12 قاڭتاردا پەدياتريا جانە بالالار حيرۋرگياسى عىلىمي ورتالىعىندا «مەن - جەڭىمپازبىن!» قايىرىمدىلىق جوباسى اياسىندا قاتەرلى دەرتتى جەڭگەن بالالار تۋرالى تۇسىرىلگەن الەۋمەتتىك روليكتىڭ تانىستىرىلىمى مەن حالىقتى قاتەرلى اۋرۋلار تۋرالى ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ تاقىرىبىنا ارنالعان باسپا ءسوز ءماسليحاتى ءوتتى، دەپ حابارلايدى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى.
«Help Today» قوعامدىق قورى مەن پەدياتريا جانە بالالار حيرۋرگياسى عىلىمي ورتالىعىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وتكەن باسپا ءسوز ءماسليحاتىنا «KazDesignProduction» كومپانياسىنىڭ پروديۋسسەرى ارمان ابىلدايەۆ، الماتى قالاسى پروكۋراتۋراسىنىڭ اعا پروكۋرورى گۇلنار جانبەكوۆا، پەدياتريا جانە بالالار حيرۋرگياسى عىلىمي ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ريزا بورانبايەۆا، «Help Today» قوعامدىق قورىنىڭ ءتورايىمى ەلميرا الييەۆا، پەدياتريا ورتالىعىنىڭ ونكولوگ دارىگەرلەرى مەن ەمدەلۋشى پاسيەنتتەر قاتىستى.
ايتا كەتەيىك، «مەن - جەڭىمپازبىن!» قايىرىمدىلىق جوباسى — قاتەرلى دەرتتىڭ الدىن-الۋعا بولاتىنىن ەسكەرتىپ، ەرتە انىقتاۋ مەن دەر ۋاقىتىندا قارالۋدىڭ ومىرلىك ماڭىزدىلىعى جوعارى ەكەندىگىن ەسكە سالاتىن، سونىمەن قاتار، اۋىر سىرقاتقا شالدىققان بالالار مەن ولاردىڭ اتا-انالارىنا سەنىمدى ۇيالاتىپ، ساۋىعىپ كەتۋىنە ىقپال ەتەتىن، ءۇمىت وتىن جوعالتپاۋعا شاقىراتىن جوبا.
جوبا اياسىندا تۇسىرىلگەن الەۋمەتتىك روليكتە اۋىر دەرتتى جەڭە بىلگەن قايسار بالالاردىڭ ەرلىگى باياندالادى. تانىستىرىلىمى وتكەن بۇگىنى روليكتىڭ كەيىپكەرلەرى الماتىداعى پەدياتريا جانە بالالار حيرۋرگياسى عىلىمي ورتالىعى مەن استانا قالاسىنداعى انا مەن بالا عىلىمي ورتالىعىندا ەم الۋشى بالالار. ونىڭ ءبىرى پەدياتريا ورتالىعىندا ەمدەلۋشى 6 جاستاعى اقەركە اسىلبەك اناسىمەن بىرگە باسپا ءسوز ءماسليحاتىنا قاتىسىپ، اتى جامان اۋرۋدى، ەمدەلمەيدى دەگەن دەرتتى قالاي جەڭگەندەرى تۋرالى ايتىپ، شاراعا قاتىسۋشى، ورتالىقتا ەم الۋشى بالالار مەن ولاردىڭ اتا-انالارىنا سەنىم مەن ءۇمىت سىيلادى. ءۇش جارىم جاسىندا ءجىتى ليمفوبلاستالىق لەيكوزعا (وسترىي لەيكوز)، ياعني اق قان اۋرۋىنا شالدىققان ول ورتالىقتا 9 اي بويى ەمدەلدى. قازىرگى ۋاقىتتا بالانىڭ جاعدايى وڭالىپ، اۋرۋىنىڭ بەتى قايتۋدا.
