىپ جاتىر، – دەدى سانكت-پەتەربۋرگتەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باس كونسۋلدىعىنىڭ باس كونسۋلى ەرمەك پىرىمبەتوۆ.

– شىنىمەن بۇگىن، ستارايا رۋسسا ءۇشىن ايرىقشا كۇن، – دەپ اتاپ ءوتتى ستارايا رۋسسا مۋنيسيپالدىق اۋدانى اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى نادەجدا ەگوروۆا. – ويتكەنى تولەگەن توقتاروۆ سىندى باتىرلار، جالىندى جاستار ءبىزدى جەڭىس كۇنىنە جەتكىزدى. بۇل ءبىزدى بىرىكتىرەتىن كۇن. سول سەبەپتى بۇل شاراعا قازاقستاننان وكىلدەر كەلگەنى ءبىزدى قاتتى قۋانتادى. ويتكەنى ءبىزدىڭ اكەلەرىمىز ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسىنىڭ وتتى جىلدارى يىق تىرەستىرىپ، قاتار ءجۇرىپ قان مايداندا ەلىن قورعادى. ال بۇگىن ولاردىڭ ۇرپاقتارى قاتار ءجۇرىپ قىزمەت اتقارىپ كەلەدى. ءارى سول اتالاردىڭ بىزگە جەتكىزگەن جەڭىستەرى مەن ورتاق باتىرلامىزدىڭ ەسىمدەرىن جادىمىزدا ماڭگى ساكقتاۋىمىز كەرەك.

– ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسىنىڭ وتتى جىلدارى جانىن شۇبەرەككە ءتۇيىپ، ءبىزدىڭ بۇگىنگى بەيبىت كۇنىمىز ءۇشىن قان كەشكەن باتىرلاردىڭ ەرلىك ىستەرىن ەستە ساقتاۋ – ءبىزدىڭ پارىزىمىز. ستارايا رۋسسا قالاسىنا قولادان باتىر تولەگەن توقتاروۆتىڭ ءبيۋستىن ورناتۋ ەۋرازيالىق توپتىڭ ۇزاق جىلدار بويى جۇيەلى تۇردە جۇرگىزىپ كەلە جاتقان جۇمىستىڭ لايىقتى جالعاسى. ماقسات وتان ءۇشىن وت كەشكەن جاۋىنگەرلەردىڭ ەرلىك ءىسىن دارىپتەۋ. «مايدان جولى» جاساعى قۇرىلعاننان بەرى ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسى ارداگەرلەرىنە 12 جاڭا ەسكەرتكىش، ستەللالار جانە ەسكەرتكىش تاقتايشالارى ورناتىلدى. ءۇش ءىرى ەسكەرتكىش كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتتى، مەكتەپتەرمەن مەن الاڭدارعا ءبىزدىڭ باتىر جەرلەستەرىمىزدىڭ اتتارى بەرىلدى. ءبىز بۇگىن اتالعان يگىلىكتى ءىستىڭ اتقارىلۋىنا سۇبەلى ۇلەس قوسىپ، كومەك قولىن سوزعان ستارايا رۋسسا مينيسيپالدىق اۋدانىنىڭ اكىمپشىلىگىنە العىس ءبىلدىرىپ، وسى قالانىڭ بارلىق تۇرعىندارىنا ءبىزدىڭ ورتاق تاريحىمىزعا دەگەن قۇرمەتتەرى ءۇشىن العىس اقتارىعىمىز كەلەدى، – دەدى «ERG كومەك» كورپوراتيۆتىك قورىنىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى بولات ورازوۆ ەۋرازيالىق توپ باسشىلىعىنىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىن وقي وتىرا.

ەكسپەديسيا قورىتىندىسىندا تابىلعان ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسىنىڭ جادىگەرلەرلىن مۇراجايلارعا تاپسىرۋ كوزدەلگەن. سونداي-اق، جوبا تۋرالى فوتو جانە ۆيدەوماتەريالدار ازىرلەنەتىن بولادى.