Qazaqstannyń syrtqy qaryzy 2025 jyldyń toǵyz aıynda shamamen $7 mlrd ósip, $171,4 mlrd deńgeıge jetti. Valúta baǵamynyń qubylýy men tólem balansy operasıalary negizgi úles qosty.
Ósimge ne áser etti
Ulttyq bank dereginshe, ósimniń $5,3 mlrd bóligin tólem balansy operasıalary berdi, taǵy $1,4 mlrd baǵamdyq jáne qundyq ózgerister qosty. Qaryz somasyna jańa qaryzdar ǵana emes, naryqtaǵy qun men valúta aýysymy da yqpal etti.
Uzaq merzim basym
1 qazan 2025 jaǵdaıynda syrtqy qaryzdyń $150,5 mlrd bóligi uzaq merzimge (bir jyldan dài), $21 mlrd bóligi qysqa merzimge tıis boldy. Uzaq qurylym lıkvıdtilik qysymyn báseńdetse de, paıyzdyq mólsherleme men valúta táýekeline sezimtaldyqty kúsheıtti.
Qurylym: sheteldik zaım jáne ishkitoptyq bereshek
Jalpy somanyń 71,4% bóligin sheteldik zaımdar qurady, 10,6% bóligin sheteldik ınvestorlardyń qolyndaǵy oblıgasıalar qurady. Eń iri bap – tikeleı ınvestısıalar sheńberindegi mejfırmalyq bereshek boldy: onyń úlesi 51,8% jetti, kólemi $77 mlrd qurady.
Kimniń moınynda
Memlekettik basqarý organdarynyń syrtqy mindettemeleri $14 mlrd boldy, Ulttyq banktiń qaryzy $2,2 mlrd qurady, bankterdiń syrtqy bereshegi $16 mlrd jetti, ózge sektorlar $50,5 mlrd jınady. Memlekettik syrtqy qaryz bir jylda 16,5% ósip, $16,2 mlrd deńgeıge jetti, jyl basynan $1,5 mlrd ulǵaıdy.
Taza syrtqy qaryz
Mindettemelerden syrtqy aktıvterdi shegergendegi taza syrtqy qaryz $40,4 mlrd boldy. Kórsetkish jyl basynan 2,8% ósti, bir jylda 13% ulǵaıdy. Bul aktıvter ósimdi ishinara ótegenmen, tolyq jappaǵanyn kórsetti.
Kredıtorlar jáne valúta
Eń iri kredıtor el – Nıderlandy: $40,8 mlrd. Odan keıin Reseı $15,7 mlrd, halyqaralyq uıymdar $14,1 mlrd, AQSH $11,1 mlrd kólem kórsetti. Valúta kesindisinde basym bólik AQSH dollarynda tur: $115,3 mlrd dollarmen berildi, sondyqtan kýrs aýytqýyna sezimtaldyq joǵary boldy.
Salalarǵa túsken salmaq
Eń úlken borysh munaı-gaz óndirýde shoǵyrlandy: $70,8 mlrd jınaldy. Qarjy jáne saqtandyrý salasynda $24,2 mlrd, óńdeý ónerkásibinde $15,2 mlrd, memlekettik basqarý men qorǵanys salasynda $14 mlrd kólem tirkeldi.
Jalpy, 2025 jylǵy ósim jańa qaryz alýmen ǵana emes, jahandyq naryqtaǵy qun men valúta qozǵalysymen de baılanysty boldy. Qurylym turaqty kóringenimen, dollar táýekeli men syrtqy naryqqa táýeldilik búdjet pen ulttyq ekonomıkalyq qaýipsizdikke qysym túsire alady.
Bul týraly Qamshy.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.
