سوڭعى ۋاقىتتا قوعامدا دۇربەلەڭ تۋعىزعان سالافيتتەر ماسەلەسىنىڭ ءبىر ۇشى ساقال قوياتىندار مەن ورامال تاعاتىندارعا دا تيگەنى راس. بۇگىندە ورامال تاعىپ، حيدجاپ كيىەتىن، ءتىپتى كوزىن عانا قالدىرىپ، بەتىن پارانجامەن بۇركەگەن قاراكوز قىز-كەلىنشەكتەردى ءجيى كورەمىز. جالپى، قازاق قىزدارىنىڭ حيدجاپقا قۇمارلىعى نەدەن تۋدى؟ ول تەك ءدىن قاعيدالارىنا عانا بايلانىستى ما؟
وسى ورايدا ورامال تاققان قازاق قىزدارىن اڭگىمەگە تارتىپ كوردىك. كوپشىلىگى اتى-جوندەرىن تولىق اتاماۋدى سۇراعاندىقتان تەك اتتارىمەن بەرۋدى ءجون كوردىك.
ۇزىن ەتەك كويلەك كيىپ، ورامال تاققانىنا جەتى جىلدىڭ ءجۇزى بولعان ايجان بۇل شەشىمىن جۇرەك قالاۋىمەن ورىندالعانىن ايتادى.
ء-وزى سونداي كۇي بولادى ادامدا. نە ىستەرىڭدى، نە قالايتىنىڭدى بىلمەي دال بولاسىڭ، تۇسىنىكسىز كۇي كەشەسىڭ. جەتى جىل بۇرىن مەندە دە سونداي اسەر بولدى. ايتەۋىر ءبىر وزگەرىستى قالاپ تۇردىم. ول كەزدە ءتىپتى ناماز دا وقىمايتىنمىن. سوسىن سىرتقى كەلبەتىمدى وزگەرتۋ كەرەك دەپ شەشتىم. وسىلايشا كيىنۋ ۇلگىم اۋىستى، - دەگەن ايجاننان تۋىستارى مەن كورشىلەرى «ناماز وقىپ ءجۇرسىڭ بە؟» دەگەن سۇراقتى قويا بەرىپتى.
-ارادا، ەكى جىل وتكەن سوڭ عانا، ناماز وقۋ تۋرالى ويلانا باستادىم. اقىرى شاريعاتتا اۋرەت جەرلەردى جابۋ ايەل زاتىنا پارىز ەتىلگەن. مەن مۇنى جاساپ ءجۇرمىن. ەندەشە مۇسىلماننىڭ بەس پارىزىنىڭ ءبىرى – نامازدى نەگە وقىماسقا دەگەن وي كەلدى. وسىلايشا جەتى جىل بۇرىن ورامال تاقسام، نامازدى بەس جىلدان بەرى عانا وقيمىن. بۇعان ماعان ەشكىم دە، ەشنارسە دە اسەر، ىقپال ەتپەدى. تەك ءجاسوسپىرىم شاقتىڭ وتپەلى كەزەڭىندە قابىلداعان شەشىمىم ومىرلىك سەنىمىمە اينالدى، - دەيدى ايجان.
ال تۇرمىس قۇرماعان كەزىندە كافەلەتىپ تە، سىرالاتىپ تا ۇيرەنگەن اقەركە «نامازحان جىگىتكە تۇرمىسقا شىققان سوڭ، ءومىرىم وزگەرىپ سالا بەردى» دەيدى. اقەركەنىڭ ايتۋىنشا، كورشى قىزدارى «ورامال تاعاتىن، نامازىن قازا قىلمايتىن، ءوزى سياقتى قىدىرىمپاز ەمەس، ءتارتىپتى» قىزدار ەكەن.
-سەنىڭ مىنا ءجۇرىسىڭ بولمايدى. قىزسىڭ. بولاشاق اناسىڭ. سەنى جاقسى ءبىر مۇسىلمان جىگىتپەن تانىستىرايىق. ول سەنى ءوزى تاربيەلەپ الادى، باقىتتى بولاسىڭدار دەگەن كورشىلەرىم ءبىر كۇنى تۋعان كۇنىمە ۇيگە ءبىر جىگىتتى ەرتىپ كەلدى. ورتا بويلى، شامالى عانا ساقال قويعان، سۇيكىمدى ەكەن. ادەتتە ءىشىپ الىپ سەكىرىپ بيلەيتىن مەن، سول جولى «سىزىلىپ» قالدىم. ءسوز جوق الگى بالا (قازىرگى جولداسىم عوي) ۇناپ قالدى، - دەگەن اقەركە باس-اياعى ەكى اپتانىڭ ىشىندە ماڭىزدى شەشىمدەر قابىلداپ، تۇرمىسقا شىعادى. ءوزىنىڭ ايتۋىنشا، بۇعان دەيىن بوس ءومىر سۇرگەنىن تۇسىنگەن كەلىنشەك جولداسىنىڭ اقىلىمەن نامازعا جىعىلىپ، حيدجاپ ءتارىزدى ورامال تاعاتىن بولعان.
