جاڭا ەڭبەك كودەكسى قانداي جاڭالىقتارعا يە؟

/uploads/thumbnail/20170708203133164_small.jpg

وتكەن اپتادا قازاقستان پارلامەنتى جاڭا ەڭبەك كودەكسىنىڭ جوباسىن ماقۇلدادى. جاقىن كۇندەرى ەڭبەك قاتىناستارىن رەتتەيتىن باس قۇجاتقا ەلباسى قول قويادى. بۇل تۋرالى «قامشى» پورتالى حابارلايدى.

جاڭا كودەكستە داعدارىس جاعدايىنداعى ەڭبەك قاتىناستارى ارقاۋ بولعان ماسەلەلەر ەنىپ وتىر. ەڭ الدىمەن ەڭبەك كەلىسىم-شارتىنا وزگەرىستەر ەنگىزۋ ءتارتىبىنىڭ جەڭىلدەتىلۋىن ايتۋعا بولادى. جاڭا قۇجاتتا جۇمىس بەرۋشىگە قارجىنى ۇنەمدەۋ ماقساتىندا جۇمىسشىلاردى قىسقارتۋدىڭ ورنىنا تولىق ەمەس جۇمىس ۋاقىتىنا كوشۋ نەمەسە جۇمىسكەردى باسقا جۇمىسقا اۋىستىرۋ مۇمكىندىگى بەرىلگەن. جۇمىس ورىندارىن ساقتاپ قالۋ ماقساتىندا كاسىپورىن توقتاپ تۇرعان ۋاقىتتا جۇمىسشىلاردى اۋىستىرۋ مەرزىمى بۇرىنعى ءبىر ايدىڭ ورنىنا كاسىپورىن توقتاپ تۇرعان تولىق مەرزىمگە اۋىستىرىلعان. سونداي جاعدايلاردا جۇمىس بەرۋشىگە قىزمەتكەرىن دەنساۋلىققا زيان كەلتىرمەيتىن كەز-كەلگەن بوس لاۋازىمعا اۋىستىرۋ قۇقىعى بەرىلگەن.

سونداي-اق، قۇجاتقا جۇمىس بەرۋشىنىڭ باستاماسىمەن ەڭبەك كەلىسىم-شارتىن بۇزۋعا نەگىزدەمە ەنگىزىلگەن. ياعني، كەلىسىم-شارتتى توقتاتۋعا «ءوندىرىس، اتقارىلاتىن جۇمىس پەن كورسەتىلەتىن قىزمەت كولەمىنىڭ كەمۋى، سونىڭ سالدارىنان ۇيىمنىڭ ەكونوميكالىق جاعدايى تومەندەۋى» جۇمىس بەرۋشى تاراپتىڭ كەلىسىم-شارتتى دوعارۋىنا نەگىز بولماق. الايدا، جۇمىسشى بۇل تۋرالى ءبىر اي مەرزىم بۇرىن ەسكەرتىلىپ، ءبىر ايلىق ورتاشا ەڭبەكاقى كولەمىندە جاردەماقى الا الادى.

سونىمەن قاتار، جۇمىس بەرۋشى زەينەت جاسىنا جەتكەن جۇمىسشىمەن كەلىسىم شارتتى بۇزۋ، كەز كەلگەن كاتەگورياداعى جۇمىسكەرلەرگە سىناق مەرزىمىن بەلگىلەۋ سىندى قوسىمشا قۇقىقتارعا يە بولىپ وتىر.

ەڭبەكاقى تاعايىنداۋ، تولەۋ ماسەلەلەرىنە دە جاڭا كودەكس ءبىرقاتار جاڭالىق اكەلمەك. كودەكستە جۇمىس بەرۋشىنىڭ ءوز ەركىمەن، جۇمىسكەرلەردىڭ ۇسىنىسىمەن جالاقى تاعايىنداۋ، تولەۋ ەرەجەلەرى ۇسىنىلعان.

الايدا، كودەكس اۆتورلارى مۇندا كاسىپوداقتاردىڭ وكىلەتتىگى كەڭەيتىلەدى دەگەنمەن، سول كاسىپوداق ۇيىمدارىنىڭ ءبىرشاماسى جاڭا كودەكسكە قارسىلىق تانىتىپ وتىر. ءتۇرلى سالاداعى كاسىپوداقتاردىڭ باسىن قوسقان  قازاقستان كاسىپوداقتار فەدەراسياسى (قكف) «جاڭا جوبادا جۇمىسشىنىڭ جۇمىس بەرۋشى ەركىنە تاۋەلدى بولىپ قالعانىن، جۇمىس بەرۋشىگە كەلىسىمشارتتى ءوز قالاۋىمەن ۇزارتۋعا، قايتا جاساۋعا، سىناق مەرزىمىندەگى جۇمىسشىنى جۇمىستان شىعارۋعا قۇقىق بەرىلگەنىن، جاس ماماندار، مۇگەدەكتەر قۇقىعى قامتىلماعانىن، جۇمىس بەرۋشىنىڭ «ەكونوميكالىق سەبەپتەر» دەگەن بۇلىڭعىر ۋاجبەن جۇمىسشىنى جۇمىستان بوساتۋ قۇقىعى بەكىتىلگەنىن، جۇمىس ۋاقىتىنان تىس ەڭبەكتىڭ اقىسى قىسقارعانىن، جۇمىس بەرۋشىنىڭ جالاقى كولەمىن ءوزى تاعايىنداي الاتىنىن، جۇمىس بەرۋشىگە ۇجىمدىق شارتتاعى جالاقى يندەكساسياسىن وزگەرتۋگە قۇقىق بەرىلگەنىن، كاسىپوداقتاردىڭ ەڭبەك زاڭىنىڭ بۇزىلماۋىن قاداعالاۋ قۇزىرى قارالماعانىن» ايتىپ، مۇنداي جوباعا قارسى ەكەنىن مالىمدەدى. ءتىپتى، ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى ءىرى كاسىپورىندار جۇمىسشىلارىنىڭ باسىن قوسقان 16 كاسىپوداق باسشىلارى جاڭا كودەكسكە قارسىلىقتارىن جازىپ پرەزيدەنت پەن پرەمەر-مينيستردىڭ اتىنا حات تا جولداعان.

سونىمەن، قوعامدا ءتۇرلى پىكىرلەرگە ارقاۋ بولعان جاڭا ەڭبەك كودەكسىنىڭ جوباسى پارلامەنتتە ماقۇلداندى. داۋلى ماسەلەنىڭ سوڭعى نۇكتەسىن پرەزيدەنتتىڭ ءوزى قويادى.

دارحان مۇقان

قاتىستى ماقالالار