مەن 1962 جىلى قىتايدان كەلگەندە «سوڭعى كوشتى» جازام دەپ جيناقتاعان ماتەريالدارىمنىڭ ءبارى وزىمدە بولدى. سول كەزدە جازىلان قولجازبالار ءالى بار. شىعارماعا قاتىساتىن كەيىپكەرلەردىڭ ۇلتى، قىزمەتى، جاسى، اتى ءبارى ساقتالعان. مەن بۇرىن كاز گۋد-دىڭ ەكى كۋرسىن وقىپ كەتكەم. اراعا 4 جىل سالىپ قايتا كەلدىم وقۋ ورنىنا. مەنىمەن بىرگە وقۋدى باستاعان ماعاۋين، كەكىلبايەۆتار قىزمەتكە كىرىسىپ كەتكەن. مەن ءۇش جىل بويى كۇندىز-تۇنى كىتاپتان باس الماي وقىدىم. جاي وقۋلىقتار ەمەس، ءبىر كەزدەرى ورىسشاعا ءتىسىمىز باتپاي جۇرگەندە وقىلماي قالعان كىتاپتار ەدى. جاپون ادەبيەتى، لاتىن امەريكاسىنىڭ شىعارمالارى بار. باسقالاردى باسىپ وزباسام دا، قۋىپ جەتتىم. ول كەزدە ادەبيەتكە كەلەتىن ادام بىرنەشە باسپالداقتان ءوتۋى ءتيىس بولاتىن. شاعىن كىتابىڭ شىقپاسا، رومان جازۋعا رۇقسات جوق. بىردەن رومان جازدىم دەپ كوتەرىپ اكەلسەڭ، قابىلدامايتىن. 1966 جىلى «جاس داۋرەن» دەيتىن ولەڭدەر جيناعىم شىقتى. 1968 جىلى «قازدار قايتىپ بارادى» دەگەن اڭگىمەلەر جيناعىم شىقتى. 1969 جىلى جاستارعا ارنالعان «كوكەيكەستى» اتتى رومانىم جارىق كوردى. مىنە وسىدان كەيىن سوڭعى كوشكە كىرىستىم. ءبىرىنشى تومىن 1970 جىلى ءبىتىردىم. ءبىراق ونىڭ شىعۋى قيىن بولدى. ول كەزدە «جازۋشى» باسپاسىندا ىستەيمىن. 4 دانا ەتىپ كوشىرىپ، باسپاعا وتكىزىپ قويدىم. ءبىراق زاڭ بويىنشا شىعارماعا ليسەنزيا بەرىلۋى ءۇشىن، ساراپتامادان ءوتۋ كەرەك. مىناۋ جارايدى باسىلسىن دەگەن. ءبىراق سوعان ساراپتاپ پىكىر ايتاتىن ادام تابىلمادى عوي. بىلمەيدى ەشكىم. ءبىر داناسىن ورتالىق كومپارتياعا، ءبىر داناسىن قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنە ءجانا ءبىر داناسىن اكادمەياعا جىبەردىم. بىر-ەكى ايداگ سوڭ تىلدەي قاعازعا جازىلىپ، جاۋاپ كەلدى. كوركەمدىگىنە ەشقاندي سىن جوق، ءبىراق ىشىندەگى وقيعالارعا قاتىستى ءبىز جاۋاپ بەرە المايمىز، بىزدە مۇنداي مامان جوق دەدى. شىڭجاڭداعى، قىتايداعى قازاقتار تۋرالى بىزدە ەشقانداي مالىمەت جوق دەپ قايىردى. ول جاقتا قازاق بار ەكەنىن ايتاپعان عوي جاسىرىپ. قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنەن كەلگەن حاتتا مۇنى ماسكەۋگە جىبەرۋ كەرەك دەپ كورسەتىلىپتى. ماسكەۋدە شىعىس ەلدەرىنە زەرتتەيتىن ينستيتۋت بار ەكەن. جۇڭگو، جاپون ادەبيەتىن زەرتتەيتىندەر سوندا وتىرادى ەكەن. تەز ارادا ورىس تىلىنە اۋدارتىپ، اتالعان ينستيتۋتقا جىبەرىڭىزدەر دەدى. ول كەزدە جازۋشىلار وداعىنىڭ ءتوراعاسى ءانۋار ءالىمجانوۆ، ەكىنشى حاتشى ءىلياس ەسەنبەرلين بولاتىن. وداقتان اقشا ءبولىپ، ەكى ادامدى ورتادان شىعارىپ، ورىسشاعا اۋدارتتى. عابباس جۇمابايەۆ پەن تولەۋ شاحانوۆ اۋدارىپ شىقتى. 3 ايدان سوڭ اۋدارمانى ءانۋار ءالىمجانوۆتىڭ حاتىمەن ماسكەۋدەگى قيىر شىعىس ينستيتۋتىنا جىبەردى. ماسكەۋ جاقتا دا 5-6 اي جاتىپ قالدى. جاۋاپ كەلدى. كەرەمەت جازىلىپتى. ول دا مەندە ساقتاۋلى تۇر. «جۇلدىز» جۋرنالى 9،10،11 ساندارىنا باسىپ شىعاردى. بۇل 1973 جىل بولاتىن. شەرحان مۇرتازا «جۇلدىز» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى ەدى. ماسكەۋدەن كەلگەن حاتتىڭ اۋدارماسىن سالىپ، جۋرنالعا جاريالاپ جىبەردى. «جۇلدىزدىڭ» سول كەزدەگى تيراجى 196 000 بولىپ شىقتى. وسىلايشا ەل اراسىندا بىردەن تانىمال جازۋشىعا اينالىپ شىعا كەلدىم. كەيىپكەرلەرىمنىڭ كوبىسى ومىردە بار. كەيبىرىن ءتىپتى اتىن وزگەرتپەي بەردىم. ەتنوگراف اقساقالىمىز جاعدا بابالىقۇلىن پولكوۆنيك جاعىپار دەپ وزگەرتتىم. باشپاي دەگەن سول ولكەدەگى اتاقتى ءۋالي بولدى. ءبىر وزىندە ءبىر سوۆحوزدىڭ مالى بار ەدى. ۇلتتىق توڭكەرىسكە قاتىسقان. قاتىسۋشىلاردىڭ استارىنا ات بەرگەن، قارۋ جاعىنان كومەكتەسكەن. وسى كىسىنى كىرگىزدىم. وسپان باتىر بار. بىرەۋلەر ۇستىمنەن ارىز جازىپتى. اتاقتى بايدى جازدى دەپ. «جۇلدىز» جۋرنالنا تەرىلىپ جاتقان. سوندا وزگەرتۋگە تۋرا كەلدى. باشپايدىڭ اتىن جاسىباي دەپ وزگەرتتىم. وسپاننىڭ اتىن قوساي باتىر دەپ بەردىم. كەيىن كىتاپ شىققاندا باستى كەيىپكەرلەردىڭ اتىن سول كۇيىندە قالدىردىم. وسىنداي قيىنشىلىقپەن شىقتى عوي كىتاپ. سوڭعى كوشتىڭ جازىلۋىنان، باسىلۋى قيىن بولدى دەپ ەسكە الدى سول كەزدى جازۋشى.

baq.kz