حالقىمىزدىڭ دانالىعى  ەل قازىناسى بولىپ تابىلاتىن فولكلورلىق مۇرالارىمىزدان، ءسالت-داستۇرىمىز بەن حالىق تۇرمىسىنان جانە باسقا دا سالالاردان كورىنسە، ەستەتيكالىق تالعامى ۇلتتىق ونەرىمىزدەن ايشىقتى ورنىن الادى. حالقىمىزدى الەمگە تانىتىپ، ۇلان-عايىر دالانىڭ قازاق  دەگەن تالانتتى بالاسى بار ەكەنىن ءدۇيىم جۇرتقا مويىنداتقان تۇلعالارىمىز از ەمەس. ۇلتتىڭ ۇلىلىعى دا وسى تۇلعالاردى ناسيحاتتاۋىمەن، ولارعا قولداۋ كورسەتىپ، تالانتىنىڭ شىڭدالا تۇسۋىنە دەم بەرۋىنەن كورىنەدى.  

كوك تۋىمىزدىڭ بيىك جەلبىرەۋى ءۇشىن ءار سالادا ىزدەنىپ جۇرگەن جاستاردىڭ لەگى كۇن ساناپ ءوسىپ جاتقاندىعى  بولاشاققا دەگەن سەنىمدى نىعايتا تۇسەدى. ءتىلىمىز بەن ۇلتتىق ونەرىمىزدى الەمگە تانىتقان جاس جۇلدىزداردىڭ ىشىندە ديماش قۇدايبەرگەننىڭ جارق ەتۋى ءبىز ءۇشىن ۇلكەن قۋانىش.  

ديماشتىڭ بويىنداعى ونەرگە، مۋزىكاعا، انگە دەگەن قۇشتارلىق انانىڭ ءسۇتى، اكەنىڭ مەيىرىمىمەن بەرىلگەن تابيعي قابىلەت. ەل الدىندا ونەرلى وتباسى رەتىندە تانىلعان قانات پەن سۆەتا ايتبايەۆتاردىڭ  تۇڭعىشتارى «ۇيادا نە كورسەڭ، ۇشقاندا سونى ىلەسىڭ» دەگەن حالىق دانالىعىنىڭ اقيقاتتىعىن  تاعى ءبىر مارتە دالەلدەپ وتىر.  

دارىندى جاستار – ۇلت بولاشاعى. قازاق مادەنيەتىن بيىككە اسقاقتاتىپ، قازاق ونەرىن الەمدىك دەڭگەيدە تانىتۋعا وزىندىك ۇلەس قوسقان ونەر يەسى ديماش بۇگىندە ەل اۋزىندا.  

«ەرلىك – ەلگە مۇرا، ۇرپاققا – ۇلگى» دەگەن بار. ديماشتىڭ ونەردەگى جەڭىسى – ەرلىكپەن تەڭ. ويتكەنى بۇل جەڭىسكە جەتۋ ءۇشىن جاس تالانت ۇزاق جىلدار بويى ءبىلىم الىپ، شىڭدالدى، ۇلاعاتتى ۇستازداردىڭ باپتاۋىندا بولدى. ال بۇگىن تالانت يەسىنىڭ ونەر جولىنداعى ءساتتى قادامى كىشكەنتاي بۇلدىرشىندەرگە ۇلگى، ال ونەرىمىز ءۇشىن ەڭسەلى وقيعا بولىپ وتىر. 

ەلىمىزدە ونەر يەلەرىنىڭ ەسىمى ەلەۋسىز قالمايتىنى انىق. حالىق مۇنداي ۇلدارىن ءاردايىم باعالاپ، اۋىزدارىنان تاستامايدى.  

