1 naýryzda Qazaqstanda el halyqtary arasyndaǵy birlik pen birliktiń sımvolyna aınalǵan Alǵys aıtý kúni atap ótiledi. Bul mereke beıbitshilik pen kelisimde ómir súretin etnıkalyq toptar arasyndaǵy jomarttyqty, ózara kómek pen qurmetti kórsetedi.
Alǵys aıtý kúni Qazaqstan qıyn kezeńderde mıllıondaǵan qonys aýdarýshylardy qabyldaǵan qonaqjaı memleket retinde tanylǵanynyń bir dáleli bolyp tabylady. HH ǵasyrdyń 30, 40 jáne 90-jyldarynda álemdegi elimiz kóptegen qıyndyqtarǵa tap boldy. Túrli tarıhı oqıǵalar Qazaqstanda 17 dinı baǵyt qalyptasyp, halqy 130 etnıkalyq topty qurady. Tarıhtyń qıyndyqtary men synaqtaryn eske alý úshin Alǵys aıtý kúni bastaldy. Qıyn jaǵdaıǵa tap bolǵan adamdarǵa degen nemquraılylyǵy úshin Qazaqstan halqyna qurmet pen rızashylyqty kórsetý bul merekeniń basty ıdeıasy.
"Qazaq halqy maǵan bárin berdi"
Belgili qoǵam qaıratkeri Asyly Osman osy erekshe kúni elimizde turatyn barlyq etnostardyń ókilderi eń aldymen óz jerinde jer aýdarylǵan etnıkalyq toptardy qabyldaǵan qazaq halqyna alǵys sózderin aıtýy kerek dep sanaıdy.
"Men Qudaıǵa jáne ákem men anamdaı bolǵan qazaq tiline degen súıispenshiligimdi oıatyp, tulǵa bolyp qalyptasýyma sebep bolǵan qazaq halqyna alǵysymdy bildiremin. Men qazaqtan basqa kóptegen ultty baýyryna basyp, óz jerinde panalatqan meırimdi ultty bilmeımin. Budan bólek búgin biz qol ushyn sozǵan barlyq adamǵa shyn júrekten alǵys aıtýǵa mindettimiz", - dedi qoǵam qaıratkeri qazaqstandyqtarǵa.
Aıta ketsek, úsh jasar Asyly 1944 jyly otbasymen birge Qazaqstanǵa Grýzıadan jer aýdaryldy. Ońtústik Qazaqstanda mektepti, odan keıin – pedagogıkalyq ýchılısheni (Túrkistan) bitirgen. Keıin Almaty qalasyndaǵy áıelder pedagogıkalyq ınstıtýtyn (qazirgi Qazaq memlekettik qyzdar pedagogıkalyq ýnıversıteti) "Qazaq tili men ádebıeti muǵalimi" mamandyǵy boıynsha bitirip, joǵary bilim aldy.
Onyń pikirinshe, Alǵys aıtý kúniniń basty maqsaty – ultty asyl ıdeıamen biriktirý.
"Alǵys aıtý kúni Qazaqstan halqy Assambleıasynyń qurylǵan kúnimen sáıkes keledi jáne dostyq pen ózara túsinistikti nyǵaıtýǵa yqpal etedi", – dep atap ótti pedagog.
Alǵys aıtý kúninde tek ózge ult ókilderi ǵana emes, jasaǵan jaqsylyǵymen este qalǵan, únemi qoldaý bildirip otyrǵan jaqynyńa da raqmet aıtýdy umytpaý sekildi jaqsy ádet qalyptastyryp úlgerdi. Sondaı jandardyń biri qaraǵandylyq Jarylqasym Baratov. Ol borandy kúni ómirin saqtap qalǵan polıseılerge alǵys bildirdi.
"Polıseıler meniń ómirimdi saqtap qaldy"
Qaraǵandy turǵyny Jarylqasym Baratov osy qysta úsh jolaýshymen is boıynsha qaladan kólikke shyǵýǵa sheshim qabyldady. Biraq Buqar Jyraý aýdany Doskóı aýylyna jete bergen kezde boran bastalǵan. Júrgizýshi men jolaýshylar qansha tyryssa da kólik jolǵa shyǵa almady.
Adamdar óz betinshe jol tabýǵa tyrysty jáne mundaı boranda úsip qalý qaýpi de joǵary edi. Biraq olarǵa jylý pýnktine jetkizgen aýdandyq polısıa qyzmetkerleri kómekke keldi.
"Bizge ystyq shaı berdi, denemizdi jylytqan soń jol boıynsha keńesterin aıtty. Sodan keıin qarda qalyp qoıǵan kóligimdi tas jolǵa shyǵarýǵa kómektesti. Nátıjesinde biz úıge aman-esen jettik. Men polıseılerge, qarapaıym qyzmetkerlerge jáne aýdan basshylyǵyna kórsetken kómegi úshin alǵys aıtamyn. Olar bizdiń ómirimizdi saqtap qaldy", - dep raqmetin aıtty qaraǵandylyq.
Memlekettik saıasat turǵysynan Alǵys aıtý kúni birden birneshe mindetterdi oryndaıdy: etnosaralyq dıalogty nyǵaıtady, oń tarıhı jadyny qalyptastyrady, qoǵamdyq turaqtylyqty qoldaıdy jáne jastardyń el bolashaǵy úshin jaýapkershilik sezimin tárbıeleıdi.
Alǵys aıtý kúni – bul eń aldymen ishki kelisim merekesi. Sondyqtan ol birtindep qazirgi Qazaqstannyń ulttyq sıpatynyń mańyzdy bóligine aınalýda.