«اۋىر كۇندەردىڭ ءبارى ارتتا قالدى. شۇكىر….العاش بۇل اۋرۋ تۋرالى ەستىگەندە مەڭ-زەڭ بولىپ قالدىق. جىلادىق تا. بىزگە ورتالىق ماماندارى دا، پسيحولوگتار دا كومەكتەستى. بىرىنشىدەن ءوزىمىزدىڭ مىقتى بولۋىمىز كەرەك ەكەندىگىن ايتتى. ءبىز سوسىن ءوزىمىزدى ۋايىم-قايعىعا تۇسپەۋگە شاقىرىپ، بالامىزعا ءبارى جاقسى بولادى، جازىلىپ كەتەسىڭ دەپ ءبارىن تۇسىندىردىك. قىزىم ءومىردى وتە جاقسى كورەدى، ول دا جەڭۋگە ءوز اسەرىن تيگىزدى. قىزىم اق جارقىن، سۋرەت سالۋدى، بيمەن اينالىسۋدى ۇناتادى. ول كۇندە ەڭ الدىمىن وزىنە ەمەس، بارلىق بالا جازىلىپ كەتسىنشى، اۋىرماسىنشى دەپ تىلەك ايتادى. ءبىزدىڭ ءۇمىتىمىز بەن سەنىمىمىزدىڭ تىرەگى بولا بىلگەن پەدياتريا ورتالىعىنىڭ بىلىكتى دارىگەرلەرىنە ۇلكەن العىسىمدى ايتامىن. ءبىز اۋىل، اۋدان، وبلىستان كەيىن سەنىم ارتىپ وسى ورتالىققا سوڭعى ۇمىتىمىزبەن كەلگەن ەدىك. مەن بارشا اتا-انالارعا ءۇمىت وتىن سوندىرمەڭىزدەر، كۇرەسىڭىزدەر دەگىم كەلەدى. ەڭ الدىمەن بالادان بۇرىن اتا-انالارى مىقتى بولۋى كەرەك»، دەدى اقەركەنىڭ اناسى، جامبىل وڭىرىنەن كەلگەن نۇرگۇل مانەكەيەۆا.
ەلىمىزدە بالالارداعى ونكولوگيالىق اۋرۋلاردى ەمدەيتىن ەكى ءىرى ورتالىق بار. ونىڭ ءبىرى – پەدياتريا جانە بالالار حيرۋرگياسى عىلىمي ورتالىعى بولسا، ەكىنشىسى – استاناداعى «انا مەن بالا» ورتالىعى. اۋىر جاعدايداعى بالالاردىڭ بارلىعى كوبىنە پەدياتريا ورتالىعىنا كەلىپ تۇسەدى. پەدياتريا ورتالىعىنداعى بالالار ونكولوگياسى جانە گەماتولوگيا ءبولىمى 115 ورىنعا ارنالعان. مۇندا جىلىنا 2500 بالا ەمدەلەدى. بۇل بولىمدە كۇندىزگى ستاسيونار نەگىزىندە ونكولوگيالىق، گەماتولوگيالىق پاتولوگياسى بار، سيرەك جانە ريەۆماتولوگيالىق اۋرۋعا شالدىققان پاسيەنتتەرگە ستاسيونار الماستىراتىن كومەك كورسەتىلەدى. ورتالىقتىڭ ونكو-گەماتولوگيالىق قىزمەتى اشىلعالى بەرى 5000-نان اسا لەيكوز، ياعني اق قان اۋرۋىنا شالدىققان، 10 مىڭنان اسا ونكوگەماتولوگيالىق اۋرۋلاردىڭ اۋىر تۇرىمەن اۋىرعان بالالار قارالىپ، ەمدەلىپ شىقتى. بالالاردىڭ بارلىعى بۇرىن كۆوتامەن تۇسسە، ءقازىر ەلەكتروندى پورتال ارقىلى كەلەدى. ايتا كەتەرلىگى، ونكولوگيالىق اۋرۋلارعا كەزەك مۇلدە جوق.
