Óńdeý salalarynda jáne jekelegen óńirlerde órleýge qaramastan, munaı men gaz óndirýdegi quldyraý jalpy serpindi aıqyndaýdy jalǵastyrýda, dep habarlaıdy Qamshy.kz aqparat agenttigi.
Qazaqstannyń ónerkásip sektory 2026 jyldy teris serpinmen bastady. Qańtar-aqpan aılarynyń qorytyndysy boıynsha ónerkásiptik óndiris ındeksi 96,9% qurady, jalpy shyǵarylym kólemi 9,1 trln teńge. Bul rette salanyń qurylymy is júzinde ózgergen joq: taý — ken óndirý sektoryna 3,5 trln teńge (38,2%), óńdeý ónerkásibine-4,7 trln teńge (51,6%) keledi.
Osyǵan baılanysty Ekonomıka ishinde kóp baǵytty trendter qalyptasýda. Óńdeý salalarynda senimdi ósim baıqalady:
farmasevtıka ónerkásibi 1,6 ese ósti;
metal buıymdaryn óndirý-31,4%;
mashına jasaý-15,5%;
tamaq ónerkásibi-11,9%.
Sonymen qatar komýnaldyq sektor da keńeıip keledi:
elektr jáne gaz óndirisi 7,5% - ǵa ósti%;
sýmen jabdyqtaý jáne qaldyqtardy kádege jaratý-20,5%.
Alaıda, bul ózgeristerdiń jalpy áseri shekteýli bolyp qalady. Kórsetkishterge qysymnyń negizgi faktory shıkizat sektory bolyp qala beredi: taý-ken ónerkásibindegi kólemder ótken jylǵy deńgeıge qaraǵanda 85,8% - ǵa deıin tómendedi. Quldyraýǵa negizgi úles munaı (77% - ǵa deıin) jáne gaz (80% - ǵa deıin) óndirýdi qysqartty.
Tengenomika málimetteri boıynsha, oegıonaldy sýret bul teńgerimsizdikti kúsheıtedi. Oń dınamıka Almaty, Jambyl, Túrkistan oblystary, Jetisý oblystary, sondaı — aq Almaty men Astanada ártaraptandyrylǵan ekonomıkalarda shoǵyrlanǵan. Sonymen qatar, quldyraý shıkizattyq jáne ındýstrıalyq táýeldi óńirlerde — Atyraý, Batys Qazaqstan, Qostanaı, Shyǵys Qazaqstan jáne Aqmola oblystarynda tirkelýde.
Jekelegen aımaqtar eki tańbaly ósýdi kórsetedi, biraq ol ádette ulttyq kórsetkishterge áser etý úshin aýqymy jetkiliksiz núktelik jobalarmen nemese tar segmenttermen qamtamasyz etiledi.
Nátıjesinde "eki túrli ekonomıka" modeli qalyptasady: bireýi óńdeý, qyzmet kórsetý jáne jergilikti óndiris esebinen damıdy, ekinshisi shıkizat sıklinen keıin tómendeıdi. Aıtýynsha, ekinshisi áli de jalpy dınamıkaǵa kóbirek áser etedi.
Ónerkásiptiń qazirgi qurylymy ekonomıkanyń shekteýli ózgerýin kórsetedi. Jekelegen salalar men óńirlerdiń ósýine qaramastan, olardyń úlesi makroekonomıkalyq úrdisti áli ózgerte almaıdy. Shıkizat sektoryndaǵy shoǵyrlaný, sondaı-aq shıkizattyq emes segmentterdegi orta bıznestiń álsiz damýy óndiriske táýeldilikti saqtaıdy jáne óńirlik dısproporsıalardy kúsheıtedi. Mundaı jaǵdaılarda tipti jeke baǵyttardyń turaqty ósýi tek quldyraýdy tegisteıdi, biraq onyń sebepterin joımaıdy.
