ەلىمىزدەگى كوشى-قون دەگەن ۇعىم تەك قانداستارىمىزدىڭ ەلگە ورالۋى عانا ەمەس، ول ىشكى كوشى-قون ماسەلەسىن دە قامتۋى ءتيىس. سەبەبى ەلىمىزدە مەملەكەت يەسى قازاق ۇلتىنىڭ باسىم كوپ ءبولىمى وڭتۇستىك وڭىرلەردە قونىستانىپ، سولتۇستىك وڭىرلەرىمىز قازاق بالاسىنا تاپشى بولىپ وتىر. سوندىقتان ارنايى كوشى-قون اگەنتتىگى قۇرىلىپ قازاقتىڭ ىشكى-سىرتقى كوشىن وڭتايلاستىرۋى قاجەت.

ستاتيستيكاعا سۇيەنسەك، قازاقستاندا قازاقتاردىڭ ۇلەس سالماعى 65،6 پايىزدى قۇراسا،  ورىستاردىڭ ۇلەس سالماعى — 21،5 پايىز، سونىڭ ىشىندە سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى بويىنشا ايتار بولساق، قازاقتاردىڭ ۇلەس سالماعى — 34،2 پايىز، ورىستار — 49،9 پايىز ەكەن. بۇل الشاقتىقتى تەك شەتتەن كەلگەن قانداستارىمىزعا عانا سۇيەنىپ جويا المايمىز. سوندىقتان بىلتىردان بەرى قولعا الىنا باستاعان وڭتۇسىك وڭىرلەردەگى ارتىق ەڭبەك ءۇشى مەن ستۋدەنتتەردى سولتۇستىككە تارتۋ باعدارلاماسىن جۇيەلى تۇردە قالىپتاستىرىپ، مىقتاپ جالعاستىرعانىمىز ءجون. ولاردى كاسىپپەن، باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋ – ەڭ ماڭىزدى ماسەلە.

الەم بويىنشا جەر كولەمى 9 ورىندا تۇراتىن قازاقستاندا 11 ميلليون قازاقتىڭ باسىم كوپشىلىگىندە نە  ءۇي سالاتىن، نە شارۋاشىلىقپەن اينالىساتىن جەر جوق. جەڭىل جانە شاعىن ونەركاسىپتىڭ جايى بەلگىلى. تەك اۋىل-شارۋاشىلىعىن دۇرىستاپ جولعا قويۋ عانا كوسەگەمىزدى كوگەرتەرى انىق.  قاي اۋىلعا بارساڭ، جەر سول اۋىلداعى بىرنەشە ادامنىڭ قولىنا شوعىرلانعان. قالعاندارى جەردى «جۋانداردان» جالدايدى. ءتىپتى، سول اۋىلدان كوشىپ كەتكەنىنە 15، 20 جىل ءوتىپ كەتسە دە، جەرى ءالى سولاردىڭ مەنشىگىندە. نە وزدەرى پايدالانبايدى، نە پايداسىن حالىق كورمەيدى، مەملەكەتكە سالىعى تولەنبەيدى. مىنە، وسىنداي جەر تەڭسىزدىگىن رەتتەپ، جەردى پايدالاناتىن ادامدارعا شاماسىنا قاراي ءبولىپ بەرسە، بار قازاق ءۇشىن پايدالى بولار ەدى.

20 جىلدان بەرى «قازاق كوشى» ءبىر جۇيەگە ءتۇسىپ، دۇرىس جولعا قويىلدى دەپ ايتا المايمىز. شەكارادان اتتاعان قازاق تەك الماتى وبلىسىندا نەمەسە شەكارا ماڭىندا قالىپ قويدى. ياعني ءبىز ولارعا سولتۇستىك وڭىرلەر تۋرالى ماندىمدى ماعلۇمات بەرە المادىق. دۇرىس باعىت سىلتەي المادىق. ارنايى كوشى-قون اگەنتتىگى سول ءۇشىن قاجەت. بۇل مەكەمە جاڭا كوشىپ كەلگەن قانداستارىمىز بەن سولتۇستىك وڭىرلەرگە بارعىسى كەلەتىن جۇمىس كۇشى ارتىق وبلىس ازاماتتارىنا ماماندىعىنا قاراي وبلىستار مەن اۋداندار تۋارلى مالىمەتتەر ۇسىنىپ، ولاردىڭ تاڭداعان جەرلەرىنە بارىپ تۇراقتانىپ كەتۋىن قامتامسىز ەتۋى كەرەك.

تۇردىبەك قۇرمەتحان