جاقىندا تايلاند ۇكىمەتى وسى ەلدەن باسپانا سۇراپ، باس ساۋعالاپ  قاشىپ كەلگەن 100-گە تارتا ۇيعىر ۇلتى ازاماتتارىن قحر-نا قايتارىپ بەرگەنىن حابارلادى. بۇل تۋرالى «قامشى» پورتالى «ازاتتىق» سايتىنا سىلتەمە جاساي وتىرىپ جازادى. سونىمەن 3 بىردەي مەملەكەتتى قامتىعان بوسقىنداردىڭ داۋلى وقيعاسى بىلاي باستالعان.

تۇركيا تەرريتورياسى ارقىلى تايلاندقا قاشىپ بارا جاتقان جۇزگە تارتا ۇيعىر ازاماتى تايلاندتاعى تۇركيا ەلشىلىگى الدىندا شۋ شىعارعان.

گەنەرال-مايور ۆيراحون سۋحونفاپاتيپاك مىرزا، «تايلاندقا زاڭسىز كەلگەن 90 ۇيعىر ميگرانتى سارسەنبى كۇنى قىتايعا قايتارىلدى»،-دەپ مالىمدەگەن.

ال، bangkokpost-تىڭ حابارلاۋىنشا، 8-شىلدە كۇنى ىستامبۇلداعى تايلاند ەلشىلىگى الدىنا جۇزدەگەن ادام جينالىپ، نارازىلىق اكسياسىن ۇيىمداستىرعان. اكسيا سوڭى جاپپاي تارتىپسىزدىككە ۇلاسىپ، ناتيجەسىندە ەلشىلىك عيماراتىنىڭ ەسىك-تەرەزەلەرى قيراعان.

ال، تۇركيالىق Hurriyet باسىلىمىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك، «شىعىس تۇركىستاندى ازات ەتۋ» قوزعالىسىنىڭ 200-گە تارتا بەلسەندىسى ەلشىلىك الدىندا بانكوگتىڭ رەسمي تۇردە ەتنيكالىق ۇيعىرلاردى قىتايعا كەرى قايتارۋ تۋرالى شەشىمىنە نارازىلىق ءبىلدىرىپ، شەرۋگە شىققان.

 ال تايلاند ۇكىمەتى بولسا، وزدەرىنەن ساياسي باسپانا سۇراپ كەلگەن «ۇيعىر» ميگرانتتارىنىڭ اراسىنداعى داۋدى  پەكين مەن انكارا ءوز اراسىندا شەشۋى  ءتيىس دەپ سانايتىنىن جەتكىزگەن.

سونداي-اق، تايلاند پرەمەر-مينيسترى بەيسەنبى كۇنى اتالمىش داۋلى ماسەلەگە قاتىستى جاساعان رەسمي مالىمدەمەسىندە  پانا سۇراپ كەلگەن جۇزدەگەن ۇيعىردى ەل ۇكىمەتى قىتايعا كەرى قايتارعانىن راستادى. تايلاندتىڭ پرەمەر-مينيسترى پرايۋد چانو چاننىڭ سوزىنشە ۇيعىر بوسقىندارىنىڭ  تاعى ءبىر بولىگى تۇركيادان باسپانا سۇراپ بارعان.

سونىمەن قاتار، قىتايدىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى تايلاندتى باسپانالاۋعا نيەتتى  ۇيعىر بوسقىندارى تۋرالى اقپاراتقا قاتىستى ارنايى مالىمدەمە جاساعان.

وندا «ۇيعىرلار - جۇڭگو حالىق رەسپۋبليكاسى اۋماعىندا ءتاتۋ-تاتتى تۇرىپ جاتقان 56 ەتنيكالىق ۇلتتىڭ ءبىرى. سوندىقتان ەڭ اۋەلى ولدار قىتايلار بولىپ ەسەپتەلەدى. ەگەر قانداي دا ءبىر جۇڭگو تۇرعىنى شەتەلگە زاڭسىز ءوتىپ كەتسە، وندا ۇكىمەت سول ەلمەن ىنتىماقتاستىعىن كۇشەيتۋى ءتيىس» دەپ مالىمدەگەن.

قازىرگى تاڭدا قىتايدىڭ شىڭجاڭ ولكەسىندە 9 ميلليونعا جۋىق ۇيعىر ەتنوسى تۇرادى. قحر ۇكىمەتى تاراپىنان شىڭجاڭ ۇيعىرلارىنا اۆتونوميالىق اۋدان ستاتۋسى بەرىلگەن. قازىرگى تاڭدا جۇڭگو اۋماعىندا تىرشىلىك ەتىپ جۇرگەن 56 ەتنيكالىق ۇلتتىڭ ءبىرى – ۇيعىر بەلسەندىلەرى بىرنەشە مارتە ۇلتارالىق قاقتىعىستاردا ءدۇردارازدىق تۋدىرۋعا تىرىسقان بولاتىن. الايدا، جۇڭگو قۇقىق قورعاۋ قىزمەتكەرلەرى ولاردى باسىپ وتىرعان.   ال بۇل قاقتىعىستارعا قاتىستى تۇركىلەردىڭ مۇددەسى ءۇشىن شىر-پىر بولاتىن  تۇركيا رەسپۋبليكاسى  مەن باتىس ەلدەرىندەگى ۇيعىر بەلسەندىلەرى جۇڭگو ۇكىمەتى جەرگىلىكتى ۇيعىرلاردىڭ ءدىني جانە ساياسي بوستاندىعىن شەكتەپ وتىر دەپ سىناعان.  ءتىپتى، ولار ۇيعىر ەتنيكاسىن  قولداۋ اكسيالارىن  دا ۇيىمداستىرعان. ال جۇڭگو ۇكىمەتى بۇل ايىپتاۋلاردى جوققا شىعارىپ وتىر.

نۇرگەلدى ءابدىعاني ۇلى