مەملەكەت تە ءوز تاراپىنان دارىندى جاستاردى بارىنشا قولداپ، ولارعا مورالدىق تۇرعىدان دا، ماتەريالدىق تۇرعىدان دا قولداۋ كورسەتۋدە. بۇل جەردە ەلباسىمىز ن.ءا. نازاربايەۆتىڭ جاستار الدىنا قويعان باعىت-باعدارىنىڭ، بولاشاققا باستاعان يگى قادامىنىڭ ورىندالىپ جاتقانىن، يگى ىستەردىڭ ناتيجەسىن كورەمىز. ەلىمىزدىڭ قاي سالاسىندا بولماسىن، مەملەكەتىمىزدىڭ دامۋى ءۇشىن ءوزىنىڭ بىلىمىمەن، تالانتىمەن، ەڭبەگىمەن كوزگە تۇسكەن جاستاردى ەلباسىمىز ءاردايىم قولداپ جۇرەدى.  

قازاقتىڭ قاسيەتتى اسپابى قارا دومبىرانى شەبەر تارتۋىمەن دە ديماش جاستارعا ۇلگى. «دومبىرانى قاستەرلەي بىلمەگەن قازاقتىڭ بالاسى تۋعان حالقىنىڭ جانىن بىلمەيدى، ال حالىقتىڭ جانىن تۇسىنبەۋ دەگەن تامىرى شابىلعان اعاشپەن تەڭ. ونداي اعاش جاپىراق جايىپ سايا دا بولا المايدى، جەمىس تە بەرمەيدى» - دەپ باۋىرجان مومىش ۇلى قازاقتىڭ ءان، مۋزىكا ونەرىن، ولاردىڭ ادام ومىرىنەن الاتىن ورنىن كەرەمەت سۋرەتتەپ بەرگەن ەدى. 

ونەر ءتىلى ادامنىڭ تەگىنە، دىلىنە، دىنىنە قاراماستان تۇسىنىكتى بولىپ كەلەدى. ۇلتتىق ونەردى رۋحاني قازىعىنا اينالدىرعان ديماشتىڭ انشىلىك قابىلەتىنىڭ ەلدىڭ جۇرەگىنەن ەرەكشە ورىن الۋىنىڭ سىرى وسىندا.  

ديماش بۇگىندە قازاق ونەرىندەگى اسا زور جەتىستىك رەتىندە باعالانىپ، جاستاردىڭ ەلىكتەيتىن تۇلعاسىنا اينالدى. ءار ەل ءوز ىشىنەن شىققان تالانت يەسىن قولىنان كەلگەنشە باعالاپ، قۇرمەت كورسەتەدە.  

ديماشتىڭ سان ءتۇرلى قۇبىلاتىن سىرلى داۋسىنا تامسانىپ، تالانتىنا باس يگەن جۇڭگو ەلى ۇلكەن اۋە كەمەسىن ديماشتىڭ اتىمەن برەندكە اينالدىرماق. 

ءوز ەلىمىزدە دە «ءار قازاق - مەنىڭ جالعىزىم» دەگەندەي، دارىندى تۇلعاعا قولداۋ كورسەتۋ، تالانت يەسىنىڭ ونەرىن باعالاۋ، ءىسىن تۋعان جەرگە تاعزىم ەتۋ، قازاقستاندىق ءپاتريوتيزمدى قالىپتاستىرۋ ماسەلەلەرىمەن بايلانىستىرىپ جاتقان سالا ماماندارى دا بار.  

اقتوبە وبلىسى تەمىر اۋدانى كەڭقياق ەلدى مەكەنىندە كەڭقياق مادەنيەت ءۇيىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 15 تامىزىندا رەسپۋبليكا بويىنشا العاش رەت «ديماش-ي» ونەر لاگەرى اشىلدى. 

ەلىمىزدە ءۇشتىلدى ءبىلىم بەرۋ جانە باسقا دا باعىتتاردا اشىلعان لاگەرلەر جەتەرلىك، ءبىراق قازاقتىڭ وسەر بالالارىنا، ونەر، تالانت يەلەرىنە ارنايى اشىلعان لاگەرلەر جوق. 

