Atbasarda eki jyl boıy qańyrap bos turǵan týberkýlez dıspanseriniń ǵımaratyna jergilikti ákimdik áleýmettik sala qyzmetkerlerin ornalastyrmaq. Al balalardy emdegen bir qabatty nysanǵa jaǵdaıy tómen onshaqty otbasyn qonystandyrýda. Alaıda, ul-qyzdarynyń densaýlyǵyna alańdaǵan jurt bul sheshimge qarsy. Nysannyń durys dezınfeksıalanǵanyna kúmáni kóp halyq onsyz da áljýaz perzentteri ǵımaratta saqtalǵan qaýipti ınfeksıany juqtyryp ala ma dep qaýiptenedi. Bul týraly Eýrazıa birinshi arnasy habarlaıdy.
«Bul – Atbasar qalasyndaǵy týberkýlezge qarsy emhananyń burynǵy ǵımaraty. Atalmysh nysanda ákimdik ókilderi qazir jóndeý jumystaryn júrgizip, túrli áleýmettik sala qyzmetkerlerine bergen. Al, óz kezeginde 4 jyl qańyrap bos turǵan balalar emhanasynyń eski ǵımaratyna qazir áleýmettik jaǵdaıy tómen ártúrli otbasylar qonystanbaq».
Talaı jyldan beri kóship-qonyp, aıadaı bólmege zar bolǵandar bul kúnde qurt aýrýyna shaldyqqan balalardy emdegen mekemeniń myna bir qabatty eski ǵımaratyn panalaýda. Basqa amaldary joq. Olar jańa qonystaryna shama-sharqylary kelgenshe jóndeý jumystaryn júrgizip alǵan. Biraq, ishki kórinisi aıanyshty.
«Munda men sekildi jaǵdaıy tómen 10-ǵa jýyq otbasy qonystanǵaly jatyr. Bul ǵımarat burynǵy týberkýlezge qarsy emhananyń balalar bóliminiń ǵımaraty. Bizge bul baspanany ákimdik ýaqytsha berdi, qansha turatynymyz belgisiz. Bólmelerge shamamyz kelgenshe jóndeý júrgizip aldyq» - deıdi Atbasar qalasynyń turǵyny Artýr Jamaletdınov.
Kúnniń yzǵaryna qaramastan ǵımarattyń aldyna jıylǵan jurttyń qarasy qalyń. Báriniń talap-tilegi bir, tek naýqas balalaryna turaqty em-dom júrgizetin áleýmettik qyzmetkerlerge jóni túzý ǵımarat berilgenin qalaıdy.
«Mynaý týbdıspanser týraly aıtsaq, týbdıspanserdi bizdiń balalarymyzǵa berip jatyr. Onyń ishinde ınfeksıa júrip jatyr, - deıdi. Ol bizdiń balalarymyzǵa kerek emes. Ózimizdiń balalarymyz álsiz. Biz oǵan qarsymyz. Solardy sheship berýlerińizdi ótinemiz» - deıdi Atbasar qalasynyń turǵyny Qundyz Tileýqyzy.
Al, týǵannan densaýlyǵynda túrli aýytqýlary bar balalardyń ata-analary óz perzentteriniń bolashaǵyna alańdaýly. Sebebi, qulaqqa túrpideı tıetin dıspanserde qalǵan-qutqan ınfeksıany ımýnıteti tómen múgedek jandar juqtyryp alýy múmkin deıdi.
«Pýstakımat zaselıtsá súda, a nashı detı poıdýt v zdanıe akımata».
Múmkindigi shekteýli balalardyń densaýlyǵyn udaıy baqylap júrgen áleýmettik qyzmetkerlerdiń qazirgi jaǵdaıy múshkil. Aımaqtaǵy kenjelep qalǵan mamandyq ıeleri, aýdandyq kitaphananyń tap-tar 2 bólmesin jalǵa alyp, ólmestiń kúnin keship júr eken. Erteńgi kúni dıspanser ǵımaratyna kóshse ózderiniń emes, balaqaılardyń densaýlyǵyna alańdaýly ekenderin de aıtyp qaldy.
«Birinshiden, biz múmkindigi shekteýli jandardyń densaýlyǵyna alańdap otyrmyz. Sebebi, bizdiń sala qyzmetkerlerin burynǵy juqpaly aýrýlar aýrýhanasynyń ǵımaratyna kóshirgeli jatyr. Olardyń ımýnıteti álsiz. Atalmysh nysan tolyq vırýstardan tazartyldy degenge senbeı otyrmyz» - deıdi áleýmettik qyzmetker Marına Nıcheprıenko.
Alań jurttyń ulardaı shýlaýy bekerden-beker emes. Sebebi, kezinde bul ǵımaratta týberkýlezdiń ashyq túrine shaldyqqandar emdelgen eken.
Narazy turǵyndar aty jaman aýrýdyń qozdyrǵyshy - "koh taıaqshasy" uzaq jyldar boıy saqtalýy múmkin ekenin alǵa tartady. Al, jergilikti sanıtarlyq dárigerlerdiń pikiri turǵyndarǵa kereǵar. Óıtkeni, jergilikti qazynadan tek dezınfeksıa jumystarynyń ózine 20 mıllıon teńge bólinipti. Mamandar muny tazalyqqa kóńil bólinip otyrǵandyǵymen túsindiredi.
«Búginde atalmysh ǵımaratqa eki deńgeıli dezınfeksıa jumystary júrgizildi. Júrgizilgen jumystar «sanıtarlyq ereje» talaptaryna saı oryndaldy. Ol erejede týberkýlezge qarsy dıspanser jabylǵan jaǵdaıda, arada belgili bir merzim ótken soń tazartý jumystary aıaqtalǵannan keıin paıdalanýǵa bolady delingen. Sondyqtan, biz eshqandaı ereje buzǵan joqpyz» - deıdi Atbasar aýdandyq qoǵamdyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń jetekshisi Qanat Ysqaqov.
Al aýdan ákimi bul qyzmetke jaqynda ǵana kelgenin, jaǵdaımen áli tolyq tanys emestigin aıtyp, aqtalyp baqty. Onyń oıynsha, atalmysh ǵımaratta eshqandaı qaýipti ınfeksıalar joq, mamandar muqıat tekserip, barlyq qural jabdyqtaryn aýystyrypty.
«Densaýlyq saqtaý mınıstriniń nusqaýy boıynsha eki ret dezınfeksıalyq jumystaryn júrgizip, kvarsevat etip 4-5 mekemeni sol jerge shoǵyrlandyraıyn dep otyrmyz. Biz olarǵa túsindirip aıtyp jatyrmyz. Ol mekemede eki jyl naýqastar bolǵan joq. Sońǵy jyly 13-aq adam bolypty. Ol aýrýlar juqpaly emes, tek jeńil formadaǵy adamdar bolǵan eken» - deıdi Atbasar aýdanynyń ákimi Amanbek Qaljanov.
Alypqashpa áńgimeden júrekteri shaılyqqan turǵyndar jergilikti bılikke taǵy da dezınfeksıa jumystaryn júrgizińder degen talap qoıyp otyr. Sonda ǵana tynyshtalyp, balalarymyzdy alańsyz emdelýge alyp bara alamyz deıdi jurt.