مۇگەدەكتەردى الەۋمەتتىك قورعاۋ جۇيەسىن كۇشەيتۋ ماقساتىندا زاڭعا تاۋەلدى اكتىلەردى جەتىلدىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى دەپ جازادى قامشى اقپاراتتىق اگەنتتىگى. ولار:
- تىرەك-قيمىل اپپاراتى بۇزىلعان، كورۋ جانە ەستۋ قابىلەتى ناشار مۇگەدەكتەرگە ارنالعان جۇمىس ورنى ستاندارتتارى بەكىتىلدى؛
- مۇگەدەكتەرگە بەرىلەتىن تەحنيكالىق كومەكشى (ورنىن تولتىرۋشى) قۇرالدار مەن ارناۋلى ءجۇرىپ-تۇرۋ قۇرالدارىنىڭ تىزبە شەڭبەرىندە تەحنيكالىق وڭالتۋ قۇرالدارى كەزەڭ-كەزەڭىمەن جاڭارتىلدى. جالپى كەڭەيتۋ تىزبەنى 60 % ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەردى (32-دەن 55 بۇيىم تۇرلەرىنە دەيىن)؛
- كىرىكتىرىلگەن ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەتتەر كورسەتۋ ستاندارتىنىڭ جوباسى ازىرلەندى. ونىڭ ۇلگىسى قازاقستاننىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى الەۋمەتتىك جاڭعىرتۋ تۇجىرىمداماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ بازاسىندا پيلوتتىق رەجيمدە سىناقتان وتكىزىلىپ جاتىر؛
- قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋدىڭ تۇجىرىمدامالىق تاسىلدەرىن جانە 2015 – 2020 جىلدارعا ارنالعان ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن ودان ءارى دامىتۋ جونىندەگى ءىس-شارالار كەشەنى بەكىتىلدى. ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋ ينديكاتورلارى ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋدىڭ 2011 – 2020 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنا ەنگىزىلدى.
- جوعارىدا اتالعان شارالاردىڭ قاجەتتىلىگى ەلىمىزدە تۇراتىن 651،9 مىڭ مۇگەدەكتىڭ قۇقىقتارىن قامتاماسىز ەتۋ مەن ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋدى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان. ولاردىڭ 62،8 %-ى ەڭبەككە قابىلەتتى جاستا، 25%-ى زەينەتكەرلىك جاستا، ال 12،1%-ى 18 جاسقا تولماعان.
كوپ دەڭگەيلى مەملەكەتتىك كومەك جانە الەۋمەتتىك قولداۋ شەڭبەرىندە مۇگەدەكتىگى بار ادامدارعا:
ا) ءار ءتۇرلى الەۋمەتتىك جاردەماقىلار:
- مۇگەدەكتىگى بويىنشا مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك جاردەماقى،
- ارنايى مەملەكەتتىك جاردەماقى،
- مۇگەدەك بالانى تاربيەلەۋشىگە اي سايىنعى جاردەماقى،
- ۇيدە وقيتىن مۇگەدەك بالالارعا ماتەريالدىق قامتاماسىز ەتۋ،
- ەگەر وتباسىنىڭ تابىسى تومەن بولسا مۇگەدەكتىگى بار ادامدار اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك، تۇرعىن ءۇي كومەگىن تاعايىنداۋعا، بالالارى بولسا 18 جاسقا دەيىنگى بالالارى بار وتباسىلارعا بەرىلەتىن مەملەكەتتىك جاردەماقى تاعايىنداۋعا جۇگىنۋگە قۇقىلى، جەرگىلىكتى وكىلەتتى ورگانداردىڭ شەشىمى بويىنشا قوسىمشا الەۋمەتتىك قولداۋ.
ب) تەگىن مەديسينالىق كومەكتىك كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمى شەڭبەرىندە تەگىن مەديسينالىق كومەك جانە دارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ؛
ۆ) ورگانيزمنىڭ جوعالتقان فۋنكسيالارىنىڭ ورنىن تولتىرۋعا تەگىن تەحنيكالىق وڭالتۋ قۇرالدارى مەن جەكە كومەكشىنىڭ، ىمداۋ ءتىلى مامانىنىڭ قىزمەتتەرى؛
گ) كەشەندى ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەتتەر كورسەتۋ ارقىلى قيىن ومىرلىك جاعدايدان شىعۋعا جاردەمدەسۋ.
انىقتاما: ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەتتەر نارىعىندا 700-دەن استام مەملەكەتتىك (ستاسيونارلىق ۇلگىدەگى 107 مەديسينالىق-الەۋمەتتىك مەكەمە، 51 كۇندىزگى بولىمشە، 21 وڭالتۋ ورتالىعى، ۇيدە الەۋمەتتىك كومەك كورسەتەتىن 510 بولىمشە، 25 الەۋمەتتىك بەيىمدەۋ ورتالىعى) جانە 103 ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم (نەمەسە 5 مىڭنان استام ادامدى قامتيتىن جالپى ۇيىمدار قۇرىلىمىنىڭ 12%-ىن قۇرايدى) قىزمەت كورسەتەدى.
