Biz B.Baıbektiń J.Mamaı men I.Imanbaevaǵa qatysty talap aryzy boıynsha sot prosesinen týyndaǵan úlken rezonansqa kýá bolyp otyrmyz. Ókinishke qaraı, keıbir jeli komentatorlary, sondaı-aq jaýapkerlerdiń ózderi de jurtty ashyqtan ashyq adastyryp, qoǵamdyq pikirdi burmalaýǵa tyrysýda.

 

Munda áńgime biz sottyń jabyq ótýine múddeli sekildi degen jalań málimdeme týraly bolyp otyr. Daýdyń taraby retinde resmı túrde ahýaldy aıqyndaı ketkim keledi.

 

Birinshiden, prosestiń basynan bastap biz ashyqtyq pen jarıalylyq qaǵıdatyn saqtaýdy qýattap kelemiz. Buǵan maǵan senim bildirgen tulǵanyń óz suhbatyna baılanysty resmı qujattardy

19 sáýirden bastap ashyq jarıalaýdy qajet dep tabý faktisiniń ózi dálel bolady. Kerisinshe, jaýapkerler jarıa túrde qaıta-qaıta ashyqtyq dep talmaı aıtqanymen, áli kúnge ózderiniń 13 sáýirdegi «jýrnalısik zertteý» dep atalǵan jalǵan aıyptaýlaryna birde bir dáleldeme usynǵan joq.

 

Buǵan qosa, men talap aryz beretin kúni B.Baıbektiń ókili retinde barlyq múddeli azamattardyń zerdeleýi úshin búkil materıaldy jáne táýelsiz psıhologıalyq-fılologıalyq saraptamany Feısbýkke saldym. Bul qujattardy birqatar buqaralyq aqparat quraldary men telegram-arnalar kóshirip basty.

 

Ekinshiden, jaýapkerler pozısıasynyń múldem tıanaqsyz ekendigin atap ótkim keledi. Máselen, 14 mamyrda, ıaǵnı «TrueConf» qosymshasynda sotqa alǵashqy daıyndyq otyrysynda J.Mamaı men I.Imanbaeva jáne olardyń advokattary sotqa WhatsApp-ty paıdalaný týraly ótinishpen júgindi. Bul ótinishti biz de qoldadyq. Ekinshi otyrysta, ıaǵnı 19 mamyrda jaqsy estilip turǵanyna qaramastan, bizdiń oponentterdiń WhatsApp-baılanysqa da kóńilderi tolmady. Sodan Zoom-ǵa kóshý týraly talaptar aıtyldy. Sonymen qatar jaýapkerlerdiń advokaty G.Nurpeıisov prosestiń aqparattyq platformasyn dereý aýystyrýdan bas tartýǵa baılanysty sotqa qarsylyq bildirýge tyrysty. Bul rette sýdıa áńgimeni aýystyrýǵa negiz joq ekendigin, al osyǵan qatysty ótinish sottyń daýdy máni boıynsha qaraýy kezinde keıinirek zerdelenetinin naqty túsindirdi.

 

Azamattyq prosestik kodekstiń 38-babyna sáıkes sottyń tehnıkalyq baılanys quralyn aýystyrý týraly ótinishti qanaǵattandyrýdan bas tartýy sotqa qarsylyq bildirýge negizdeme bolyp tabylmaıtynyn atap ótken jón.

 

Úshinshiden, onlaın-otyrys ótkizý úshin alań tańdaý sottyń aıryqsha quzyreti bolyp tabylady. Sonymen qatar, B. Baıbektiń jýrnalıser qaýymyn kóbirek tarta otyryp, sot prosesiniń barynsha ashyq ótkenin qoldap otyrǵanyn atap ótkim keledi. Biz jurtshylyqty sot prosesiniń barysy týraly obektıvti habardar etýge múddelimiz.