"قازاقستاندا جىلىنا ورتاشا ەسەپپەن العاندا 500-دەن استام بالا اۋىر دەرتكە ۇشىراپ، دارىگەرلەرگە جۇگىنەدى. 2017 جىلى 558 بالا ونكولوگيالىق اۋرۋلارعا شالدىققان. ونىڭ 230-ى لەيكوز، اق قان اۋرۋ. ءبىزدىڭ ەلىمىزدە عانا ەمەس، بۇكىل الەمدە ءبىرىنشى ورىندا كەڭىنەن تارالعان وسى ءجىتى لەيكوز (وسترىي لەيكوز) اۋرۋى تۇر. بۇل اۋرۋ كوپ جاعدايدا تۋا سالىسىمەن جانە 3 جاسقا دەيىنگى ارالىقتا انىقتالۋدا. ونكولوگيالىق اۋرۋلاردىڭ جارتىسى ءتۋابىتتى جانە گەندىك. قۋانتاتىن جاعداي، قازىرگى تاڭدا قاتەرلى ىسىك دەرەگى ازايىپ كەلەدى. بىرىنشىدەن، ارنايى باعدارلاما جاسالىنىپ، اۋرۋدى ءدال انىقتايتىن دياگنوستيكا جاقساردى. بۇرىن بالا تۋعاننان كەيىن كوپ ۇزاماي شەتىنەپ كەتەتىن. ونىڭ قاتەرلى ىسىكتەن كوز جۇمعانىن اتا-اناسى، ءتىپتى دارىگەر دە بىلمەي قالاتىن ەدى. سونداي-اق، ءقازىر بۇل دەرت ەمدەلەتىن بولدى. تەك سەنىم بولسا، جازىلىپ كەتەدى. وكىنىشتىسى سول، ساۋىعىپ كەتكەن بالالاردىڭ كەيبىرىندە دەرت قايتالانۋى مۇمكىن. وسى قايتالانۋشىلىق اۋرۋدىڭ سانىن ارتتىرىپ وتىر. 20 جىل بۇرىن لەيكوز ەمدەلمەگەن. ءقازىر بالالاردىڭ كوبى جازىلىپ كەتۋدە"، دەپ اتاپ ءوتتى پەدياتريا ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ريزا بورانبايەۆا.
ونىڭ ايتۋىنشا، كلينيكادا 2012 جىلدان باستاپ ورتالىقتا ەڭ كۇردەلى زاماناۋي جوعارى تەحنولوگيا ءادىسى - ترانسپلانتاسيا ءادىسى قولدانىلىپ جاتىر. "ناقتى ايتقاندا، كۇردەلى ونكولوگيالىق جانە گەماتولوگيالىق اۋرۋلارعا شالدىققان بالالاردى ەمدەۋدە گەموپوەزدىك وزەكتىك جاسۋشالاردى ترانسپلانتاسيالاۋ، سۇيەك كەمىگىن اۋىستىرۋدى قولعا الدىق. ونكولوگيالىق جانە ونكوگەماتولوگيالىق اۋرۋلارعا شالدىققان بالالارعا ءومىر سۇرۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن 70-تەن استام گەموپوەزدىك وزەكتىك جاسۋشالار (گوج) ترانسپلانتاسياسى وپەراسياسى جاسالىنىپ، بۇل اۋرۋدى ەمدەۋدىڭ جاڭا ءادىسى مەڭگەرىلدى. 2017 جىلدان تۋىستىق دونوردان گەموپوەزدىك وزەكتىك جاسۋشالاردىڭ (گوج) گاپلوۇقساس ترانسپلانتاسيالاۋدى ەنگىزدىك. بۇل وتا بويىنشا 2017 جىلى 47 ترانسپلانتاسيالاۋ جاساساق، ونىڭ الدىڭعى جىلى 12 وتا جاساعان ەدىك. قازىرگى ۋاقىتتا بۇل تەراپياعا ۇلكەن ءمان بەرىلىپ كەلەدى"، دەدى ر.بورانبايەۆا.
