قارا قانشىق

كورشى شالدا
بار ەدى قارا قانشىق،
كوپ ۇرمەيدى،
كوپ يتپەن جاعالاسىپ.
ۇلىعان داۋىسىنان ويانادى،
اي مەن جەردى 
جالعايتىن اراقاشىق.

قان جۇرەككە
قالعان با ۇيىپ قايعى؟!
ءوز تاعدىرىن
وزگەشە تۇيىقتايدى.
ءبىر بەكزاتتىق
قانىندا قالعانى ما؟
توبەتتى
مەنسىنبەيدى، ۇيىقپايدى!

تاۋعا تارتىپ
كەتەدى ءار اقپاندا، 
ۇيدە وسكەنمەن،
تاعى قىپ جاراتقان با؟
تاڭىردەن 
جىبەرىلگەن سىرتتان شىعار،
اباداننىڭ 
ۇرپاعىن تاراتقانعا.

ارلانمەن
تىم جاقىنداپ ارالارى،
ەمشەكتەرى 
سالبىراپ ورالادى.
جاۋىرىننان
كورەتىن جورتقان جولىن
كارى شالدىڭ
ءدال كەلىپ جورامالى.

كۇندىز ۇرمەي،
ال تۇندە ۇلىدى ما؟!
دوڭبەكشىدى
كارى شال قىلىعىنا.
سول ءتۇنى
تۋ بيەنى جارىپ جەپتى،
جەرىك بولىپ
ىشتەگى قۇلىنىنا.

"كوز جازىپ قالام با؟"

-دەپ جالعاسىنان!
ءىزىم-عايىم
جوق بولدى اۋلاسىنان،
يتتىگى 
ۇيشىگىندە قالعان قانشىق،
سوڭعى مارتە
ءۇرىپتى تاۋ باسىنان.

قارا قانشىق
بولسا دا قارا باسقىر.
تاعى عوي
تاعدىرىنا قاراماس قۇر.
التايدا 
اۋىق-اۋىق كەزدەسەتىن،
وسىنىڭ
ۇرپاعى عوي قارا قاسقىر.

          ** *

سەزىمىڭ
سۋالدى دەپ سەزىكتەن بە،
ءسوز بوراتپا،
مەن جايلى كەزىككەنگە!
ءور مىنەزگە،
تاكاپپار باسىڭدى ءيىپ،
ءومىر ءسۇر
تاعدىرىڭا ءتوزىپ، كون دە!

البىرتپىز
اساۋلىعى باسىلماعان،
جانار عوي،
جابىققاندى جاسىرماعان
سۋىت جۇرسەم
سالقىن دەپ قابىلداما،
ابادانىم 
كەلدى دەپ اسىل ماعان.

كوركىڭنەن
اينالايىن گۇل وڭدەستىم،
ومىردە
تىعىرىققا تىرەلمەس كىم؟!
ەلەگىزىپ 
ەركەم-اۋ ەلەڭدەمە،
ءتۇن ىشىندە
ەرتتەلسە كۇرەڭ بەستىم.

بۇزباشى 
مەن كەلگەندە ىرەڭىڭدى،
جايىپ شىق
ساۋساعى بار جۇرەگىڭدى
ءتىلسىز نەگە
تۋدىڭ دەپ تەرگەمەشى،
تاڭ اتا 
تەرلەپ كەلگەن كۇرەڭىمدى.
 

كوزى-كۇن، كىرپىگى-نۇر

" كۇرسىنگەنىم"-دەپ
ءتۇسىن كۇن كۇركىرىن،
مىڭ سۇراقتان
قۇرالعان مىڭ ءبىر ءتۇنىم.
الەمدى جارىق 
قىلىپ جىبەرەدى،
كورىكتىم، 
كۇن-كوزدەرىڭ، نۇر-كىرپىگىڭ!

كۇن كوزىڭە 
عاشىق بوپ، شىراي بەرگەن
قىمسىنىپ 
قۇشاقتاعام قۇماي بەلدەن.
"جۇماق" دەگەن 
ەكەن-اۋ جەر بەتىندە،
"حور قىزىن" 
اياماپتى قۇداي مەننەن.

سەنسىز ءومىر، 
ولەڭ دە قايدا ماعان؟
جالعىزدىقتان 
جابىعىپ ايعا قونام.
جۇرەگىمە تامادى 
ءمولت-مولت ەتىپ،
كىرشىكسىز نۇر 
كوزىڭنەن تايعاناعان.