 

Sondyqtan da sottan resmı túrde jaýapkerlerdiń keıingi otyrystardy «Zoom» platformasynda ótkizý týraly ótinishin qoldaýyn suraımyn. Bul rette, sot qandaı sheshim qabyldamasyn, kelesi otyrystan bastap men óz paraqshamda onlaın-translásıa júrgizetin bolamyn. Osymen bizdiń prosestiń ashyq ótýine múddeli emestigimiz týraly túrli dolbarlar toqtaıdy dep senemin.

 

Tórtinshiden, sottyń anyq prosestik buzýshylyqtarǵa kóz jumýy, únemi jaýapkerlerdiń yńǵaıyna qarap otyrǵanyna jeli paıdalanýshylarynyń nazaryn aýdartqym keledi. Mysaly, bizdiń oponentter jańa (úshinshi) zańger – Erlan Qalıevti sot prosesine qosý kezinde sotqa ókilettigin rastaıtyn qujatty usynbastan, 61-bapty eleýsiz qaldyrdy.

 

Bul oraıda Qalıevtiń ózi osy daýda qoldanylmaıtyn normany paıdalana otyryp, talap aryz berý kezinde sotqa deıingi tártiptiń saqtalmaǵandyǵy týraly málimdedi. AK-niń 143-babynyń 4-tarmaǵyna sáıkes «Buqaralyq aqparat quraldarynda teriske shyǵarýdy ne jaýapty jarıalaý týraly azamattyń ..... talaby, eger buqaralyq aqparat organy mundaı jarıalanymnan bas tartsa ne bir aıdyń ishinde jarıalanym jasamasa, sondaı-aq ol taratylǵan rette, sotta qaralady».

 

Iaǵnı E.Qalıev óz shaǵymynda túsiniksiz sebeppen J.Mamaıdy buqaralyq aqparat quralyna teńestiredi. Al bizdiń jaýapkerge qatysty talap aryzymyz jeke tulǵaǵa berilgeni málim. Tıisinshe, E.Qalıevtiń shaǵymy zańsyz, bul týraly sot birden málimdedi.

 

Sonymen qatar, J.Mamaı men I.Imanbaevanyń sotta bolmaıtyn qıqar minez-qulyq tanytýy qarapaıym túrde qaraǵannyń ózinde anyq baıqalyp tur. Sot pen óz oponentteriniń sózin bólý, qısynsyz jáne múldem orynsyz ótinishter aıtý, talqylaýdy únemi daý taqyrybyna múldem qatyssyz jáıtterge buryp áketý, sóıtip otyrysty qandaı-da bir arzan qoıylymǵa aınaldyrýǵa tyrysý sotqa qurmetsizdik retinde qabyldanýy múmkin. Kásibı zańger retinde buǵan múldem jol berýge bolmaıdy dep esepteımin. Aqyr sońynda sýdıa jaýapkerlerge tıisti eskertý jasaýǵa májbúr boldy.

 

Taǵy da atap ótemin, biz úshin bastysy – sottyń konstrýktıvti jáne barynsha ashyq ótýi.

 

Kelesi otyrystan bastap jaýapkerler men olardyń ókilderi sot pen jurtshylyqqa aqıqatty anyqtaýda kedergi keltirmeıdi, tikeleı talap aryz mánin ǵana talqylaýǵa kirisedi jáne óz jalǵan aıyptaýlaryna qandaı-da bir dáleldeme usynady dep úmittenemin.

 

B.Baıbektiń óz ar-namysy men qadir-qasıetin qorǵaý týraly talap aryzynyń qaralý barysy jaıynda ári qaraı da habardar etip otyramyn.

 

P.S.: J.Mamaı myrzanyń tikeleı translásıasynan alynǵan vıdeo-úzindilerdi otyrys kezindegi jekelegen «akrobattyq etúdteri» bar mysaldarymen birge ornalastyryp otyrmyn», - dep jazdy zańger.