Islam dininde ata-ana men týysqan aqysyna jiti nazar aýdarylǵan, - dep jazady Qamshy aqparattyq agenttigi islam.kz -ke silteme jasaı otyryp. Ata-analarynyń aqysyna mán berý turǵysynan jigit pen qyzdyń mindetteri arasynda aıyrmashylyq joq. Bul aqy ekeýiniń de moınynda bar. Tek qana qyz turmys qurǵannan keıin kúıeýine baǵynyshty bolǵandyqtan, áleýmettik jaǵynan ata-anasyna kómektese almaıtyndyǵy úshin jaýapty emes. Degenmen, ata-anasyn, týysqandaryn kórý, ósken uıasyna baryp turý áıel kisiniń quqy. Sondyqtan kúıeýi áıeliniń bul quqyǵyna shekteý qoıa almaıdy.

Hanafı mázhaby boıynsha, eger kelinniń tórkini jaqyn jerde, ıaǵnı bir qalada nemese bir aýylda bolsa, onda kelinge ata-anasyna aptasyna bir márte barýyna ruqsat berilýi kerek. Áıeldiń ata-anasy basqa dindi ustanatyn kisiler bolsa da, bul úkim kúshin joımaıdy.

Eger ata-anasy kúıeý balasynyń úıine ózderi jıi kelip-ketse, onda kúıeýi apta saıyn áıelin jibermeýine quqy bar. Eger qyzdyń tórkini basqa qalada bolsa, onda onyń telefon nemese hat arqyly ata-anasymen habarlasyp turýy jetkilikti. Mundaıda áıeli eń qajet jaǵdaıda nemese oraıy kelgen kezde ǵana tórkindete alady.

Al týysqandarǵa keletin bolsaq, ol da Islam dini mańyzdy dep sanaǵan máseleniń biri. Osyǵan oraı Paıǵambarymyz (s.a.ý.):

«Týysqandyq qarym-qatynastarǵa mán bermeı, ony úzgen adam jánnatqa kirmeıdi», – deıdi. Hadıstegi «Jánnatqa kire almaıdy»degen sózdi ǵalymdar eki maǵynada túsindiredi. Bireýler mundaı adamdar jánnatqa birden kire almaıdy, osy kúnálarynyń jazasyn ótegenge deıin tozaqta qalady dese, ekinshi bireýleri týysqandarmen qarym-qatynasty úzýdiń haram ekenin bile tura, buǵan mán bermegen adam haramdy adal dep qaraıtyn bolsa, jánnatqa kire almaıdy degen toqtamǵa keledi. Olar haramdy adal dep sanaý, kúpirliktiń kúpisin kıgizetinin alǵa tartqan.

Dinimizde týysqandyq qarym-qatynasqa qatty mán berilgendikten, erli-zaıyptylar bir-biriniń týysqandaryna kóńil bólip, qurmet kórsetýleri tıis. Eri zaıybyna, zaıyby erine týysqandarynan bas tartýyn talap ete almaıdy nemese qarym-qatynasty toqtatýǵa úgitteýine bolmaıdy. Týysqandarmen aradaǵy qatynastyń sýýyna alyp keletindeı amal-sharalarǵa da tyıym salynady. Sondyqtan áıel týysqandaryna (úılenýine bolmaıtyndaı jaqyndyqtaǵy týystaryna) jylda bir márte baryp turýǵa quqyly.

Týysqandarmen qarym-qatynas ornatý, sálem berý, áńgimelesý, syılyq usyný, járdem etý, reti kelgende úıine qydyryp barý, aralaspaı ketken týysqandardy izdeý, jamandyq jasaǵan týysqandarǵa jaqsylyq jasaý, jalpaq tilmen aıtqanda «taspen urǵandy aspen urý» sekildi kishipeıil áreketterge barý, olardyń qatelikterine keshirimmen qaraý jatady. Bular musylmandyq kórkem minezge tán talaptar. Biraq bul isterdiń maqsatynda Alla taǵalanyń razylyǵy kózdelýi tıis. Onyń tysynda dúnıelik nemese jeke múdde, qara bastyń qamy kózdelmeýi kerek.

Er kisi óz shańyraǵyn saqtaý úshin úıine jaman nıetpen bas suǵatyn, otbasyn buzýdy kózdegen týystary nemese osy oılaryn iske asyrýǵa talpynǵan aram pıǵyldy jaqyndarynyń kelýine tyıym salýǵa qaqy bar.

Sholýshy: Ásel Óteshova