سەزىنشى 
سەزىمىمنىڭ سىركىرىن ءبىر،
وتسە ەگەر 
وكىنەمىن ءبىر كۇنىم قۇر،
قاراڭعىدان 
جانىمدى قۇتقاراتىن،
جارىمنىڭ 
كوزدەرى-كۇن، كىرپىگى-نۇر!

اپا

ۇمىتقام جوق
اپا جان-مالتاڭدى ءالى،
ءشول باساتىن
سول ەدى قالتامداعى.
قايماق قوسىپ
قانت سالىپ بەرەتۇعىن،
تاڭدايىمدا
تۇر ءالى تالقان ءدامى.

ولەڭ جازدىم
كەش قىلماي ەرتە كۇندى،
سودان ىزدەپ
تابامىن ەرتەڭىمدى.
اپا جان،
تىڭداۋشى ەدىم قۇلاق سالىپ
ىرگەڭدە
جاتىپ الىپ ەرتەگىڭدى.

بىلەتىنسىز
ەركەلىك قىر-سىرىمدى،
تاسقا سوقپاي
ءوسىردىڭ تۇمسىعىمدى.
اق تاستىڭ
كولەڭكەسىن پانا قىلىپ،
ءيىرىپ
وتىرۋشى ەڭ ۇرشىعىڭدى.

بۇل بالاڭ
شىبىق مىنسە، ءورشىل ەدى،
شاۋىپ-شاۋىپ
كوڭىلىم كونشىگەدى
بۇزاۋ بەتىن
تاستاسام ءبىر قايىرىپ،
اپاما توي
جينايتىن كورشىلەردى.

اپا، بىزدەن
سەن ەرتە الىستادىڭ،
ءومىر دەيتىن
ءسىز وتكەن اعىستامىن.
وعلان ەتكەن
ق ۇلىنىڭ وسال ەمەس،
وسى ولەڭدى
رۋحىڭا باعىشتادىم!
 

قامشى

شاباندوزدان
شىعا قويماس سەرت جۇتاڭ،
اتقا شاپسام
جالىن قۇشىپ، ءورت جۇتام.
سايگۇلىكتىڭ
جانار جاسىن سۇرتەتىن،
بايگە قامشىم
توبىلعى ساپ، ءتورت تۇتام.

جىلقى مىنسەم
كوڭىل اۋماس كۇيبەڭگە.
ىستىق قانىم
تامىرىمدا بيلەۋدە.
تالىس تەرى
ايىرىلىپ كەتەدى،
دويىر قامشىم
ءيىرىلىپ تيگەندە.

تورىمەنەن
توپقا كىرسەڭ بۋ اڭساپ،
ابىروي عوي
سالىم سالىپ قۋانساق!
ايبات بەرگەن،
قايرات قوسقان بويىما،
كوكپار قامشىم،
جىلان تەرى، جۋان ساپ.

اربا شەگىپ،
جەلىسىنە شالقىماۋ،
پاي-پاي دەۋسىز،
وتكەن ءومىر ولقىلاۋ.
دارتە باسىن
ءۇش اينالىپ ورايدى،
سوپى قامشىم
ۇزىن قۇلاش، جالقى باۋ.

جىلقى سىرىن
ءبىر ادامداي تۇسىنەم،
تاڭداپ مىنەم
تارلانبوزدى ىشىنەن.
يىرەمىن
اساۋى كوپ ءۇيىردى،
ءۇش شىعىرشىق
ءۇيىر قامشى مىسىمەن.

جانعا قۋات
سايگۇلىككە باي دالام
تەكتىلەرى
تۇعىرىنان تايماعان.
اساۋ مىنسەم
باس بەرمەيتىن، باعىنباي
باپتاۋ قامشىم
دەنەسىندە ويناعان!

ءومىر مىناۋ
قىسقا قامشى سابىنداي،
ارعىماق كۇن
ءوتىپ جاتىر ساعىمداي،
قارا ولەڭىم-
بايگە بەرمەس قارا كەر،
كەلەدى انە،
اۋىزدىققا باعىنباي!

 ار -قار

تاۋدان اققان بۇلاقتار،
تەڭىزدەرگە سۋ ارالاس مۇڭ قۇيىپ،
بۇلتتان سۇراپ، نوسەرىن،
تەلمىرەدى كوك اسپانعا تۇڭعيىق.
اكەسى – قۇز اقساقال،
ەڭ جۇپارلى اۋا جۇتقان ارقاردىڭ،
تاستان ءتولىن ورگىزگەن،
شەشەلەرى شىت بايلاعان شىڭ بيىك!

