قانە، شىققان ءمۇيىزىڭ؟..
«ءبىر ساتكە دە بىتپەي جاتقان ءىسى بارىن جوقتاتپاي،
بۇل قازاققا كۇندىز-تۇنى توي جاساتشى توقتاتپاي»،-
دەگەن ەكەن مەنىمەنەن بىتىسپەيتىن ءبىر جاۋىم،
پەيىلى ونىڭ قاپ-قارا ەدى تۇتىنىندەي مۇرجانىڭ.
قادىرلەيسىڭ ەڭبەگىڭمەن تاپقان ناننىڭ ءۇزىمىن،
ايتشى قازاق، وسى تويدان قانە، شىققان ءمۇيىزىڭ؟
جالتاقتا ما جەرگە قاراپ، قاي جاقتا وي، نازارىڭ؟
وسى ءسوزدىڭ جانى بار-اۋ، ويلاندىڭ با، قازاعىم؟..
نەتكەن ۇلت ەك، شارشامايتىن تويلاۋدان؟..
شاشقان كەزدە، بىر-بىرىنەن اسادى،
جوق نارسەدەن ءبىر «ۇلكەن توي» جاسادى.
جارالعانداي ءبىزدىڭ حالىق توي ءۇشىن،
سونشا نەگە شالقىپ، ەسىپ، تاسادى؟
تاۋسىلعانمەن «تويعا» جيعان-تەرگەنى،
باسىلماي تۇر ويسىزداردىڭ كەردەڭى.
قالا، اۋىل - كۇل-قوقىسقا كومىلگەن،
ەمىن-ەركىن دەمالىستىڭ بەرگەنى.
ءدال وسىلاي جارالعانداي تۋعاننان،
اڭكى-تاڭكى كورەرمەن مەن تىڭدارمان.
ەلىمىزدىڭ بارلىق تەلەارناسى -
كىلەڭ ويسىز جىن-ويناقپەن جىندانعان.
مۇرشا بولماي ءبىر نارسەنى ويلاۋعا،
ءبىر ىسكە دە تەرەڭىرەك بويلاۋعا،
ءار وتباسى، ءاربىر ادام، بار، جوقتا -
مىنە، ءتورت كۇن، قازاق ەلى تويلاۋدا...
جەمقورلار ءجۇر، جارىس جاساپ تويماۋدان،
ءبىر شارشاماي ويران جاساپ، ويراننان.
بۇل نە ءوزى، ايتىڭدارشى، اعايىن،
نەتكەن ۇلت ەك، شارشامايتىن «تويلاۋدان»؟..
ساناداعى ارپالىس...
قار جاپقانمەن قىراتتى،
كۇننىڭ كوزى شۋاقتى.
الماتىدا قىس ەمەس،
تۋرا كوكتەم سياقتى.
دالا دا كىر، قار دا كىر،
جاتقان قوقىس اندا كىل.
الاباجاق كوشەدە،
الاباجاق قار جاتىر.
اياز، بوران - ارمانداي،
كەلمەس جاقتا قالعانداي.
سوڭعى جىلدار قىسىمىز
قىسقا ۇقساماي قالعانداي.
كۇن - جەرىگەن قاعىنان،
ب ا ق - تايعانداي باعىنان.
نەگە ەكەن بىلمەيمىن،
ءاپپاق قاردى ساعىنام.
ءبىر دە انىق، ءبىر دە ەلەس،
قالا كەزىپ ءجۇر مە ەلەس؟
الماتىدا قىس ەمەس،
كوكتەم دە ەمەس، كۇز دە ەمەس.
ءبىر جان جوقتاي ەس قاتقان،
اۋمەسىرلەر ءتوس قاققان.
بۇكىل قوعام - مەزگىلدەي،
كىر-قوجالاق، بەس باتتام.
قازاعىما - جات قوعام،
جات قوعامعا تاپ بولام.
ال، سانام دا ءسات سايىن،
الاي-دۇلەي اق بوران...
ىشكەنىم ۋ ما، بال ما ەكەن؟..
ءبىر پانا تاۋىپ ولەڭنەن،
تۇلا بوي، تۇتاس دەنەممەن،
كەلەمىن ءالى الىسىپ،
ادىلەتسىزدىك دەگەنمەن.
تال تۇستە ۇلتىم تونالدى،
جاسقانشاق جانە بوپ الدى.
