Qalyń qazaq jurty erte zamannan aınalasyp kele jatqan kásipteriniń biri – mal sharýashylyǵy. Ata-baba izimen mal ósirýdi búgingi jurtshylyq myqtap qolǵa aldy. Aýyldyń tynys-tirshiligimen qatar órilgen tórt-túligi basty qazynasy. Búginde eski kásipti jalǵastyryp otyrǵan turǵyndardyń qarasy mol. Keıbir turǵyndar mal sharýashylyǵyn damytpaq nıette jeke kásip ashyp, mal basyn ósirýde. Memlekettiń aýyl halqyna qoldaý kórsetý maqsatynda óz sharýashylyǵyn bastap ári qaraı damytý úshin qomaqty qarajat alǵandar qarasy mol. Sonyń negizinde 2011 jyldan beri «Sybaǵa» baǵdarlamasy júzege asyryldy. Baǵdarlama aıasynda asyl tuqymdy jas mal ósirý agroónerkásip kesheni sýbektilerin iri qara mal jáne tuqymdyq buqa, negizgi quraldardy satyp alý jáne jóndeý, aınalymdaǵy qarajatty tolyqtyrý maqsatynda 1 mln teńgeden 18 mln teńgege deıin 7 jyl merziminde zańdy tulǵalarǵa, sharýa qojalyqtaryna, jeke kásipkerlerge mólsherlemesi — jyldyq 6% syıaqy qaryz beriledi. Qaryz alýshylarǵa qoıylatyn negizgi talaptar alýshynyń tóleý qabiletiniń bolýy jáne qarjylyq turaqtylyq, ótinish berilgen kúnnen bastap 3 aı merziminde salyq jáne búdjetke tólenetin basqa da tólemder bereshegi bolmaýy, sońǵy esepti kúnge (ótinish beretin aıda) EDB jáne qarjy ınstıtýttary aldynda merzimi ótken beresheginiń bolmaýy, jaǵymsyz nesıelik tarıhynyń joqtyǵy jóninde maldy ustaý qajetti ınfraqurylymnyń bolýy sıaqty talaptar qoıylady. «Sybaǵa» baǵdarlamasynyń basty ereksheligi qarjyny et baǵytyndaǵy sıyrlar men asyl tuqymdy buqalar alýǵa jumsalýy tıis. Kepildik múlik retinde turǵyzylǵan ýaqytyna qaramastan, aýyldyq jerdegi qujattary zańdy tirkeýden ótken jaǵdaıy qanaǵattanarlyq barlyq qurylys nysandary, avtotehnıkalyq múlikterdi qoıýǵa ruqsat etilgen. Qoıylǵan múliktiń quny alynǵan nesıeniń 130 paıyzyn jabýǵa jetkilikti bolýy tıis. Óz sharýashylyǵyn ashýǵa nıettengen azamattarǵa aıtarymyz mal ósirgiń kelse, ónimdiligi joǵary asyl tuqymdy mal ósirýge daǵdylaný qajet. Baǵdarlamanyń kózdegen maqsatyda iri qaranyń et baǵytyndaǵy tuqym tabynyn kóbeıtý. 25-30 sıyrmen birge bir asyl tuqymdy buqadan satyp alý mindettelgen.
Qansha jyldar boıy «Sybaǵa» baǵdarlamasy bizdiń aýdanymyzda da kórinis tabýda. Osy aýqymdy joba sheńberinde qarapaıym halyq iri qara sıyr malyn asyldandyryp, zor tabystarǵa jetýde. Aýdanda byltyrǵy jyly «Sybaǵa» baǵdarlama boıynsha 350 bas múıizdi iri qara malyn satyp alý josparlansa, 529 bas analyq sıyr, 27 bas asyl tuqymdy buqa maldary satyp alynyp bul kórsetkish 151,1%-ǵa jetken.
Endeshe, aýyl turǵyndarynyń basym kópshiliginiń nazaryna ilikken «Sybaǵa» baǵdarlamasy aıryqsha halyq arasynda qoldaýǵa ıe. Aldaǵy ýaqyttarda nesıe alyp, óz kásibin damytamyn deýshilerge baǵdarlamanyń múmkindikterine júginýge bolady. İri qara múıizdilerdiń sany men sapasyn joǵarylatyp, mal sharshylyǵynyń aýyr júgin sezinetin mamandar qashanda uqyptylyqqa boı aldyrady. «Sybaǵa» baǵdarlamasy ári qaraı turǵyndardyń qajetine jarap, ósip órkendeı bersin demekpiz.,
Sáýle Qabylǵanıqyzy,
Sozaq aýdanynyń turǵyny