كيەلىم-اي قۇزداعى،
بۇعاناسى بىرگە قاتقان شەرىمەن،
قايدا كەتتىڭ، تەكتىم- اۋ؟!
بىلتىر عانا وكپەتىدەن كورىپ ەم،
ەي، ادامزات جەرىنەم،
قۇلجالارىم نەگە بەزدى جەرىنەن،
ارقارلاردىڭ كوز جاسى،
قاردىڭ سۋى- ەتەكتەگى ەرىگەن!

ماڭدايلارىن تاڭىرگە،
تۇياقتارىن قارا تاسقا سۇيدىرگەن،
اق سۇيەكتى جانۋار؛
اۋقاتتارى ادام باسپاس شۇيگىننەن
ويناقتاڭدار، كەتپەڭدەر،
«ارى قارداي» تازالارىم سەندەرگە،
اقىنداردىڭ اتىنان،
الاتاۋ مەن التايىمدى قيدىم مەن!

قۇلجالاردى ەڭسەلى،
ۋاقىت جەلى، مەرگەن كوزى كەمىتىپ،
سەركەشتەر دە سەرگەلدەن،
سەزەتىندەي تۇرعاندىعىن نە كۇتىپ؟
اۋماڭدارشى ارقارلار،
تۋعان ولكە ءبىزدىڭ بايتاق دالادان،
جىلاتپاڭدار تاۋلاردى،
قارا تاستىڭ قابىرعاسىن سوگىتىپ.

ەنەسىنىڭ جەلىنىمەن،
قوزىلاردىڭ قوس باۋىرىن سىزداتىپ،
ەي، پەندەلەر كوزى شەر،
قانىشەردەن تابا المايمىز ءبىز باقىت،
اياڭدارشى وتىنەم،
بىزگە تۇك تە باتپاسا دا قايعىسى،
كارى تاۋلار جوقتايدى،
كۇڭىرەنىپ، كىرپىگىنە مۇز قاتىپ.

ادام عانا كىنالى،
قۇستار كەتىپ، اڭدار اۋعان ءار كوشكە،
سونىڭ ءبارىن قايتارىپ،
ءبىراق تىلەك، بەلۋاردان ار كەشسە،
ابايلاڭدار اڭكوستەر،
اشكوزىڭدى قاداي بەرمەي تەكتىگە،
ارقارلاردىڭ زاۋالى،
تاۋ باسىنان تاس دومالاپ، قار كوشسە!

ىشكى شەر

ۇساق تىرلىك
بايلايدى امال قانشا؟
شارۋا بىتپەس
جالعاننان جوعالعانشا.
ءجۇر دوسىم،
تاۋعا شىعىپ سەرۋەندەيىك.
قالادا قاپاس
ويعا قامالعانشا.

قايىرىمسىز
بۇل قالا جارقىراعان،
دالامىزدان
ساداعا پارقى ماعان.
ءجۇر دوسىم،
سەرىگىم بول، ەرشى ماعان.
قاسقا ايعىردى
مىڭگىزەم ارقىراعان.

جۇرەك كىرىن
جاڭبىرمەن جۋساڭ تۇنىق.
يىسكەيمىز
قىرلاردان جۋسان جۇلىپ.
قىمىز ءپىسىپ،
ءسۇرى ەت قايناعانشا،
قوس ايعىردى
كەلەمىز بۋساندىرىپ.

تاستاشى
ءبىر مەزەتكە تاس قالاڭدى.
نە بار دەيسىڭ
اۋىلدان باسقا ءماندى؟!
قۇمايدى دا
قاسىڭا قوسىپ بەرەم،
قارا جەردە
قۇتىلتپاس قاشقان اڭدى.

وعلانسىڭ عوي
جاسىڭنان ورتا كورگەن.
كىسى ەمەسسىڭ
سوڭىنان قورقاۋ ەرگەن.
جەلمەن تاراپ
ايعىردىڭ توقپاق جالىن،
شىڭ باسىنا
شىعامىز ارقار ورگەن.

تاۋدىڭ ۇلىن
تاس قالا قاماسىن با؟!
ءجۇر دوسىم،
اۋىل جاققا باراسىڭ با؟
ۇلىپ- ۇلىپ
قايتايىق ايعا قاراپ.
ءبورى جورتقان
تاۋلاردىڭ اراسىنا!

مەرەي قارتوۆ