ەرلان ىدىرىسوۆ: قازاقستاندى رەسەيدەن ەشكىم الىستاتا المايدى

/uploads/thumbnail/20170708210010882_small.jpg

قازاقستاننىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ەرلان ىدىرىسوۆ قازاقستاندى رەسەيدەن بىرەۋلەر الىستاتا الادى دەپ ويلاۋ قاتە ەكەنىن مالىمدەدى، - دەپ حابارلايدى «قامشى» پورتالى «قازاقستان جاڭالىقتارىنا» سىلتەمە جاساپ.

ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا، قازاقستاننىڭ بۇگىنگى ۇستانىمى «بارلىعىنا ۇتىمدى» فيلوسوفياسىنا ساي كورىنەدى. ەرلان ىدىرىسوۆ مىرزا بارلىق قاتىسۋشىلاردىڭ مۇددەلەرىندەگى الشاقتىققا قاراماستان ەۋرازيا جانە ورتالىق ازيا الاڭى مۇددەلەر ۇيلەسىمىن قامتاماسىز ەتە الادى دەپ سانايدى. ونىڭ ويىنشا، ءار ەلدىڭ ءوزىنىڭ ايتارلىقتاي ارتىقشىلىقتارى بار.

«ەشكىم قازاقستاننىڭ ەڭ ۇلكەن كورشىمىز رەسەيگە جاقىندىعىن جوققا شىعارا المايدى. ءبىزدى تاريح، دەموگرافيا مەن مادەنيەت بىرىكتىرەدى. سوندىقتان، ءبىزدى رەسەيدەن بىرەۋلەر الشاقتاتا الادى دەپ ويلاۋ قاتەلىك بولادى» دەدى مينيستر سارسەنبى بۇگىن وتكىزگەن باسپا ءسوز ءماسليحاتىندا.

سونداي-اق، مينيستر ورتالىق ازيا ەكونوميكاسىن قولداۋ رەسۋرستارىنا يە قىتايدىڭ دا ەكونوميكالىق پوتەنسيالىن جوققا شىعارۋ مۇمكىن ەمەس دەپ سانايدى. ە. ىدىرىسوۆ مىرزا اقش پەن ەۋروپا ەلدەرىنىڭ دە تەحنوگيالىق پوتەنسيالىنا ءتيىستى باعا بەرۋ كەرەك دەگەن پىكىردە.

«ۇشىنشىدەن، ەشكىم باتىستىڭ – اقش پەن ەۋروپانىڭ جوعارى تەحنولوگيالىق پوتەنسيالىنا داۋ ايتا المايدى. ولاردا وزىق تەحنولوگيالار، تاجىريبەلەر مەن كەڭ تاراعان بيزنەس-ستاندارتتار بار»، - دەيدى ول.

 ەلدىڭ مۇددەسىن حالىقارالىق دەڭگەيدە قورعاۋعا ءتيىس سىرتى ىستەر ءمينيسترىنىڭ بۇل مالىمدەمەسى قازاقستاندىق مۇددەدەن گورى، سولتۇستىك كورشىنىڭ كوڭىلىن تابۋدى عانا ماقسات ەتكەن قۋلىققا كوپ ۇقسايدى. ولاي دەيتىنىمىز، رەسەيگە قاتىستى ماسەلەلەردە قازاقستاندىق بيلىك ۇنەمى قوعامدىق پىكىردەن الشاق ۇستانىمىن تانىتىپ كەلەدى. رەسەيلىك سۋ-24 ۇشاعىن تۇركيالىق اسكەريلەر ءوز اسپانىندا اتىپ قۇلاتقاندا دا سىرتقى ساياسات سالاسىندا ۇزاق جىلدىق تاجىريبەسى بار سەنات ءتوراعاسى قاسىم-جومارت توقايەۆ تۇركيا بيلىگىن اشىق ايىپتاپ، رەسەيدى قولدايتىن پىكىر ءبىلدىردى.

بۇعان دەيىن رەسەيلىك اقپارات قۇرالدارى ەۋرازيالىق وداق ەلدەرى ورتاق ۆاليۋتاعا كوشۋى كەرەك دەگەن ۇسىنىستى كەڭىنەن ناسيحاتتاعاندا دا قازاقستاننىڭ سىرتقى ىستەر ۆەدومستۆوسى بۇل ماسەلەگە قاتىستى ەل بيلىگىنىڭ ناقتى ۇستانىمىن جەتكىزە المادى. «ورتاق ۆاليۋتاعا كوشۋ كۇن تارتىبىندە تۇرعان جوق» دەگەن ءدۇدامال پىكىر بار بولعانى پرەزيدەنت كەڭەسشىسى – باسپا ءسوز حاتشىسى داۋرەن ابايەۆتىڭ اۋزىمەن ايتىلدى.

رەسەي مەن تۇركيا شيەلەنىسى سالدارىنان قازاقستاندىق جۇك كولىكتەرى رەسەي شەكاراسىنان وتە الماي تۇرىپ قالعاندا دا قازاقستاندىق ديپلوماتتار ماسەلەنى حالىقارالىق قاتىناستار تالاپتارىنا ساي شەشۋگە ارالاسپادى. قازاق كاسىپكەرلەرىنىڭ مۇددەسىن «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى عانا قورعاپ شىعىپ، تۇركيادان تاسىلاتىن تاۋارلاردى ەلگە رەسەيدى اينالىپ وتەتىن باعىتتار بويىنشا جەتكىزۋگە شاقىردى. سانامالاي بەرسە، مۇنداي مىسالدار جەتىپ ارتىلادى.

ەرلان ىدىرىسوۆ مىرزا «رەسەي مەن قازاقستاندى ورتاق تاريح پەن مادەنيەت بايلانىستىرادى» دەگەن جاتتاندى ۇرانمەن قاراما-قايشىلىقتاردى بۇركەمەلەي سالعىسى كەلەدى. ايتپەسە، تاريحتى قوزعاساق رەسەي تاراپىنان قازاقتارعا جاسالعان قىسىم مەن قورلىقتىڭ نەشە اتاسىن تاباسىز. ال، ەندى قىتايدىڭ ەكونوميكالىق پوتەنسيالى مەن باتىستىڭ وزىق تەحنولوگيالارىنا «ءمان بەرە» سويلەۋىن قازاقستان بيلىگىنىڭ «كوپ ۆەكتورلى ساياسات» دەپ ات قويىپ، ايدار تاققان ساياسي قۇيتىرقىلىعىنا ءتان كەزەكتى ارزان قۋلىق دەمەسكە شارا جوق.

جومارت ابدوللا ۇلى

 

قاتىستى ماقالالار