Naýryzdyń kóktemgi basty merekesi qalyptasqan dástúr boıynsha bizdiń elimizde 14-23 naýryz aralyǵynda atap ótiledi. Naýryznamnyń onkúndiginiń árqaısysy qazaqstandyq mádenıet pen qoǵamnyń baılyǵy men alýan túrliligin kórsetetin belgili bir taqyryp pen qundylyqqa arnalǵan. Ulttyq dástúrlerdi nasıhattaý, qaıyrymdylyq, mádenı jáne sporttyq is – sharalar, ekologıalyq aksıalar – Naýryznamanyń onkúndigi qoǵamdyq ómirdiń barlyq salalaryn qamtýǵa arnalǵan. Elimizdiń barlyq óńirlerinde halyqtyq merekeler men mádenı-sporttyq is-sharalar ótedi. Qonaqtardy stıldendirilgen etnoaýyldarda, jármeńkelerde, konsertterde, festıváldar men kıno kórsetilimderinde kútedi.
Merekelik onkúndiktiń birinshi kúni elimizdiń batys óńirlerindegi Amal meıram kúninen bastalady.
Merekeniń bastaýy
Kórisý kúni dep te atalatyn Amal meıramy Mańǵystaý, Atyraý, Aqtóbe jáne Batys Qazaqstan oblystarynyń turǵyndary úshin jańa ómirlik sıkldiń bastalýyn, qystan keıin tabıǵattyń oıanýyn jáne adamdar arasyndaǵy qarym-qatynastardyń jańarýyn bildiredi. Ejelgi kóshpeli marshrýttardan qazirgi kıiz úılerge deıin batys qazaqstandyqtar kóktemniń erekshe merekesin saqtap, atap ótýde.
Búginde bul aımaqtyq dástúr búkil elge tanymal bolyp keledi. Onyń tamyry Uly dalanyń kóshpeli halyqtary tabıǵı sıkldarmen tyǵyz baılanysta ómir súrgen ejelgi dáýirden bastaý alady. Tarıhshylar Amal meıramdy túrki jáne ıran halyqtarynyń ejelgi kúntizbesimen baılanystyrady. Eski hronologıaǵa sáıkes, 14 naýryz Jańa jyldyń birinshi kúni bolyp sanaldy. Bul kún Tabıǵat ómirge kele bastaǵan kezeńge keldi, al qatal qys birtindep shegindi.
Ómiri tabıǵı jaǵdaılarǵa tikeleı táýeldi kóshpeli halyqtar úshin qystyń aıaqtalýy erekshe mańyzǵa ıe boldy. Uzaq aıazdy aılar adamdar men mal úshin aýyr synaq boldy. Sondyqtan kóktemniń bastalýy úmit pen qaıta jańǵyrýdyń sımvoly retinde qabyldandy.
"Amal" sóziniń ózi arab tilinen shyqqan jáne "bastaý", "burylys" nemese "aýysý"dep aýdarylady. Halyqtyq dástúrde bul kún jańa ómir kezeńiniń anyqtamalyq núktesine aınaldy. Halyq arasynda bul dástúr – «Kórisý» dep te aıtylady.
Merekeniń basty máni onyń ekinshi ataýynda – Kórisý kúninde kórinedi, bul sózbe-sóz "kezdesý kúni"degendi bildiredi.
Tańerteńnen bastap adamdar týystaryna, kórshilerine jáne tanystaryna qonaqqa barady. Dástúrli sálemdesý eki qolmen qol alysý jáne qushaqtaý bolady. Kezdesý barysynda: "Jasyń qutty bolsyn!"("Jasyń baqytty bolsyn"), " Bir jasyńmen!"("Taǵy bir jyl ómir súrińiz!»).
Aǵa býynǵa erekshe nazar aýdarylady. Jastar qart týystarynyń úılerine baryp, olarǵa qurmet kórsetip, bata alady. Bul kúni kelispeýshilikter bolǵan adamdarmen tatýlasý, renishterdi keshirý jáne jańa jyldy taza oılarmen bastaý mańyzdy dep sanalady. Halyq aıtady: Eger siz amaldy beıbitshilik pen kelisimde kezdestirseńiz, onda ol jyl boıy qaýipsiz ótedi. Qazaq dástúrinde «Kóriskenshe kún jaqsysy!».
Mereke ortalyǵy – Otpan taý
Ásirese Mańǵystaý oblysynda Amal meıramy keń kólemde atap ótiledi. Dástúrli túrde merekelik is-sharalar Otpan taýda ótedi. Oblys turǵyndary úshin tarıhı jáne rýhanı mańyzdy oryn oblys ortalyǵynan 143 km qashyqtyqta ornalasqan.
Tańerteńnen bastap munda búkil oblystan myńdaǵan adamdar keledi. Taýdyń baýraıynda ondaǵan kıiz úı ornatylady, ulttyq mýzyka shyrqalady, konsertter, halyq oıyndary men sporttyq jarystar ótedi. Qonaqtar aqyndardyń qoıylymdaryn, ulttyq sport túrleri boıynsha jarystardy tamashalaı alady, qazaq taǵamdaryn tamashalaı alady, kóshpendilerdiń dástúrli ómirimen tanysa alady.
Óńir bıligi jyl saıyn Aqtaýdan Otpan taý qalaýyna tegin avtobýstar uıymdastyrady. Osynyń arqasynda merekege qatysý barlyǵyna qoljetimdi bolady.
Ýaqyt óte kele Otpan taýdaǵy mereke Mańǵystaý turǵyndaryn ǵana emes tartatyn iri mádenı oqıǵaǵa aınaldy. Munda Qazaqstannyń túrli aımaqtarynan kelgen qonaqtar, sondaı-aq túrki elderinen: Túrkıa, Ázirbaıjan, Qyrǵyzstan, Ózbekstan jáne basqa memleketterden kelgen delegasıalar keledi. Osylaısha, Amal Meıram túrki áleminiń rýhanı birliginiń sımvolyna aınalady.
Ómirdiń qazirgimaǵyna qaramastan, mereke óziniń basty qundylyǵyn – adamı qatynastardyń jylýyn saqtaıdy. Bul kún aqsaqaldardy qurmetteýdiń, ózara qoldaý men birliktiń mańyzdylyǵyn taǵy da eske salady.
Adamdar qonaqtarǵa úıleriniń esigin ashyp, týystaryn qushaqtap, bir-birine amandyq tilegen saıyn Uly Dalanyń ejelgi dástúri qaıta jandana túsedi. Sondyqtan ár 14 naýryz saıyn Qazaqstannyń batysyndaǵy myńdaǵan otbasylar úshin erekshe kún-kezdesýler, jyly sózder men ómirdiń jańa baqytty jylyna degen úmit kúni bolady.
