سەپاراتيستىك پيعىلدارعا توسقاۋىل قويۋ كەرەك

/uploads/thumbnail/20170708202514205_small.jpg

«ءار ادام ءوز پىكىرىن بىلدىرۋگە قۇقىلى» دەگەن ءتامسىلدى ءجيى ەستيمىز. ادەمى-اق ءسوز. الايدا، تاۋەلسىز قازاق ەلىندە تۇرىپ «قازاقستان رەسەيدىڭ ءبىر گۋبەرنياسى بولۋى كەرەك» دەگەن ءسوزدى اشىق ايتۋ بارىپ تۇرعان ارانداتۋشىلىق بولىپ ەسەپتەلەدى.

وكىنىشكە وراي، سوڭعى 2-3 جىلدان بەرى ەرمەك تايشىبەكوۆ دەيتىن ساباز الەۋمەتتىك جەلىگە شىعىپ، تاۋەلسىزدىگىمىزگە نۇقسان كەلتىرەتىن پىكىرلەر ايتۋدى ادەتكە اينالدىرىپ الدى. ءاۋ باستا ۇلتشىلدار ونىڭ پىكىرىنە «يت ۇرەدى كەرۋەن كوشەدى» دەپ قاراعان بولاتىن. الايدا، ول مۇنىمەن شەكتەلمەي جۇيەلى تۇردە قازاق ەلىنىڭ تاۋەلسىزدىگىنە قارسى پىكىر ايتا باستادى. سوندىقتان دا كەزىندە قازاق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى بۇل تۋرالى كوپ جازىپ، پىكىر ءبىلدىردى. وسىنىڭ ناتيجەسى بولسا كەرەك قازىرگى تاڭدا ەرمەك تايشىبەكوۆتىڭ ءىسىن جامبىل وبلىسى قورداي اۋداندىق سوتى قاراپ جاتىر.  ناقتىراق ايتساق وعان «الەۋمەتتىك، ۇلتتىق، رۋلىق، ناسىلدىك جانە ءدىني ارازدىقتى قوزدىرۋ» بابى بويىنشا ايىپ تاعىلىپ وتىر. اتالعان ايىپتى الماتى تۇرعىنى بوتاگوز يسايەۆانىڭ «Facebook الەۋمەتتىك جەلىسىندەگى تايشىبەكوۆتىڭ جازبالارى ۇلتارالىق ارازدىقتى قوزدىرادى دەپ سانايمىن» دەگەن ارىزى نەگىزىندە ۇقك قوزعاپ وتىر.

ءبىر قىزىعى ەرمەك تايشىبەكوۆ سوتتى كەيىنگە شەگەرىپ قۋلىققا باسىپ جاتقان سياقتى. ماسەلەن، سۋديا سارسەنبى كۇنى تەرگەۋ جۇرگىزۋ ءتارتىبىن قاراۋدى جوسپارلاعان بولاتىن. الايدا، سوتالۋشى «ءىس ماتەريالدارىمەن تانىسپاعانمىن» دەگەن سوڭ سوت وتىرىسى قاراشانىڭ 9-ىنا اۋىستىرىلدى. سونداي-اق، سوتتالۋشى سۋديا مەن پروكۋروردان قولىن قىلمىستىق كودەكسكە قويىپ، «سوت پروسەسى كەزىندە جەكە ساياسي كوزقاراستارىم ەمەس، زاڭدى عانا باسشىلىققا الامىن» دەپ انت بەرۋىن ءوتىندى. ايتسە دە سۋديا ايىپتالۋشىنىڭ بۇل ءوتىنىشىن ورىنداۋدان باس تارتتى.

جالپى سوت وتىرىسىندا ەرمەك تايشىبەكوۆ ءارتۇرلى ورىنسىز ۇسىنىس ايتىپ، سۋديانى مازاق ەتىپ جاتقانى انىق بايقالادى. بۇعان ارينە تاڭعالۋعا بولمايدى. ويتكەنى ول قازاق ەلىنىڭ تەرريتوريالىق تۇتاستىعىنا كۇمان كەلتىرىپ، ءتىپتى ونىڭ شاڭىراعىنىڭ شايقالۋىنا مۇددەلى بولىپ وتىر. ەندەشە ونىڭ سۋديانى سىيلاماي مازاق ەتۋى قالىپتى جاعداي ەمەس پە؟ سونداي-اق ونىڭ سوت وتىرىسىن كەيىنگە قالدىرىپ، بۇلتاقتاۋى دا كەزەكتى قۋلىق بولۋى مۇمكىن. بۇل تۋرالى سوت وتىرىسىنا ارنايى بارىپ قاتىسقان «اڭىز ادام» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى جارىلقاپ قالىباي مالىمدەدى.

ەرمەك تايشىبەكوۆتىڭ سوتىنا قورداي اۋدانىنا ارنايى بارىپ قاتىستىم. سوت بەلگىلەنگەن ۋاقىتىنان 2 ساعاتقا كەش باستالدى. مەنىڭ ويىمشا ەرمەك سوتتى بولدىرماۋعا نەمەسە بارىنشا كەيىنگە ىسىرۋعا بارىن سالىپ جاتىر. ماسەلەن سوت باستالاردا ول سوتقا ءبىر تالاپ قويىپ ەدى، سۋديا سونى ەكى ساعات تالقىلاپ، ساعات 17.00-دە سوت پروسەسىن باستادى. سونداي-اق، تايشىبەكوۆ «مەن بەس تومدىق سوت ماتەريالدارىمەن تانىسپادىم، ماعان تانىسۋعا 4-5 كۇن بەرىڭىز» دەدى. ونىڭ نەشە ءتۇرلى بۇلعاقتى ويلاپ تابا بەرگەنىنە قاراعاندا، ونىڭ استىرتىن جۇمىس ىستەپ وتىرعان مىقتى زاڭ كەڭەسشىلەرى بار سەكىلدى،دەيدى جارىلقاپ قالىباي .

قانشا جەردەن ەرمەك تايشىبەكوۆتىڭ استىرتىن قولداپ وتىرعان زاڭگەرلەرى بولسا دا سۋديا وعان ءتيىستى جازاسىن بەرۋى كەرەك. ويتكەنى، «قازاقستان رەسەيدىڭ ءبىر گۋبەرنياسى بولۋى كەرەك» دەپ، قازاق ەلىنىڭ تاۋەلسىزدىگىنە كۇمان كەلتىرگەن سەپاراتيستىك پيعىلداعى ادامنىڭ تايراڭداپ جۇرۋىنە ەشقانداي قاقىسى جوق. ونداي نيەتتىلەر دەر كەزىندە انىقتالىپ، ءتيىستى جازاعا تارتىلۋى ءتيىس. ەگەر ءبىز بۇگىن ونىڭ ارەكەتىنە كوز جۇما قاراساق، ەرتەڭ ونداعان، ءتىپتى جۇزدەگەن تايشىبەكوۆتەر شىعۋى مۇمكىن. سوندىقتان دا، ەل ىرگەسىن بۇزۋدى كوكسەگەن تايشىبەكوۆ زاڭ بويىنشا ءتيىستى جازاسىن الۋى كەرەك.

 

 سەرىك جولداسباي

 

 

قاتىستى ماقالالار