مۇگەدەكتەردىڭ قۇقىقتارىن الەۋمەتتىك قورعاۋ جۇيەسىنىڭ باستى ءپرينسيپى مۇگەدەكتەردى قوعامعا ەتەنە ارالاستىرۋ بولىپ تابىلادى:
ا) بۇنداعى باستى باعىتتاردىڭ ءبىرى قولجەتىمدى ورتا قۇرۋ بولىپ تابىلادى. الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىم وبەكتىلەرىندە قولجەتىمدى ورتا قۇرۋ، ونىڭ باستى تەتىگى – مۇگەدەكتەر ءۇشىن ءبىرىنشى كەزەكتە ماڭىزدى 36 مىڭ وبەكتىنى پاسپورتتاۋ جانە ولاردى بەيىمدەۋ.
2017 جىلعى 1 ساۋىردەگى جاعداي بويىنشا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار جوسپارلاعان 28،9 مىڭ (80،3 %) الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىم وبەكتىسىنىڭ 31،1 مىڭى پاسپورتتالدى.
انىقتاما: بۇگىنگى تاڭدا اقمولا، اقتوبە، الماتى، قوستاناي، قىزىلوردا، سولتۇستىك قازاقستان، وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستارىندا جوسپارلانعان وبەكتىلەردىڭ 100 %-ى پاسپورتتالعان. ماڭعىستاۋ (56،6 %) جانە قاراعاندى (82،8 %) وبلىستارىندا، استانا (53،3 %) جانە الماتى قق. (79،5 %) پاسپورتتاۋ جۇمىسى جوسپاردان تومەن جۇرگىزىلگەن.
وبەكتىلەردىڭ جالپى سانىنان پاسپورتتاۋ بويىنشا جۇمىس جامبىل (29،8 %)، ماڭعىستاۋ (35،3 %)، شىعىس قازاقستان (58،5 %) وبلىستارى مەن استانا (36،3 %) جانە الماتى (79،5 %) قالالارىندا ناشار جۇرگىزىلۋدە.
پاسپورتتالعان وبەكتىلەردى بەيىمدەۋ تەتىكتەرىنىڭ ءبىرى رەتىندە ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسىنىڭ (بۇعان دەيىن «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى 2020» باعدارلاماسىنىڭ) قۇرالدارى (ينفراقۇرىلىم جوبالارىنداعى جوندەۋ جۇمىستارى) مەن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار تارتقان قاراجات پايدالانىلدى.
انىقتاما: وبەكتىلەردى بەيىمدەۋدىڭ جوسپارلانعان مانىنەن ەڭ تومەن كورسەتكىشى قاراعاندى (59،8 %)، ماڭعىستاۋ (61،7 %)، سولتۇستىك قازاقستان (62،7 %)، اقتوبە (62،8 %)، قوستاناي (64،0 %) وبلىستارى مەن استانا (33،7 %) جانە الماتى (58،2 %) قالالارىنا تيەسىلى.
ب) مۇمكىندىكتەرى شەكتەۋلى 144،8 مىڭ بالانى ءبىلىم بەرۋ ورتاسىنا قوسۋ ءۇشىن ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋ. بعم اقپاراتىنا سايكەس بۇگىنگى كۇنى 3 289 جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتە بالالاردى ينكليۋزيۆتى وقىتۋ ءۇشىن جاعداي جاسالعان.
قازاقستاندا ارناۋلى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ مىناداي جەلىلەرى جۇمىس جاسايدى:
- 42 ارناۋلى بالاباقشا، وندا سويلەۋ قابىلەتى، ينتەللەكتى، تىرەك-قيمىل اپپاراتى، پسيحيكالىق دامۋى، ەستۋ جانە كورۋ قابىلەتى بۇزىلعان 5 160 بالا جانە جالپى مەكتەپ جاسىنا دەيىنگى ۇيىمدارىڭ 193 ارناۋلى توبىندا 8 754 بالا تاربيەلەنىپ، وقىپ جاتىر؛
- 97 مەكتەپتە مۇمكىندىكتەرى شەكتەۋلى، ونىڭ ىشىندە مۇگەدەكتىگى بار 14 275 بالا ورتا ءبىلىم الادى؛
- 58 پسيحولوگيالىق-مەديسينالىق-پەداگوگيكالىق كونسۋلتاسيا (پمپك) جانە 149 پسيحولوگيالىق-پەداگوگيكالىق تۇزەۋ كابينەتى بار، وندا مۇمكىندىكتەرى شەكتەۋلى 144 مىڭنان استام بالاعا پسيحولوگيالىق-پەداگوگيكالىق تۇزەۋ قىزمەتتەرى كورسەتىلەدى.
- ارناۋلى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا 6 مىڭنان استام پەداگوگ جۇمىس ىستەيدى؛
- تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ (تجكب) جۇيەسىندە 163 كوللەدجدە (بارلىعى 817 كوللەدج) مۇگەدەكتىگى بار 2 مىڭنان استام بالانى وقىتۋ ءۇشىن جاعداي جاسالعان.
بۇگىندە جوعارعى وقۋ ورنىنىڭ (جوو) 374 ستۋدەنتىنىڭ مۇگەدەكتىگى بار، ونىڭ ىشىندە 46 % – ايەلدەر.