ءبىر باستىڭ جايىن ويلاسام،
ءبارى دە باسقا بولار-دى...
جاقسىنى قالاي قيامىن؟
مەن كىمگە، قايتىپ سيامىن؟
ءوزىمنىڭ ەمەس، ۇلتىمنىڭ
كوز جاسىن قالاي تىيامىن؟
بەزبۇيرەك، تەكسىز، مالعۇندار،
قازىقتى قۇل عىپ الدىڭدار،
تۇتاس ءبىر ۇلتتى سوڭىندا
ازاپقا تۇتاس سالدىڭدار...
ىشكەنىم ۋ ما، بال ما ەكەن،
تاعدىردىڭ جولى تار ما ەكەن؟
ال، مەنىڭ اۋىر كۇيىمدى،
تۇسىنەر ءبىر جان بار ما ەكەن؟..
ءتىلىم-تىلىم جۇرەگىم...
(2016 جىلعى العاشقى جىر)
ۇرعان تاعدىر ىزعارى،
كوركەم بە ولار شەتىنەن؟
نەگە جۇرەك مۇزدادى،
كەتكەن كىمدەر بەتىمەن؟..
وعان كىمدەر كىنالى،
قوعام با الدە زامان با؟
ىشتە قايناپ تىنادى،
جاس تۇنادى جانارعا...
جاقسى جاندى اياۋلى،
جاماندىققا كىم قيار؟
باقىت ىزدەر باياندى
ساناسىندا مىڭ قيال...
ىستەر بولىپ ءار قالاي،
باسقا شارا جوق پا ەكەن؟
شالقىپ ءجۇرىپ بايقاماي،
وت باسقاندار كوپ پە ەكەن؟..
وسى جاعىن ويلاسام،
سىزدار كۇن-تۇن جۇرەگىم.
ال، سانامدا وي دا سان،
شاراسىزبىن بىلەمىن...
جۇرەك نەگە سىزدادى؟
ءسالت-داستۇرىم ءماندى ەدى.
ۇل مەن قازاق قىزدارى،
ءبىر زاماندا ارلى ەدى...
قايدا ارمان، تىلەگىم،
كىم تۇسىنەر جاعدايدى؟
ءتىلىم-تىلىم جۇرەگىم،
قان توقتاماي ساۋلايدى...
جورتقان كىمدەر تاعىداي،
كىمدى - كىمى الدايدى؟
بار سۇمدىقتى، جانىم-اي،
ايتۋعا ءتىل بارمايدى...
ءبىر قۇلاعان، ءبىر تۇرىپ،
ەستەن ءبىر كۇن تانار ما؟
ەر قازاعىم سىلكىنىپ،
قولعا دىراۋ الار ما؟..
مىنا تەكسىز سۇمداردى،
تىرقىراتىپ قۋار ما؟
الاستاعان جىنداردى،
ۇلتتىڭ كۇنى تۋار ما؟..
...ءسويتىپ، ۇلتقا ءوڭ كىردى،
بۇلتسىز اتتى تاڭدارىم.
كورىپ ولسەم سول كۇندى،
بولماس باسقا ارمانىم...
ناۋرىزدى اڭسايمىن!..
(حريستيان جاڭا جىلى الدىنداعى ءبىر وي بۇل)
الماتىدا الاباجاق،
ەرىگەن قار، كۇن تۇنجىر.
ساۋىسقان ءجۇر الا قانات،
ءبىر بەلگى مە مۇمكىن بۇل...
كوكتەم!.. وعان تىم ەرتە،
سوندا نەنىڭ بەلگىسى؟
وزگەرگەن بە بۇل ولكە،
تولماستاي بوپ كەمدىسى؟
جۇرتتىڭ ءبارى الا شاپىن:
«جاڭا جىل!» دەپ دۇرلىگەر.
نەنى ۇقتى، انا حالقىم،
مۇنىڭ سىرىن كىم بىلەر؟..
...گۇلگە ورانىپ دالا، قىرى،
قۇلپىراتىن بار ولكە.
ال، قازاقتىڭ جاڭا جىلى -
نۋرىزعا ءالى ەرتە...
سەزىم بالقىپ بۇل عاجاپقا.
ءوڭى كىرەر ءار سايدىڭ.
كوڭىل - گۇلدەر ءبىر زاماتتا،
سول كوكتەمدى اڭسايمىن...
جۇماش كەنەباي