ونەر لاگەرىنىڭ «ديماش-ي» دەپ اتالۋ سەبەبى قازاق ەلىنەن كەلگەن ۇمىتكەردىڭ ونەرىنە ءتانتى بولعان قىتايلىق جاستاردىڭ «ديماشيگە» جانكۇيەر بولۋىندا ەمەس، ول ءوز الدىنا ءبىر اڭگىمە... ال لاگەردەگى ي ءارپى «يگىلىكتىڭ يەسى»، «يگى ءىستىڭ باستاۋى»، «يگى امالداردىڭ ۇيىتقىسى»، «يگىلىكتىڭ جارشىسى»، «ونەر يەسى» سياقتى ىرىزدىقتىڭ، رۋحاني جانە مادەني بايلىقتىڭ، داۋلەتتىڭ، قازىنانىڭ، ىزگىلىكتى ءىستىڭ، جاقسىلىقتىڭ بەلگىسى دەگەن ماعىنادا قولدانىلىپ وتىر.  

راسىندا دا ديماش – قازاق ەلىنىڭ بار قۇندىلىقتارىن بويىنا سىڭىرە بىلگەن، تازا ونەر يەسى، كەلەر ۇرپاق ءۇشىن يگى ىستەردىڭ باستاماسى بولعان جاس تالانت، ونەگەلى ونەر يەسى.  

پاتريوتتىق رۋحتا اشىلعان «ديماش-ي» ونەر لاگەرى اۋىلداعى جاستاردىڭ اراسىنان تالانت يەلەرىن تاڭداۋعا، ەلىنىڭ پاتريوت جاستارىن تاربيەلەۋگە، تۋعان جەرگە دەگەن اسقاق رۋح پەن ىستىق سەزىمدى وياتۋعا كوپ سەپتىگىن تيگىزەدى. لاگەرگە قاتىسۋشىلار ءوز بولاشاقتارىنا دەگەن سەنىمنىڭ پايدا بولعانىن، ءوز ونەرلەرىن شىڭداۋعا دەگەن قۇلشىنىستىڭ ويانعانىن، جاڭا باستامالاردىڭ ۇيىتقىسى بولۋعا دەگەن قۇشتارلىقتىڭ ۇيالاعانىن ايتتى. 

اۋىل تۇرعىندارى مەن مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ، جاس جەتكىنشەكتەردىڭ اتالعان ونەر لاگەرىنىڭ تولىققاندى جۇمىس جاساۋىنا جاعداي جاساپ، ءارتۇرلى شارالاردىڭ وتۋىنە قولداۋ كورسەتىپ، مۇرىندىق بولعان كەڭقياق مادەنيەت ءۇيىنىڭ باسشىسىنا دەگەن العىستارى شەكسىز. مۇنداي اۆتورلىق جوباعا حالىق ءارقاشان ريزا. جاس تالانت يەسى ديماشتىڭ قۇرمەتىنە اشىلعان بۇل ونەر لاگەرىندە ءتۇرلى مادەني شارالار ۇيىمداستىرىلدى. ونەر لاگەرى اۋىلداعى جاسوسپىرىمدەر مەن مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ جازعى دەمالىسىنىڭ ويداعىداي وتۋىنە سەبەپشى بولدى. جاستاردى ونەر سالاسىنا باۋلۋعا، ءوز ەلىن ءسۇيىپ، قۇرمەتتەۋگە ناسيحاتتادى. 

«ديماش-ي» ونەر لاگەرى ەلباسىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ: بولاشاققا باعدار» باعدارلامالىق ماقالاسىنداعى «تۋعان جەر» باعدارلاماسى اياسىندا اقتوبە وبلىسىنىڭ 85 جىلدىعى، تەمىر اۋدانىنىڭ 45 جىلدىعى جانە سنپس «اقتوبەمۇنايگاز» اق-نىڭ 20 جىلدىعى، ق ر مەملەكەتتىك رامىزدەرىنىڭ 25 جىلدىعىنا وراي ۇيىمداستىرىلدى. 

