بۇگىن - قازاقتىڭ كورنەكتى اقىنى قادىر مىرزا ءالىنىڭ تۋعان كۇنى

/uploads/thumbnail/20170708210603794_small.JPG

بۇگىن قازاقتىڭ كورنەكتى اقىنى، قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى،  ق ر مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى، رەسپۋبليكالىق «تارلان»، حالىقارالىق «ازياس» (مونعولشادان اۋدارعاندا «تالانت») سىيلىقتارىنىڭ يەگەرى قادىر مىرزا ءالىنىڭ (1935-2011) تۋعانىنا 81 جىل.

1935 جىلى ورال وبلىسىنىڭ جىمپيتى كەنتىندە تۋعان. 1958 جىلى قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيلولوگيا فاكۋلتەتىن تامامداعان. ەڭبەك جولىن سول كەزدە جاڭادان اشىلعان بالالار جۋرنالى «بالدىرعاننان» باستاعان. 1962-1965 جج. «جۇلدىز» جۋرنالى رەداكسياسىندا پوەزيا جانە سىن ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى، جاۋاپتى حاتشى، باس رەداكتوردىڭ ورىنباسارى، 1968-1973 جج. «جازۋشى» باسپاسىندا قازاق پوەزياسى ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى، كەيىن قازاقستان جازۋشىلار وداعىندا پوەزيا سەكسياسىنىڭ كەڭەسشىسى بولعان.1993 جىلدان «بالاۋسا» باسپاسىنىڭ ديرەكتورى بولدى.

تۇڭعىش تۋىندىسى 1954 جىلى «پيونەر» جۋرنالىندا جاريالاندى. سودان بەرگى ۋاقىت ىشىندە 40-تان استام جىر جيناقتارى مەن ادەبي-سىن، ءان ولەڭدەرى مەن پروزالىق كىتاپتارى: «كوكتەم» (1959)، «دانىشپان» (1961)، «ساباق»، «وي ورمانى» (1965)، «دالا ديدارى» (1966)، «بۇلبۇل باعى» (1967)، «اق وتاۋ» (1968)، «كۇمىس قوڭىراۋ»، (1970)، «دومبىرا» (ەكى كىتاپ، 1971 جانە 1974)، «كەش» (1973)، «جەرۇيىق» (1976)، «قورامساق»، «كوكپار»، «قىزىل كىتاپ»، «الاقان» (1981)، «ساز سيقىرى» (1982)، «كۇندەر-اي» (1984)، سونداي-اق توقسانىنشى جىلدارى تاڭدامالى شىعارمالارىنىڭ بەس تومدىعى، ال 2001 جىلى «قازىعۇرت» باسپاسىنان 15 تومدىعى شىققان. بىرنەشە پەساسى ساحنادا قويىلعان. ەكى جۇزگە جۋىق ءان ماتىندەرىن جازىپ، «كۇندەر-اي» (1984) دەگەن اتپەن جەكە جيناق بولىپ شىقتى. كوپتەگەن ولەڭدەرى وقۋلىقتارعا ەنگەن. بالالارعا ارنالعان ولەڭ، جاڭىلتپاش، جۇمباق، مىسالدارمەن قازاق بالالار ادەبيەتىن دامىتۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوسىپ كەلەدى. ولار: «جاڭعالاقتار» (1960)، «دانىشپان» (1961)، «نويان قويان» (1962)، «الۋان پالۋان» (1963)، «ساباق» (1964).

ولەڭدەرى اعىلشىن، فرانسۋز، نەمىس،بولگار، ۆەنگر، فين ت.ب. كوپتەگەن شەتەل تىلدەرىنە اۋدارىلعان. ول ءوۆييدىڭ، ءرۋميدىڭ، گەينەنىڭ، گيۋگونىڭ، لەرمونتوۆتىڭ، ەسەنيننىڭ، راسۋل عامزاتوۆتىڭ، مەجەلايتيستىڭ، پەتيفيدىڭ ت.ب. جىرلارىن قازاق تىلىنە اۋدارعان.

«ۇكىلى ۇزىندىلەر» (1996)، «ءعيبراتناما» (2001)، «جازمىش» (2001)، «ەڭىرەپ وتكەن ەرلەر-اي» (2001)، «ءيىرىم» (2004)، «شىرعالاڭ» (2004)، «الماس جەردە قالماس» (2004)، ت.ب. كوپتەگەن كىتاپتاردىڭ اۆتورى.

ورىس تىلىندە «ۇيقىسىز تۇندەر»، «اق وتاۋ»، «بۇلبۇل باعى»، «دالا ديدارى»، «ساباق»، «الاقان»، «دومبىرا»، وزبەك تىلىندە «الاقان»، ءازىربايجان تىلىندە «بۇلبۇل باعى»، مونعول تىلىندە «شىمىر جاڭعاق» سياقتى كىتاپتارى باسىلدى.

1966 جىلى «وي ورمانى» جيناعى ءۇشىن قازاقستان لەنين كومسومولىنىڭ سىيلىعى بەرىلدى. 1980 جىلى «جەرۇيىق» جىر كىتابى ءۇشىن قازاق كسر مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى اتاندى. قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2007 جىلعا دەيىنگى ءانۇرانى اۆتورلارىنىڭ ءبىرى. 2001 جىلى تاۋەلسىز «تارلان» سىيلىعىن الدى. «پاراسات» وردەنىنىڭ يەگەرى (2005).

 "قامشى" سىلتەيدى

قاتىستى ماقالالار