ءبىز سويلەسكەن قىزداردىڭ كوپشىلىگى ورامال تاققاندارىنا وكىنبەيتىندەرىن ايتانىمەن، مۇنداي ماڭىزدى شەشىمدى قابىلداعان سوڭ، ارتىنان وكىنىپ، «شەشىنگەن» قىزدار دا كەزدەستى.
-ۇيلەنەمىز دەپ جۇرگەن جىگىتىم ۇزىن ەتەك كويلەك پەن ورامال تاعۋىمدى ءوتىندى. ونى سۇيگەندىكتەن كەلىسىمىمدى بەردىم. الايدا، وقۋىمدا دا، جۇمىسىمدا دا كوپ كەدەرگىلەر كوردىم. كوللەدجدەن شىعارامىز دەگەن قىسىم مەن جۇمىس ورنىمداعى باستىعىمنىڭ «الا كوزىنە» شىداي المادىم. سوسىن ءبىر-اق كۇندە «شەشىنۋىمە تۋرا كەلدى، - دەگەن سابيرانىڭ جىگىتى وسى وقيعادان كەيىن قىزبەن بايلانىسىن ءۇزىپتى.
-نەگىزىندە، ورامال، ەتەك دەگەنگە قارسى ەمەسپىن. ءبىراق، بۇل ادامنىڭ جان قالاۋىمەن ورىندالۋى كەرەك. مەن جىگىتىمنىڭ كوڭىلى ءۇشىن ونىڭ قالاۋىن جاساعىم كەلگەن. ءبىراق، ماعان دا ءبىلىم الىپ، جاقسى جەرلەردە جۇمىس ىستەۋ كەرەك قوي. كيىمىمدەگى ەرەكشەلىگىم ءۇشىن قوعامنان ءبولىنىپ قالعىم كەلمەدى، - دەيدى سابيرا.
سابيرانىڭ ايتۋىنشا، «بولاشاق جارىم» دەپ باعالاعان جىگىتى ونىڭ تۇمشالانعانىن قالاعان. دەگەنمەن ونىڭ ءجۇرىس-تۇرىسى، قاپ-قارا ساقال قويعان دوستارى بويجەتكەنگە ەشقاشان ۇناماپتى. وسىلايشا جولدارى ەكى ايىرىلعان جاستاردىڭ بولاشاعىنا ءدىني سەنىم-نانىم اسەر ەتۋى مۇمكىن ەكەن.
دەگەنمەن ورامال تاققان ارۋلارىمىزدىڭ كوپشىلىگى بۇگىندە ءوز قالاۋلارىنشا ءومىر سۇرەتىندەرىن، قوعامدا وزدەرىنە دەگەن تەرىس پىكىردىڭ ازايعانىن ايتادى.
الماتىداعى ورتالىق مەشىتتىڭ ماڭىنا بارا قالساڭىز، ورامال تاققان قىز-كەلىنشەكتەردى كوپتەپ كەزدەستىرۋگە بولادى. قاي-قايسىمەن تىلدەسسەڭىز دە، اۋرەت جەرىن جاۋىپ، بەس ۋاقىت نامازىن قازا قىلماۋعا تىرىسىپ جۇرگەندەرىن ايتادى.
دەگەنمەن، جوعارىداعى كەيىپكەرلەرىمىزدىڭ ءبىرى ايتقانداي، كيىنۋ ەرەكشەلىكتەرىنە قوعام بوي ۇيرەتە باستاعانىمەن، وقۋ مەن جۇمىستا ايتارلىقتاي كەدەرگىلەر بولاتىنى جاسىرىن ەمەس. سوندىقتان، كوپتەگەن ورامالدى قىزدارىمىز كۇنكورىستىڭ قامى ءۇشىن «حالال» اسحانالار مەن بازارلاردى جاعالاۋعا ءماجبۇر ەكەن.
ينديرا قۋات