دارىگەرلەر، بالالاردىڭ تەزىرەك ساۋىعىپ كەتۋىنە ەموسيونالدىق جاعداي دا ءبىرىنشى كەزەكتە اسەر ەتەتىندىگىن العا تارتۋدا. بۇل جاعدايدى ەسكەرگەن، پەدياتريا ورتالىعى ءبىر مەزەت اۋرۋدى ۇمىتتىرۋ ءۇشىن ءتۇرلى شارالار ۇيىمداستىرۋدى قولعا العان. ماسەلەن، كىشىگىرىم كونسەرت، تەاترلاندىرىلعان قويىلىم قويۋ، "ۆەريت ي جيت" سىندى ءتۇرلى فورۋمدارعا قاتىسۋ جانە ت.ب. شارالار.
قوعامدىق جانە قايىرىمدىلىق يگى ىستەرمەن 3 جىلدان بەرى اينالىسىپ كەلە جاتقان «Help Today» قوعامدىق قورىنىڭ ءتورايىمى ەلميرا الييەۆا: «مەن - جەڭىمپازبىن!» قايىرىمدىلىق جوباسى اياسىندا تۇسىرىلگەن الەۋمەتتىك روليكتى تۇسىرۋدەگى باستى ماقساتىمىز - قوعامعا اۋىر سىرقاتتى جەڭۋگە بولاتىنىن جەتكىزۋ، اتى جامان اۋرۋدى جەڭە بىلگەن بۇلدىرشىندەر مىسالى ارقىلى اتا-انالارى مەن باسقا بالالاردى تاعدىردىڭ جازۋىنا مويىماۋعا، باسقا تۇسكەن اۋىرتپالىقتى جەڭە بىلۋگە شاقىرۋ. ەڭ باستىسى بالالارعا قولداۋ كورسەتۋ" دەدى.
قوعامنىڭ ءبىر مۇڭىن دا بولسا ازايتۋعا سەپتىگىن تيگىزىپ، قايىرىمدى ىستەردىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن ۇيىم وسى جىلدار ىشىندە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى 50-دەن استام بالاعا كومەك كورسەتىپ، جۇزدەگەن قايىرىمدىلىق اكسيالار مەن جارمەڭكە، قايىرىمدىلىق كونسەرتتەر سىندى ءتۇرلى شارالار وتكىزىپ كەلەدى.
تانىستىرىلىمى وتكەن ەكى الەۋمەتتىك روليكتەر جوباعا قولداۋ بىلدىرگەن "Business TV" مەن "KazDesign Production" پروديۋسسەرلىك كومپانيالاردىڭ كومەگىمەن تەگىن تۇردە جاسالعان. ءۇمىت سىيلايتىن، موتيۆاسيا بەرەتىن الەۋمەتتىك روليكتەردى قوعامدىق ورىنداردا شىعارۋعا الماتى قالاسى پروكۋراتۋراسى اتسالىسقالى وتىر.
"بۇل الەۋمەتتىك ماڭىزى بار، ءۇمىت وتىن جاعاتىن كەرەكتى ءارى قاجەت جوبا. اتا-انا رەتىندە باۋىر ەتى بالاسىنىڭ دەرتى قانشالىقتى جاندارىنا باتاتىنىن تۇسىنەم. اتا-انالارىنا شىدامدىلىق تىلەيمىن، ۇمىتتەرىڭىزدى ەشقاشان ۇزبەڭىزدەر! بالالار تەزىرەك جازىلىپ، دەرتىنەن قۇلان تازا ايىعىپ كەتۋىنە شىن جۇرەكتەن تىلەكتەسپىن!"، دەدى الماتى قالاسى پروكۋراتۋراسىنىڭ اعا پروكۋرورى گ.جانبەكوۆا.
جوباعا ق ر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى، پەدياتريا جانە بالالار حيرۋرگياسى عىلىمي ورتالىعى، انا مەن بالا عىلىمي ورتالىعى، «UMC» كورپوراتيۆتىك قورى، الماتى قالاسى پروكۋراتۋراسى، "Business TV" مەن "KazDesign Production" پروديۋسسەرلىك كومپانيالارى، «ەلارنا» كينوكانالى، «Questoria» اگەنتتىگى قولداۋ ءبىلدىردى.