لاگەر اياسىندا «جىگىتكە جەتى ونەر دە از» دەگەن ماقالدى باسشىلىققا الىپ، ەر بالالاردى سەگىز قىرلى ءبىر سىرلى بولۋعا باۋليتىن باعدارلاما قۇراستىرىلىپ، ناتيجەسىندە «جاز سۇلتانى-2017» بايقاۋى، قىز بالالارعا «جاز ارۋى-2017» بايقاۋى ارنالدى. سونىمەن قاتار ۇلتتىق ۇلگىدەگى كيىمدەردى ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا «ادەمى-اي» ءسان شەرۋىمەن سۋرەت ونەرىنەن كونكۋرستار وتكىزىلدى. سونداي-اق وسى شارالار قاتارىندا «مەنىڭ تازا اۋىلىم» اكسياسىمەن سەنبىلىكتە ۇيىمداستىرىلدى. بارلىق بالالار سەنبىلىكتى مەرەكەلىك ءىس-شارا رەتىندە قابىلداپ، ءار بالا وزىنە بەرىلگەن اۋماقتاردى تازالاپ وزدەرىنىڭ ەڭبەككە دەگەن ىنتاسىنىڭ جوعارى ەكەنىن كورسەتتى. ناتيجەسىندە، اۋىل كوشەلەرى قوقىس پەن ءتۇرلى قالدىقتاردان تازارتىلدى. جاسالعان جۇمىس بالالار مەن ۇلكەندەردى تازالىق ساقتاپ، تابيعاتتى ايالاۋعا ءبىر قادام بولسا دا جاقىنداتتى دەپ ويلايمىز.  

سونىمەن بىرگە لاگەر اياسىندا 30 تامىز كۇنى كونستيتۋسيا كۇنىنە وراي، اقتوبەنىڭ فۋتبول كلۋبىنىڭ فيليالى اشىلىپ، فۋتبول سپورت تۇرىنەن جارىس ۇيىمداستىرىلدى. فۋتبول وتەتىن الاڭعا «ديماش-ي» ونەر لاگەرىنىڭ ەڭ كىشكەنتايى 2 جاس پەن 16 جاس ارالىعىنداعى وقۋشىلارى گيمندى ورىنداپ، سالتاناتتى تۇردە شەرۋمەن كەلدى. جارىستا جەڭگەن كوماندالار فۋتبول الاڭىندا ماراپاتتالدى.  

بارلىق شارالار جوعارى دەڭگەيدە ءوتىپ، قاتىسۋشىلاردىڭ دا، كورەرمەندەردىڭ دە ىستىق ىقىلاسىنا بولەندى. بايقاۋ جەڭىمپازدارى شارانىڭ مازمۇنىنا ساي راسىمدەلگەن ديپلومدارمەن، العىسحاتتارمەن جانە كۋبوكتارمەن ماراپاتتالدى. 

بۇل ءىس-شارا قازاق ەلىنىڭ تالانتتى ۇلىنا كەڭقياق مادەنيەت ءۇيىنىڭ تاراپىنان كورسەتىلگەن ءبىر يگى ءىس. ءالى دە باعىندىراتىن اسۋلارى الدا تالانتتى جاسقا ءوز ىقىلاسىن ءبىلدىرىپ، يگى باستامانى جاس ۇرپاققا تاربيە بەرۋدىڭ ءبىر تەتىگى رەتىندە پايدالانعان كەڭقياق مادەنيەت ۇيىنە ريزاشىلىعىمىزدى بىلدىرەمىز. بولام دەگەن بالانى بەتىنەن قاقپاي، بەلىن بۋاتىن قامقورشىلارىمىز كوپ بولعاي! 

 گۇلميرا مۇعال قىزى، 

 ق ر مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى

 تىلدەردى دامىتۋ جانە قوعامدىق-ساياسي جۇمىس كوميتەتى

لينگۆيستيكالىق جۇمىستار باسقارماسىنىڭ باسشىسى